Για ακόμα μια φορά, ο δημοφιλής σκιτσογράφος Αρκάς καταφέρνει να αποτυπώσει την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα με τον πιο καυστικό τρόπο. Μέσα από ένα καινούργιο, ανατρεπτικό σκίτσο του ο Αρκάς βάζει στο στόχαστρο τη μαζική αφέλεια, τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης και την ευκολία με την οποία οι μάζες εμπιστεύονται ψεύτικους μεσσίες και «προστατευτικές» φιγούρες.
Η λεζάντα που συνοδεύει το έργο του είναι μια ξεκάθαρη αλληγορία:
«Στις παραστάσεις του εγγαστρίμυθου λύκου, το κοπάδι πίστευε πως μιλά το ξύλινο πρόβατο.»
Η ακτινογραφία της χειραγώγησης
Στο επίκεντρο του νέου σχεδίου βρίσκεται η διαχρονική σχέση ανάμεσα στον θύτη και το θύμα, ιδωμένη όμως μέσα από το πρίσμα της εξαπάτησης. Ο Αρκάς χρησιμοποιεί τη φιγούρα του εγγαστρίμυθου λύκου –ενός κατεξοχήν θηρευτή– ο οποίος κατασκευάζει ένα ομοίωμα, μια ξύλινη μαριονέτα προβάτου, για να μιλήσει στην ίδια τη γλώσσα των θυμάτων του.
Το βαθύτερο κοινωνικό σχόλιο κρύβεται στην αντίδραση του «κοπαδιού». Οι θεατές-πρόβατα δεν επιλέγουν απλώς να πιστέψουν το ψέμα· εθελοτυφλούν μπροστά στον προφανή κίνδυνο. Αρνούνται να δουν τα νήματα, αρνούνται να δουν τον λύκο που κρύβεται ακριβώς από πίσω, και προτιμούν την καθησυχαστική ψευδαίσθηση ότι ένας «δικός τους» βρίσκεται στο βήμα.
Γιατί το νέο σκίτσο του Αρκά έγινε αμέσως viral
Μέσα σε λίγα μόλις λεπτά από την ανάρτησή του στα επίσημα social media του καλλιτέχνη, το έργο συγκέντρωσε χιλιάδες αντιδράσεις, shares και σχόλια, προκαλώντας έντονες συζητήσεις στο ελληνικό διαδίκτυο. Πολλοί χρήστες έσπευσαν να συνδέσουν το σκίτσο του Αρκά με:
- Την πολιτική σκηνή: Την τάση των ψηφοφόρων να παρασύρονται από λαϊκιστικές υποσχέσεις και «βιτρίνες» που κρύβουν σκοτεινά συμφέροντα.
- Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης & τα Social Media: Τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζονται ψεύτικα αφηγήματα (fake news) και είδωλα, τα οποία το κοινό καταναλώνει άκριτα.
- Την ψυχολογία του όχλου: Την ανάγκη των ανθρώπων να ανήκουν σε μια ομάδα (κοπάδι), θυσιάζοντας συχνά την κριτική τους σκέψη και την ατομική τους ελευθερία.
Ο Αρκάς, πιστός στην παράδοση του μαύρου χιούμορ και της πολιτικής σάτιρας, δεν χαρίζεται σε κανέναν. Δεν κατηγορεί μόνο τον «λύκο» για την πονηριά του, αλλά στρέφει τα βέλη του κυρίως προς το «κοπάδι» για την εθελούσια τυφλότητά του. Πρόκειται για ένα μάθημα κοινωνικής ψυχολογίας αποτυπωμένο σε λίγες γραμμές σχεδίου, που μας υπενθυμίζει ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για μια κοινωνία δεν είναι η δύναμη του θύτη, αλλά η αφέλεια των θυμάτων.
