Οι κίνδυνοι που κρύβει το ηλεκτρονικό τσιγάρο για τον ανθρώπινο οργανισμό έρχονται ξανά στο προσκήνιο, αυτή τη φορά μέσα από μια ανατριχιαστική τρισδιάστατη προσομοίωση που κάνει τον γύρο του διαδικτύου.
Αν και οι περισσότεροι ατμιστές αρχίζουν σταδιακά να συνειδητοποιούν πόσο επιβλαβής είναι αυτή η συνήθεια, οι αρχές σε παγκόσμιο επίπεδο λαμβάνουν όλο και πιο αυστηρά μέτρα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έχει ήδη δεσμευτεί για την απαγόρευση του καπνίσματος σε όσους γεννήθηκαν από το 2009 και μετά, περιορίζοντας παράλληλα δραστικά τη διάθεση και την προώθηση των vapes στα καταστήματα.
Τι συμβαίνει όμως πραγματικά μέσα στο σώμα μας όταν εισπνέουμε αυτές τις γεμάτες αρώματα φρούτων χημικές ουσίες;
Πώς λειτουργεί ένα vape και τι εισχωρεί στον οργανισμό μας
Τα περισσότερα ηλεκτρονικά τσιγάρα αποτελούνται από ένα επιστόμιο, μια αντίσταση θέρμανσης, έναν μικροεπεξεργαστή, μια μπαταρία και ένα φιαλίδιο που περιέχει το υγρό αναπλήρωσης (e-liquid). Όταν το υγρό θερμαίνεται από την αντίσταση, μετατρέπεται σε ατμό, τον οποίο ο χρήστης εισπνέει απευθείας στους πνεύμονές του.
Αν και αρχικά το άτμισμα παρουσιάστηκε ως μια «πιο υγιεινή» εναλλακτική λύση σε σχέση με το παραδοσιακό τσιγάρο, η επιστημονική κοινότητα κρούει πλέον τον κώδωνα του κινδύνου.
Το σύνδρομο EVALI και τα ύποπτα χημικά
Το 2019, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήρθαν αντιμέτωπες με μια πρωτοφανή έξαρση περισσότερων από 1.600 κρουσμάτων ανεξήγητης πνευμονικής βλάβης, με 34 θανάτους. Το $92\%$ των ασθενών παραδέχτηκε ότι χρησιμοποιούσε παράνομα υγρά ατμίσματος με THC.
Η ασθένεια αυτή, που πλέον ονομάζεται επίσημα EVALI (E-Cigarette or Vaping Associated Lung Injury), προκαλείται κυρίως από την οξική βιταμίνη Ε (vitamin E acetate), ένα συνθετικό συστατικό που χρησιμοποιείται κανονικά σε δερματικές κρέμες αλλά αποδεικνύεται εξαιρετικά τοξικό όταν εισπνέεται.
Ωστόσο, αυτό είναι μόνο ένα από τα πολλά χημικά που περιέχονται στα υγρά αναπλήρωσης. Μεμονωμένα, συστατικά όπως η προπυλενογλυκόλη ή η φυτική γλυκερίνη χρησιμοποιούνται ευρέως στα τρόφιμα και στα φάρμακα. Όταν όμως εξατμίζονται μαζί και εισπνέονται, ο κίνδυνος να μετατραπούν σε τοξικό μείγμα είναι τεράστιος.
Τι είναι το «Popcorn Lung» (Βρογχιολίτιδα)
Ένα από τα πιο επικίνδυνα αρωματικά συστατικά που συναντώνται στα vapes είναι το διακετύλιο (diacetyl). Πρόκειται για μια ουσία που δίνει γεύση βουτύρου στο ποπ κορν των κινηματογράφων. Ενώ η κατάποσή του είναι ασφαλής, η εισπνοή του στους πνεύμονες είναι καταστροφική.
Η τρισδιάστατη προσομοίωση αποκαλύπτει τις δραματικές επιπτώσεις από το άτμισμα όταν εισπνέεται συστηματικά το διακετύλιο:
- Απόφραξη των αεροφόρων οδών: Προκαλείται μια χρόνια, μη αναστρέψιμη κατάσταση που ονομάζεται αποφρακτική βρογχιολίτιδα ή «popcorn lung» (πνεύμονας ποπ κορν).
- Συσσώρευση βλέννας: Παράγεται υπερβολική ποσότητα βλέννας που φράζει τους πνεύμονες.
- Καταστροφή των κυψελίδων: Καταστρέφονται οι κυψελίδες, οι οποίες αποτελούν το βασικό σημείο ανταλλαγής οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα με το αίμα.
Παρά τους κινδύνους, το διακετύλιο δεν είναι παράνομο. Μάλιστα, έρευνα του Environmental Health Perspectives αποκάλυψε ότι από τις 51 γεύσεις υγρών αναπλήρωσης που δοκιμάστηκαν, οι 39 περιείχαν τη συγκεκριμένη επικίνδυνη χημική ουσία.
Παράλυση των πνευμόνων: Μια ανοιχτή πόρτα σε λοιμώξεις
Οι γιατροί επισημαίνουν ότι οτιδήποτε άλλο εκτός από τον καθαρό αέρα βλάπτει τους πνεύμονες.
Στο εσωτερικό των πνευμόνων μας υπάρχουν οι κροσσοί (cilia), μικροσκοπικές τριχοειδείς δομές που κινούνται κυματοειδώς για να απομακρύνουν τη σκόνη, τα βακτήρια και τους ιούς. Η συνεχής εισπνοή χημικών από το ηλεκτρονικό τσιγάρο προκαλεί «παραλυτικό εφέ» στους κροσσούς.
Αυτό σημαίνει ότι οι πνεύμονες μένουν εντελώς απροστάτευτοι και εκτεθειμένοι σε σοβαρές λοιμώξεις, ενώ απαιτούνται εβδομάδες αποχής από το άτμισμα για να μπορέσουν οι κροσσοί να ανακτήσουν τη λειτουργικότητά τους.
