Αν και είναι πλέον ευρέως γνωστό ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν είναι μια εντελώς αθώα συνήθεια, μια νέα πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη έρχεται να προσθέσει σοβαρούς λόγους ανησυχίας στους χρήστες συσκευών ατμίσματος (vapes). Τα στοιχεία που έρχονται στο φως δείχνουν ότι η μακροχρόνια χρήση κρύβει πολύ πιο σοβαρούς κινδύνους για την υγεία από όσους υποθέταμε μέχρι σήμερα.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Oncology, κατέγραψε κάτι εντυπωσιακό: το άτμισμα έχει τη δύναμη να αλλοιώσει τη δραστηριότητα σε περισσότερα από 3.000 γονίδια του ανθρώπινου οργανισμού. Πρόκειται για γονίδια τα οποία συνδέονται άμεσα με την εμφάνιση καρκίνου, καρδιοπαθειών και σοβαρών πνευμονολογικών παθήσεων.
Τα φρουτώδη αρώματα στο «μικροσκόπιο» των επιστημόνων
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας (USC), με επικεφαλής τον καθηγητή Ahmad Besaratinia, ανέλυσαν κύτταρα από το εσωτερικό της στοματικής κοιλότητας (μάγουλο) 83 εθελοντών. Χρησιμοποιώντας την προηγμένη μέθοδο της αλληλούχισης RNA (RNA sequencing), συνέκριναν τη γονιδιακή δραστηριότητα ανάμεσα σε ατμιστές, καπνιστές και μη χρήστες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι μεγαλύτερες και πιο ανησυχητικές μεταβολές στα γονίδια εντοπίστηκαν σε όσους χρησιμοποιούσαν:
- Φρουτώδη αρώματα (Fruit flavours): Κάθε αρωματική ουσία περιέχει διαφορετικά χημικά κοκτέιλ που προκαλούν ξεχωριστές, απρόβλεπτες βιολογικές επιπτώσεις.
- Επαναφορτιζόμενες συσκευές (Refillable devices): Τα χαρακτηριστικά της ίδιας της συσκευής φάνηκε να παίζουν καθοριστικό ρόλο στη μεταβολή των κυττάρων.
Η προειδοποίηση των ειδικών: Οι ατμιστές εμφάνισαν ακόμη πιο ασταθή και ευμετάβλητα μοτίβα γονιδιακής δραστηριότητας σε σχέση με τους παραδοσιακούς καπνιστές. Αυτό υποδηλώνει ότι οι βιολογικές επιπτώσεις του ηλεκτρονικού τσιγάρου μπορεί να είναι εξαιρετικά απρόβλεπτες.
Ηλεκτρονικό Τσιγάρο vs. Παραδοσιακό Κάπνισμα
Σύμφωνα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας (NHS), το άτμισμα νικοτίνης παραμένει λιγότερο επιβλαβές από το κανονικό τσιγάρο και αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία για τη διακοπή του καπνίσματος. Ωστόσο, το NHS ξεκαθαρίζει ότι δεν είναι εντελώς ακίνδυνο και οι μακροχρόνιες επιπτώσεις του στην υγεία παραμένουν ουσιαστικά άγνωστες.
Η νέα έρευνα δείχνει με σαφήνεια τις ασθένειες που παρουσιάζουν τη θεσμική και μοριακή σύνδεση με το άτμισμα:
| Κατηγορία Παθήσεων | Βαθμός Συσχέτισης με το Άτμισμα |
| Καρκίνος | Ισχυρότερη σύνδεση (Strongest association) |
| Ενδοκρινολογικές παθήσεις | Υψηλή συσχέτιση |
| Πεπτικά προβλήματα | Υψηλή συσχέτιση |
| Νευρολογικές διαταραχές | Υψηλή συσχέτιση |
Το ιστορικό «μπλόκο» στα vapes μίας χρήσης το 2026
Τα ανησυχητικά αυτά επιστημονικά δεδομένα έρχονται σε μια περίοδο που τα κράτη λαμβάνουν δραστικά μέτρα. Στη Βρετανία, όπου περίπου το 10% των ενηλίκων (5,4 έως 5,5 εκατομμύρια άνθρωποι) ατμίζει, η κυβέρνηση προχώρησε σε μια ιστορική κίνηση.
Με την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου για τον Καπνό και τα Ηλεκτρονικά Τσιγάρα (Tobacco and Vapes Bill), όλα τα αναλώσιμα vapes μίας χρήσης απαγορεύτηκαν πλήρως.
Όπως δήλωσε ο Βρετανός Υπουργός Υγείας, Wes Streeting, η νομοθεσία αυτή αποτελεί σημείο καμπής για τη δημόσια υγεία. Στόχος είναι να μπει ένα οριστικό τέλος στον κύκλο του εθισμού και να προστατευτεί η νέα γενιά από μια συνήθεια που, όπως αποδεικνύουν πλέον οι αναλύσεις στο DNA, προκαλεί επικίνδυνες μοριακές αλλοιώσεις ανεξάρτητα από την ηλικία του χρήστη.
