Η διακοπή του καφέ για μόλις δύο εβδομάδες μπορεί να μειώσει την παρορμητικότητα και τα επίπεδα στρες, ενώ η αντικατάστασή του με ντεκαφεϊνέ ενδέχεται να βελτιώσει τον ύπνο και τη μνήμη, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications, εξέτασε πώς η κατανάλωση καφέ επηρεάζει το σώμα και τον εγκέφαλο, παρακολουθώντας 62 υγιείς ενήλικες. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: 31 τακτικοί καταναλωτές καφέ και 31 άτομα που δεν έπιναν καθόλου καφέ.
Τι έδειξε το πείραμα με τη διακοπή καφέ
Στην αρχή της έρευνας όλοι οι εθελοντές έδωσαν δείγματα αίματος, ούρων και κοπράνων, ενώ συμπλήρωσαν τεστ για τη διάθεση, τη συμπεριφορά, τη μνήμη και τις γνωστικές λειτουργίες.
Στη συνέχεια, οι τακτικοί καταναλωτές καφέ σταμάτησαν εντελώς την καφεΐνη για 14 ημέρες. Μετά, χωρίστηκαν τυχαία σε δύο υποομάδες:
- 16 άτομα έλαβαν καφέ με καφεΐνη
- 15 άτομα έλαβαν ντεκαφεϊνέ
Η σύγκριση έδειξε σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά και τη φυσιολογία ανάλογα με το τι κατανάλωναν.
Στρες, παρορμητικότητα και διάθεση
Στην αρχική φάση, όσοι έπιναν καφέ εμφάνιζαν υψηλότερη παρορμητικότητα και μεγαλύτερη συναισθηματική αντιδραστικότητα σε σχέση με τους μη καταναλωτές.
Ωστόσο, μετά τη διακοπή καφέ για δύο εβδομάδες, τα επίπεδα αυτά μειώθηκαν σημαντικά.
Όταν επανήλθε ο καφές:
- η καφεΐνη συνδέθηκε με χαμηλότερο άγχος και ψυχολογική ένταση
- ο ντεκαφεϊνέ σχετίστηκε με καλύτερη ποιότητα ύπνου και βελτιωμένες επιδόσεις μνήμης
Ο ρόλος του εντερικού μικροβιώματος
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης ότι οι τακτικοί καταναλωτές καφέ είχαν διαφορετικό εντερικό μικροβίωμα σε σχέση με όσους δεν έπιναν καφέ.
Το μικροβίωμα – τα τρισεκατομμύρια μικροοργανισμών στο έντερο – θεωρείται πλέον βασικός παράγοντας για:
- πέψη
- ανοσοποιητικό
- μεταβολισμό
- διάθεση και εγκεφαλική λειτουργία
Μετά τη διακοπή καφέ, μέρος αυτών των μικροβιακών διαφορών άρχισε να επιστρέφει σε επίπεδα παρόμοια με των μη καταναλωτών.
Όταν ο καφές επανήλθε (είτε κανονικός είτε ντεκαφεϊνέ), παρατηρήθηκαν νέες αλλαγές στο μικροβίωμα, κάτι που δείχνει ότι δεν ευθύνεται μόνο η καφεΐνη.
Δεν είναι μόνο η καφεΐνη
Οι ερευνητές τονίζουν ότι πιθανό ρόλο παίζουν και φυτικές ενώσεις του καφέ, όπως οι φαινολικές ενώσεις (phenolic acids), οι οποίες βρίσκονται επίσης σε φρούτα και λαχανικά και έχουν αντιοξειδωτική δράση.
Παράλληλα, παρατηρήθηκαν ενδείξεις ότι ο καφές μπορεί να επηρεάζει τη φλεγμονή:
- οι τακτικοί καταναλωτές είχαν χαμηλότερη CRP (δείκτης φλεγμονής)
- υψηλότερα επίπεδα IL-10, μιας αντιφλεγμονώδους πρωτεΐνης
Τι σημαίνουν πραγματικά τα αποτελέσματα
Παρότι τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι:
- η μελέτη είναι μικρή (62 άτομα)
- δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση
- η εξοικείωση με τα τεστ μπορεί να επηρέασε τη μνήμη
Επίσης, προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει τη μέτρια κατανάλωση καφέ με χαμηλότερο κίνδυνο για:
- διαβήτη τύπου 2
- ηπατικές παθήσεις
- καρδιαγγειακά προβλήματα
Ωστόσο, σε ευαίσθητα άτομα ο καφές μπορεί να προκαλέσει:
- άγχος
- ταχυπαλμίες
- διαταραχές ύπνου
Συμπέρασμα
Η διακοπή καφέ για 2 εβδομάδες φαίνεται να επηρεάζει τόσο τη συμπεριφορά όσο και τη βιολογία του οργανισμού, από το στρες και τη μνήμη μέχρι το εντερικό μικροβίωμα.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί αν αυτές οι αλλαγές έχουν πραγματικά μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία.
