Η επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο του μόντελινγκ έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί σενάριο επιστημονικής φαντασίας, προκαλώντας πλέον τις πρώτες μεγάλες δικαστικές διαμάχες. Στο επίκεντρο της επικαιρότητας βρίσκεται η Francheska Pujols, γνωστό μοντέλο με έδρα τη Νέα Υόρκη, η οποία ανακάλυψε ότι η εταιρεία fast-fashion με την οποία συνεργαζόταν, δημιούργησε έναν ψηφιακό κλώνο AI της ίδιας, χρησιμοποιώντας τον σε άκρως προκλητικές διαφημίσεις χωρίς καμία έγκριση.
Η υπόθεση, που έφτασε στα δικαστήρια του Μανχάταν, φέρνει στην επιφάνεια τους τεράστιους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες του χώρου στην εποχή των deepfakes.
Από τις «σεμνές» πόζες, σε προκλητικά AI deepfakes
Όλα ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν η 28χρονη Pujols, με καταγωγή από τη Δομινικανή Δημοκρατία, υπέγραψε συμβόλαιο με την οικονομική αλυσίδα ρούχων Rainbow USA. Κατά τη διάρκεια των επίσημων φωτογραφίσεων, το μοντέλο πόζαρε σε απλό λευκό φόντο, με ουδέτερες εκφράσεις και κλασικές, επαγγελματικές στάσεις σώματος.
Ωστόσο, όταν το συμβόλαιό της έληξε, οι διαφημίσεις που εμφανίστηκαν στα καταστήματα και το διαδίκτυο ήταν σοκαριστικά διαφορετικές. Η εταιρεία, χρησιμοποιώντας εργαλεία generative AI, δημιούργησε υπερ-ρεαλιστικά ψηφιακά αντίγραφα της Pujols, τοποθετώντας τα σε άκρως σεξουαλικοποιημένα σκηνικά:
- Η πρώτη διαφήμιση: Ο ψηφιακός κλώνος AI εμφανίζεται να ξαπλώνει προκλητικά στα πόδια μιας άλλης γυναίκας, κρατώντας ένα κοκτέιλ.
- Η δεύτερη διαφήμιση: Το ομοίωμά της φοράει μια μίνι τζιν φούστα, κάθεται σε ένα σκαμπό μπαρ με τα πόδια ανοιχτά και κρατά ένα ποτό.
Η θέση του μοντέλου: Η Pujols, η οποία έχει φωτογραφηθεί για το εξώφυλλο του περιοδικού Vigour και έχει περπατήσει στο New York Swim Week, κατηγόρησε την εταιρεία για δυσφήμηση και παραβίαση του δικαιώματος της προσωπικότητας, τονίζοντας ότι οι συγκεκριμένες «χυδαίες» εικόνες καταστρέφουν τη φήμη που έχτιζε τόσα χρόνια ως high-end μοντέλο.
Η κρυφή υποχώρηση και η προσπάθεια για συμβιβασμό
Αν και το συμβόλαιο επέτρεπε στην εταιρεία να κάνει μικρές αισθητικές διορθώσεις (όπως crop ή χρωματικές ρυθμίσεις), σε καμία περίπτωση δεν έδινε το δικαίωμα για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού σωσία. Η Rainbow USA από την πλευρά της αρνήθηκε κάθε κατηγορία, δηλώνοντας πως χρησιμοποίησε το υλικό νόμιμα.
Παρά την αρχική επιθετική στάση, η Pujols απέσυρε ξαφνικά την αγωγή. Ο δικηγόρος της, Richard Altman, επιβεβαίωσε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται σε διαδικασία ιδιωτικής διευθέτησης της διαφοράς, γεγονός που υποδηλώνει ότι πιθανότατα υπήρξε κάποιος εξωδικαστικός συμβιβασμός με μεγάλο οικονομικό αντίτιμο.
Το νομικό οπλοστάσιο της Νέας Υόρκης απέναντι στην AI
Η υπόθεση της Pujols δεν είναι μεμονωμένη. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η τεχνολογία εξελίσσεται με ρυθμούς που οι υπάρχοντες νόμοι αδυνατούν να προλάβουν, αφήνοντας απροστάτευτα τα λιγότερο επώνυμα μοντέλα.
Για τον λόγο αυτό, η πολιτεία της Νέας Υόρκης έθεσε σε ισχύ το Fashion Workers Act. Ο συγκεκριμένος νόμος φέρνει ιστορικές αλλαγές στον χώρο της μόδας, βάζοντας αυστηρούς κανόνες στη χρήση της τεχνολογίας.
| Τι ίσχυε μέχρι σήμερα | Τι επιβάλλει ο νέος νόμος (Fashion Workers Act) |
| Οι εταιρείες εκμεταλλεύονταν «παραθυράκια» στα συμβόλαια για ψηφιακή επεξεργασία. | Υποχρεωτική γραπτή συγκατάθεση του μοντέλου, εντελώς ξεχωριστή από το βασικό συμβόλαιο, για οποιαδήποτε δημιουργία «ψηφιακής ρέπλικας». |
| Ασαφείς όροι για τη χρήση του προσώπου και του σώματος μετά τη λήξη της συνεργασίας. | Σαφής προσδιορισμός του σκοπού, της διάρκειας και της επιπλέον χρηματικής αποζημίωσης για τη χρήση AI αντιγράφων. |
| Μηδενικός έλεγχος στις ατζέντες μόντελινγκ. | Οι υπηρεσίες μόντελινγκ αποκτούν νομική «υποχρέωση πίστης» (fiduciary duty) για να προστατεύουν τα δικαιώματα των εργαζομένων τους. |
«Θα ισοπεδώσει τη βιομηχανία»: Το μέλλον των μοντέλων καταλόγου
Ο Anthony Lupo, κορυφαίος δικηγόρος στον χώρο της μόδας (με πελάτες όπως οι Yves Saint Laurent, Jimmy Choo και Valentino), προχωρά σε μια ζοφερή πρόβλεψη. Όπως εξηγεί, η generative AI πρόκειται να «αφανίσει» το μεγαλύτερο μέρος του παραδοσιακού μόντελινγκ.
«Οι μεγάλοι οίκοι θα συνεχίσουν να πληρώνουν εκατομμύρια για supermodels και φαντασμαγορικά catwalks, όμως αυτό αφορά μόλις το 15% της αγοράς. Το υπόλοιπο 85% είναι οι καθημερινές ανάγκες για lookbooks και ηλεκτρονικά καταστήματα (e-shops). Εκεί, οι εταιρείες fast-fashion δεν ενδιαφέρονται για το ποιος φοράει το ρούχο. Θα χρησιμοποιούν 3D body scans και AI μοντέλα, αφήνοντας χιλιάδες νέους επαγγελματίες χωρίς δουλειά».
Πηγή: NY POST
