Οι έφηβοι της σημερινής εποχής καταναλώνουν σημαντικά λιγότερο αλκοόλ σε σχέση με τις παλαιότερες γενιές και τους γονείς τους. Ωστόσο, η εντυπωσιακή αυτή στροφή προς τη νηφαλιότητα δεν οφείλεται απαραίτητα σε μια συνειδητή επιλογή υγιεινού τρόπου ζωής. Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, αποκαλύπτοντας ότι πίσω από αυτή την τάση κρύβεται μια βαθιά κοινωνική απομόνωση και μια γενιά που, πολύ απλά, δεν έχει παρέες για να διασκεδάσει.
Η παιδική και εφηβική ηλικία αυτών των παιδιών σημαδεύτηκε από την καραντίνα της πανδημίας και την εκρηκτική άνοδο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το αποτέλεσμα; Οι σύγχρονοι νέοι περνούν τον χρόνο τους μόνοι στο δωμάτιό τους, αντικαθιστώντας την πραγματική επαφή με την ψηφιακή.
Τα σοκαριστικά στοιχεία της έρευνας «Monitoring the Future»
Η σταδιακή μείωση στο αλκοόλ δεν είναι τωρινό φαινόμενο, καθώς ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η πτώση έχει πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας. Σύμφωνα με τη μακροχρόνια αμερικανική έρευνα Monitoring the Future του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, τα ποσοστά των μαθητών που κατανάλωσαν αλκοόλ τους τελευταίους 12 μήνες διαμορφώνονται ως εξής:
| Σχολική Τάξη (Ηλικία) | Ποσοστό (1997) | Ποσοστό (Πρόσφατα Δεδομένα) |
| Γ’ Λυκείου (17-18 ετών) | $75\%$ | $41\%$ |
| Α’ Λυκείου (15-16 ετών) | $65\%$ | $24\%$ |
| Β’ Γυμνασίου (13-14 ετών) | $46\%$ | $11\%$ |
Ιστορικό Υψηλό Αποχής: Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται για στροφή των εφήβων προς άλλες ουσίες. Αντίθετα, καταγράφεται ένα ιστορικό υψηλό ποσοστό παιδιών που απέχουν συνειδητά και ολοκληρωτικά από κάθε είδους ουσία ή εθισμό, επιβεβαιώνοντας μια γενικότερη «αντι-συμβατική» κοινωνική τάση.
Οι 3 βασικοί λόγοι που η Gen Z «ρίχνει άκυρο» στο αλκοόλ
Οι ειδικοί αναλύουν τους τρεις κύριους παράγοντες που απομακρύνουν τους νέους από τα πάρτι και τα ποτά:
1. Η ψηφιακή μοναξιά και η online κοινωνικοποίηση
Η πανδημία άλλαξε ριζικά τον τρόπο που οι έφηβοι κάνουν παρέα. Οι έξοδοι στα μαγαζιά έχουν αντικατασταθεί από το scrolling στο TikTok και το gaming. Καθώς η χρήση ουσιών είναι μια κατεξοχήν κοινωνική δραστηριότητα, η έλλειψη φυσικής παρουσίας εκμηδενίζει την ανάγκη για κατανάλωση αλκοόλ.
2. Η κουλτούρα του «Looksmaxxing» και της βελτιστοποίησης του σώματος
Η πίεση για την εξωτερική εμφάνιση έχει φτάσει σε ακραία επίπεδα μέσω των social media. Η νέα γενιά έχει εμμονή με το «looksmaxxing» (την προσπάθεια μεγιστοποίησης της σωματικής ελκυστικότητας) και την κουλτούρα του αδύνατου σώματος, επηρεασμένη και από τη μανία με τα νέα αδυνατιστικά σκευάσματα (GLP-1).
Επιπλέον, η χρήση wearables (smartwatches, fitness trackers) που καταγράφουν τα βήματα, τις θερμίδες και την ποιότητα του ύπνου, κάνει τους εφήβους να αποφεύγουν το αλκοόλ, το οποίο «χαλάει» τα βιομετρικά τους δεδομένα.
3. Οικονομική πίεση και η εξαφάνιση των ραντεβού
Η ακρίβεια επηρεάζει άμεσα την κοινωνική ζωή της Gen Z. Το κόστος μιας εξόδου είναι πλέον δυσβάσταχτο για έναν έφηβο. Χαρακτηριστικό είναι ότι πρόσφατες οικονομικές μελέτες δείχνουν πως περίπου οι μισοί νέοι (το $53\%$ των ανδρών και το $54\%$ των γυναικών) ξοδεύουν πλέον 0 ευρώ τον μήνα για ρομαντικά ραντεβού ή προσωπική διασκέδαση.
Η γενιά των «Late Bloomers»
Η αποχή από το αλκοόλ είναι απλώς ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου παζλ. Η Gen Z χαρακτηρίζεται από τους κοινωνιολόγους ως μια γενιά «late bloomers» (παιδιά που αργούν να ωριμάσουν ή να ανεξαρτητοποιηθούν).
Σε σύγκριση με τις προηγούμενες γενιές στην ίδια ηλικία, οι σημερινοί έφηβοι:
- Κάνουν πολύ λιγότερο σεξ.
- Καθυστερούν σημαντικά να βγάλουν δίπλωμα οδήγησης.
- Αποφεύγουν να αναλάβουν ευθύνες που σχετίζονται με την ενηλικίωση.
Οι ίδιοι οι νέοι εξομολογούνται πως η παιδική τους ηλικία ένιωθε πολύ πιο «άκαμπτη» και ελεγχόμενη, στερούμενη της ελευθερίας και της αυθορμητικότητας που είχαν οι γονείς τους.
Ο ρόλος των γονέων στην ψηφιακή εποχή
Το γεγονός ότι οι έφηβοι και το αλκοόλ δεν συμβαδίζουν πλέον είναι σίγουρα θετικό, αλλά οι γονείς δεν πρέπει να εφησυχάζουν. Είναι σημαντικό να κατανοήσουν το τεράστιο ψυχικό βάρος που σηκώνουν τα παιδιά τους, ζώντας σε έναν κόσμο όπου αισθάνονται ότι κάποιος πάντα τα παρακολουθεί μέσα από μια οθόνη. Οι έφηβοι νιώθουν την υποχρέωση να παρουσιάζουν συνεχώς μια τέλεια, φιλτραρισμένη εκδοχή του εαυτού τους στο διαδίκτυο.
Η καλύτερη συμβουλή για τους γονείς; Ενθαρρύνετε τις συναντήσεις πρόσωπο με πρόσωπο, τις βόλτες και τις δραστηριότητες στον πραγματικό κόσμο, μακριά από οθόνες και ψηφιακά φίλτρα.
