Ένα από τα ισχυρότερα κλιματικά φαινόμενα στον κόσμο φαίνεται πως επιστρέφει και οι επιστήμονες εκπέμπουν σήμα κινδύνου.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), η πιθανότητα εμφάνισης ενός ισχυρού El Niño κατά το διάστημα Ιουνίου – Αυγούστου 2026 αγγίζει πλέον το 80%, ενώ οι πιθανότητες να διατηρηθεί μέχρι και το τέλος του φθινοπώρου ξεπερνούν το 90%.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η επιστροφή του φαινομένου μπορεί να πυροδοτήσει νέο κύμα ακραίας ζέστης, παρατεταμένων ξηρασιών, καταστροφικών πλημμυρών και έντονων καιρικών μεταβολών σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Ο ΟΗΕ προειδοποιεί: «Το El Niño βρίσκεται πλέον στην πόρτα μας»
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, περιέγραψε το επερχόμενο El Niño ως μια «επείγουσα κλιματική προειδοποίηση», τονίζοντας ότι το φαινόμενο θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
«Οι επιπτώσεις θα είναι πιο έντονες, θα εξαπλωθούν πιο γρήγορα και θα ξεπεράσουν σύνορα με πρωτοφανή ταχύτητα», προειδοποίησε χαρακτηριστικά.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι παγκόσμιες θερμοκρασίες παραμένουν ήδη σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, μετά τα διαδοχικά ρεκόρ που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Τι είναι το El Niño και γιατί προκαλεί ανησυχία
Το El Niño είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο που προκαλείται από την ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό.
Παρότι εμφανίζεται περιοδικά κάθε λίγα χρόνια, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πλέον λειτουργεί πάνω σε έναν ήδη θερμότερο πλανήτη λόγω της κλιματικής αλλαγής. Αυτό σημαίνει ότι οι επιπτώσεις του μπορούν να γίνουν πολύ πιο ακραίες σε σχέση με το παρελθόν.
Η ανησυχία ενισχύεται από το γεγονός ότι ο Δείκτης Νότιας Ταλάντωσης (Southern Oscillation Index), ένας από τους βασικούς δείκτες παρακολούθησης του φαινομένου, δείχνει ήδη συνθήκες συμβατές με την ανάπτυξη El Niño.
Οι περιοχές που κινδυνεύουν περισσότερο
Τα ιστορικά δεδομένα δείχνουν ότι το El Niño επηρεάζει διαφορετικά κάθε περιοχή του πλανήτη.
Μεγαλύτερες βροχοπτώσεις αναμένονται συνήθως σε:
- Τμήματα της Νότιας Αμερικής
- Νότιες Πολιτείες των ΗΠΑ
- Κέρας της Αφρικής
- Περιοχές της Κεντρικής Ασίας
Την ίδια στιγμή αυξάνεται ο κίνδυνος έντονης ξηρασίας σε:
- Αυστραλία
- Ινδονησία
- Καραϊβική
- Κεντρική Αμερική
- Περιοχές της Νότιας Ασίας
Οι επιστήμονες φοβούνται επίσης νέο κύμα θαλάσσιων καυσώνων, που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και στην αλιεία.
Το 2026 ή το 2027 μπορεί να γράψουν ιστορία
Κλιματικά μοντέλα διεθνών οργανισμών δείχνουν ότι η ανάπτυξη ενός ισχυρού El Niño θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες σε νέα ιστορικά υψηλά.
Αρκετοί ερευνητές εκτιμούν ότι το 2027 ενδέχεται να εξελιχθεί στο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, καθώς οι ισχυρότερες επιδράσεις του El Niño συνήθως εμφανίζονται μήνες μετά την πλήρη ανάπτυξή του.
Το προηγούμενο ισχυρό επεισόδιο του 2023-2024 συγκαταλέγεται ήδη στα πέντε ισχυρότερα της σύγχρονης ιστορίας και συνέβαλε καθοριστικά στα παγκόσμια ρεκόρ θερμοκρασίας.
Τι μπορεί να σημαίνει για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Αν και οι επιπτώσεις του El Niño στην Ευρώπη είναι λιγότερο άμεσες σε σχέση με άλλες ηπείρους, οι μετεωρολόγοι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Το ιστορικό Super El Niño του 1997-1998 συνδέθηκε με εξαιρετικά θερμό καλοκαίρι σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ ακολούθησαν ακραίες καιρικές μεταβολές σε διάφορες περιοχές.
Οι ειδικοί δεν μπορούν ακόμη να προβλέψουν με ακρίβεια πώς θα επηρεαστεί η Ελλάδα, ωστόσο τονίζουν ότι η Μεσόγειος αποτελεί ήδη ένα από τα ταχύτερα θερμαινόμενα «hotspots» του πλανήτη, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα για συχνότερους και εντονότερους καύσωνες.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει θέσει σε κατάσταση αυξημένης παρακολούθησης όλα τα διαθέσιμα κλιματικά μοντέλα, ενώ κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί καλούνται να προετοιμαστούν για ένα σενάριο που θα μπορούσε να επηρεάσει από τη γεωργία και την παραγωγή τροφίμων έως τα ενεργειακά δίκτυα και τη δημόσια υγεία.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενοι μήνες θα παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή από την επιστημονική κοινότητα, καθώς το Super El Niño μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους κλιματικούς παράγοντες της δεκαετίας.
