Το μεγάλο στοίχημα κάθε συγγραφέα αστυνομικής λογοτεχνίας δεν είναι να επινοήσει ένα ακόμη ευφυές έγκλημα ούτε να κρύψει επιδέξια την αλήθεια μέχρι την τελευταία σελίδα. Είναι να δημιουργήσει έναν κόσμο στον οποίο ο αναγνώστης θα θέλει να επιστρέψει. Ήρωες που δεν εξαντλούνται μέσα σε μία υπόθεση, αλλά συνεχίζουν να εξελίσσονται, να αλλάζουν και να κουβαλούν μαζί τους όσα έχουν ζήσει.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο επίτευγμα του Χρήστου Μαρκογιαννάκη στο βιβλίο «Όλα τα μάτια πάνω μου».
Η Υπόθεση και ο Αστυνόμος Χριστόφορος Μάρκου
Η ιστορία ξεκινά με μια σειρά άγριων δολοφονιών που μοιάζουν αρχικά ασύνδετες μεταξύ τους. Τα θύματα προέρχονται από διαφορετικούς κόσμους, όμως ένα κοινό, ανατριχιαστικό στοιχείο αποκαλύπτει ότι πίσω τους κρύβεται ένα ενιαίο σχέδιο. Ο αστυνόμος Χριστόφορος Μάρκου καλείται να ενώσει τα κομμάτια ενός παζλ που, όσο προχωρά η έρευνα, αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκο απ’ όσο έδειχναν οι πρώτες ενδείξεις.
Η υπόθεση είναι καλοδουλεμένη, με σταθερό ρυθμό και εξαιρετική διαχείριση της πληροφορίας. Ωστόσο, η πραγματική δύναμη του βιβλίου δεν βρίσκεται μόνο στην εξιχνίαση. Ο Μαρκογιαννάκης δεν αντιμετωπίζει το έγκλημα ως αυτοσκοπό της αφήγησης. Το χρησιμοποιεί ως αφετηρία για να δοκιμάσει τα όρια των ανθρώπων του. Οι αποφάσεις τους, οι φόβοι τους, οι προσωπικές τους συγκρούσεις και οι σχέσεις που διαμορφώνονται αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερο βάρος από το ίδιο το μυστήριο.
Ο αστυνόμος Χριστόφορος Μάρκου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της επιλογής. Δεν είναι απλώς ο άνθρωπος που αναλαμβάνει να λύσει μια δύσκολη υπόθεση. Είναι ένας χαρακτήρας που εξελίσσεται από βιβλίο σε βιβλίο, κουβαλώντας τις εμπειρίες και τα τραύματά του. Το ίδιο ισχύει και για τους ανθρώπους που τον πλαισιώνουν. Έτσι, η νέα ιστορία δεν λειτουργεί αποκομμένα από τις προηγούμενες, αλλά ως ακόμη ένας κρίκος σε μια αλυσίδα προσωπικών διαδρομών που αποκτούν όλο και μεγαλύτερο βάθος.
Συγγραφική Ωριμότητα και Ανατροπές
Η συγγραφική ωριμότητα φαίνεται κυρίως στον απόλυτο έλεγχο της δομής. Κάθε πληροφορία αποκαλύπτεται τη στιγμή που πρέπει, χωρίς εύκολες εντυπωσιοθηρικές λύσεις.
Ιδιαίτερα στις τελευταίες περίπου πενήντα σελίδες, ο Μαρκογιαννάκης υπογράφει αυτό που έχει πλέον εξελιχθεί σε προσωπικό του γνώρισμα:
- Εκεί που ο αναγνώστης πιστεύει ότι όλα έχουν βρει τη θέση τους, μια νέα αποκάλυψη μετακινεί ξανά τα δεδομένα.
- Και λίγο αργότερα, ακόμη μία.
Οι ανατροπές δεν λειτουργούν ως πυροτεχνήματα· αποτελούν οργανικό μέρος μιας αφήγησης που έχει σχεδιαστεί με μαθηματική ακρίβεια και αναγκάζει τον αναγνώστη να επαναξιολογεί συνεχώς όσα θεωρούσε βέβαια.
Η Συνέχεια της Σειράς
Το ενδιαφέρον είναι ότι, ακόμη και όταν η υπόθεση ολοκληρώνεται, το βιβλίο δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη της αλήθειας. Οι εξελίξεις στις ζωές των ηρώων αφήνουν διακριτικές αλλά ουσιαστικές αφηγηματικές γέφυρες προς τη συνέχεια της σειράς. Όχι ως τεχνητό τέχνασμα για να δημιουργηθεί προσμονή, αλλά ως φυσική συνέπεια ανθρώπων που εξακολουθούν να ζουν πέρα από τα όρια ενός και μόνο μυθιστορήματος.
Όταν κλείνεις το «Όλα τα μάτια πάνω μου», δεν αναλογίζεσαι μόνο την ευφυΐα με την οποία χτίστηκε και λύθηκε το μυστήριο. Επιστρέφεις ξανά και ξανά στους ανθρώπους που το έζησαν. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία του Χρήστου Μαρκογιαννάκη: έχει δημιουργήσει μια αστυνομική σειρά στην οποία κάθε νέο έγκλημα έχει σημασία, επειδή έχουν ήδη αποκτήσει σημασία οι άνθρωποι που καλούνται να το αντιμετωπίσουν.
