Μια νέα, εξαιρετικά εθιστική τάση εξαπλώνεται με ταχύτητα στις σχολικές αυλές και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκαλώντας την έντονη ανησυχία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Πρόκειται για τα φακελάκια νικοτίνης (nicotine pouches), προϊόντα που πλασάρονται ως «σύγχρονα» και «διακριτικά», αλλά κρύβουν σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Τι είναι τα φακελάκια νικοτίνης;
Τα nicotine pouches είναι μικρά λευκά σακουλάκια που τοποθετούνται ανάμεσα στο ούλο και το χείλος, απελευθερώνοντας νικοτίνη απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος μέσω του στοματικού βλεννογόνου.
- Σύνθεση: Περιέχουν χημικά παραγόμενη νικοτίνη, αρωματικές ύλες, γλυκαντικά και φυτικές ίνες, ενώ δεν περιλαμβάνουν φύλλα καπνού.
- Απορρόφηση: Η χρήση ειδικών ρυθμιστών pH επιτρέπει τη βέλτιστη και ταχύτατη απορρόφηση της νικοτίνης, καθιστώντας τα προϊόντα ιδιαίτερα εθιστικά.
Γιατί στοχεύουν τους εφήβους;
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΠΟΥ, η καπνοβιομηχανία χρησιμοποιεί επιθετικές τακτικές μάρκετινγκ για να προσελκύσει τη νέα γενιά:
- Ελκυστικές Γεύσεις: Γεύσεις όπως τσιχλόφουσκα, καραμέλες και φρούτα (π.χ. gummy bears) κάνουν το προϊόν να φαίνεται αθώο.
- Influencer Marketing: Εκτεταμένη προώθηση μέσω TikTok και Instagram, συχνά με τη χρήση δημοφιλών influencers.
- Διακριτική Χρήση: Η έλλειψη καπνού επιτρέπει τη χρήση τους μέσα σε σχολεία ή χώρους όπου απαγορεύεται το κάπνισμα, χωρίς να γίνονται αντιληπτά από γονείς ή καθηγητές.
Οι κίνδυνοι για την υγεία των νέων
Η έκθεση της νικοτίνης σε νεαρή ηλικία είναι ιδιαίτερα επιβλαβής καθώς ο εγκέφαλος βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη.
- Επηρεασμός Εγκεφάλου: Μπορεί να βλάψει την προσοχή, τη μάθηση και τον έλεγχο των παρορμήσεων.
- Καρδιαγγειακό Σύστημα: Αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση.
- Πύλη για άλλα προϊόντα: Η πρώιμη εξάρτηση αυξάνει την πιθανότητα μελλοντικής χρήσης συμβατικών τσιγάρων ή άλλων καπνικών προϊόντων.
Το νομοθετικό κενό και η ανάγκη για δράση
Η αγορά των nicotine pouches γνώρισε εκρηκτική άνοδο, με τις πωλήσεις να ξεπερνούν τα 23 δισεκατομμύρια τεμάχια το 2024. Παρόλα αυτά, περίπου 160 χώρες δεν διαθέτουν ακόμη ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ μόλις 16 έχουν απαγορεύσει πλήρως την πώλησή τους. Ο ΠΟΥ καλεί τις κυβερνήσεις να λάβουν επείγοντα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης των γεύσεων και της αυστηρής επαλήθευσης ηλικίας στα σημεία πώλησης.
Πηγές: ERTNEWS, WHO
