Έχει τύχει ποτέ να πηγαίνεις καθημερινά στο γραφείο και να αισθάνεσαι εντελώς αόρατος; Να συμμετέχεις σε μια εταιρική σύσκεψη και οι προτάσεις σου να προσπερνώνται σαν να μην ειπώθηκαν ποτέ; Να εκφράζεις την άποψή σου και να εισπράττεις σιωπή, ή να καταθέτεις καινοτόμες ιδέες και τελικά τα εύσημα να τα καρπώνονται άλλοι;
Είναι εξαιρετικά ψυχοφθόρο να βλέπεις τους συναδέλφους σου να μοιράζονται πληροφορίες για project που σε αφορούν άμεσα, ενώ εσύ ενημερώνεσαι πάντα τελευταίος. Και το πιο επώδυνο από όλα; Να μπαίνεις στη διαδικασία να αναρωτιέσαι διαρκώς αν όλο αυτό συμβαίνει πραγματικά ή αν είναι απλώς μια ιδέα που έχεις διογκώσει στο μυαλό σου.
Η πραγματικότητα είναι ότι η επαγγελματική απομόνωση δεν πηγάζει πάντα από κακή πρόθεση. Συχνά, οι άνθρωποι γύρω μας είναι απλώς απορροφημένοι από το δικό τους άγχος και τις υποχρεώσεις. Υπάρχουν όμως και οι φορές που η αγνόηση είναι απόλυτα συνειδητή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, αποτελεί ένα έμμεσο εργαλείο άσκησης εξουσίας, ένα υπόγειο παιχνίδι επιρροής και έναν τρόπο για να σου δείξουν ότι δεν σε υπολογίζουν ως σημαντικό μέλος της ομάδας.
Η επικίνδυνη παγίδα της επιβεβαίωσης
Όταν αντιλαμβανόμαστε ότι μας περιθωριοποιούν, οι περισσότεροι από εμάς πέφτουμε σε ένα σοβαρό σφάλμα συμπεριφοράς. Αντί να αποστασιοποιηθούμε, αρχίζουμε να προσπαθούμε διπλάσια:
- Μιλάμε πιο δυνατά για να ακουστούμε.
- Διεκδικούμε επίμονα την προσοχή των άλλων.
- Αναζητούμε διαρκώς την επαγγελματική επιβεβαίωση.
- Προσπαθούμε να αποδείξουμε την αξία μας σε ανθρώπους που, πολύ απλά, έχουν ήδη αποφασίσει να μας την αρνηθούν.
Όσο περισσότερο κυνηγάς την αποδοχή τους, τόσο περισσότερο παραδίδεις τα κλειδιά της αυτοεκτίμησής σου στα χέρια τους. Αυτό κρύβει τεράστιους κινδύνους. Η προσωπική και επαγγελματική σου αξία δεν μπορεί και δεν πρέπει να εξαρτάται από το αν ο προϊστάμενός σου θα σου πει μια τυπική καλημέρα, αν ένας συνεργάτης θα απαντήσει έγκαιρα στα email σου ή αν θα σε συμπεριλάβουν σε κάθε επαγγελματικό πηγαδάκι.
Ψύχραιμη χαρτογράφηση της κατάστασης
Πριν αντιδράσεις, είναι απαραίτητο να αναλύσεις τα δεδομένα με καθαρό μυαλό και χωρίς συναισθηματική φόρτιση.
| Κρίσιμα Ερωτήματα | Τι Σημαίνει για Εσένα |
| Συχνότητα φαινομένου | Πρόκειται για ένα τυχαίο, μεμονωμένο περιστατικό ή για ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο συμπεριφοράς; |
| Εύρος αποκλεισμού | Σε αγνοεί ένα συγκεκριμένο, μεμονωμένο άτομο ή αντιμετωπίζεις μια καθολική στάση από όλη την ομάδα; |
| Αντικειμενικά κριτήρια | Υπάρχουν χειροπιαστά και αντικειμενικά στοιχεία που αποδεικνύουν τον αποκλεισμό ή βασίζεσαι μόνο σε μια υποκειμενική αίσθηση; |
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα αλλάζουν ριζικά τη στρατηγική σου. Είναι εντελώς διαφορετικό να νιώθεις απλώς παραμελημένος λόγω φόρτου εργασίας, και εντελώς διαφορετικό να υφίστασαι έναν συστηματικό και ενορχηστρωμένο αποκλεισμό.
Πώς να διεκδικήσεις τον χώρο σου με επαγγελματισμό
Αν σιγουρευτείς ότι ο αποκλεισμός είναι πραγματικός, το πρώτο βήμα είναι να σταματήσεις να το εκλαμβάνεις ως προσωπική σου αποτυχία. Οι άνθρωποι περιθωριοποιούν τους γύρω τους για ένα σωρό δικούς τους λόγους: από βαθιά ανασφάλεια και ζήλια, μέχρι φτηνό ανταγωνισμό, εσωτερική μικροπολιτική ή απλή συναισθηματική ανωριμότητα. Το γεγονός ότι κάποιος επιλέγει να σε αγνοεί δεν μειώνει τις ικανότητές σου. Στην πραγματικότητα, φανερώνει τα δικά του ελλείμματα και όχι τα δικά σου.
Φυσικά, η λύση δεν είναι η παθητική αποδοχή.
1.Μίλησε τη στιγμή που πρέπει:Τοποθέτηση ορίων.
Μην κλείνεσαι στον εαυτό σου. Όταν οι συνθήκες το απαιτούν, πάρε τον λόγο και εξέφρασε τις θέσεις σου.
2.Ζήτησε συγκεκριμένες διευκρινίσεις:Ξεκάθαρες απαντήσεις.
Αν νιώθεις ότι ένα email ή μια ανάθεση σε προσπερνά, ζήτησε γραπτές ή προφορικές εξηγήσεις για τη ροή της δουλειάς.
3.Διεκδίκησε τον χώρο σου με ψυχραιμία:Στάση σώματος και ύφος.
Κάνε αισθητή την παρουσία σου χρησιμοποιώντας απόλυτο επαγγελματισμό. Μακριά από θυμούς, παράπονα, ξεσπάσματα και περιττά εργασιακά δράματα.
Οι άνθρωποι τείνουν να σέβονται πολύ περισσότερο εκείνους που ξέρουν να υπερασπίζονται τα κεκτημένα τους, διατηρώντας παράλληλα ανέπαφη την αξιοπρέπειά τους.
Η μεγάλη απόφαση: Μήπως είναι ώρα να αλλάξεις περιβάλλον;
Τι γίνεται όμως αν, παρά τις ώριμες προσπάθειές σου, η κατάσταση παραμένει ακριβώς η ίδια; Τότε, ίσως έχει έρθει η ώρα να θέσεις στον εαυτό σου ένα πιο σκληρό ερώτημα: Μήπως βρίσκεσαι σε λάθος εργασιακό χώρο;
Υπάρχουν εταιρικά περιβάλλοντα που είναι τόσο τοξικά, που σε αναγκάζουν να αμφιβάλλεις καθημερινά για το ποιος είσαι και τι μπορείς να καταφέρεις. Στον αντίποδα, υπάρχουν υγιείς ομάδες που σε βοηθούν να εξελιχθείς και να ανθίσεις. Ορισμένες επιχειρήσεις λειτουργούν σαν κλειστές κάστες, ενώ άλλες αξιολογούν και επιβραβεύουν τους υπαλλήλους με βάση την πραγματική τους προσφορά. Καμία επαγγελματική θέση και κανένας μισθός δεν αξίζουν τόσο, ώστε να θυσιάζεις την ψυχική σου υγεία για να κερδίσεις την προσοχή ανθρώπων που έχουν επιλέξει συνειδητά να μην σου τη δώσουν.
Η μεγαλύτερη παγίδα σε αυτή την ιστορία δεν είναι η στάση των άλλων απέναντί σου. Η πραγματική παγίδα είναι να αρχίσεις να αγνοείς εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου. Να ξεχάσεις την αξία σου, να υποτιμήσεις τα ταλέντα σου και να πειστείς ότι η σιωπή των συναδέλφων σου αποτελεί τεκμήριο της δικής σου ανεπάρκειας.
Δεν αποτελεί.
Πολλές φορές, η πιο ηχηρή απάντηση που μπορείς να δώσεις δεν είναι το να εξαναγκάσεις τους άλλους να σε προσέξουν. Είναι να συνεχίσεις να παράγεις εξαιρετικό έργο, να κρατάς το κεφάλι ψηλά και να θυμάσαι πάντα ότι η αξία ενός επαγγελματία δεν κρίνεται από το πόσο φως ρίχνουν πάνω του οι γύρω του, αλλά από το πόσο πιστός και συνεπής παραμένει ο ίδιος στις δυνατότητές του. Γιατί το να σε αγνοούν στο γραφείο είναι σίγουρα επώδυνο. Το να αρχίσεις όμως να υποτιμάς εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου, έχει ένα κόστος που δεν μπορείς να αντέξεις.
