Η θεωρία της «ψευδαίσθησης από αμμόλοφο» που ίσως οδήγησε στον θάνατο έμπειρους δύτες
Νέα στοιχεία έρχονται στο φως γύρω από τη μυστηριώδη τραγωδία στις Μαλδίβες, όπου πέντε έμπειροι Ιταλοί δύτες έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια εξερεύνησης υποθαλάσσιων σπηλαίων στο Vaavu Atoll.
Ομάδα ειδικών δυτών από τη Φινλανδία, που συμμετείχε στην επιχείρηση ανάσυρσης των σορών, εκτιμά πλέον ότι το δυστύχημα ίσως προκλήθηκε από μια οπτική ψευδαίσθηση μέσα στο σπήλαιο, η οποία οδήγησε τους δύτες σε λάθος διαδρομή χωρίς έξοδο.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον στον κόσμο των καταδύσεων, καθώς θεωρείται ένα από τα σοβαρότερα καταδυτικά δυστυχήματα στην ιστορία των Μαλδίβων.
Πώς χάθηκαν οι πέντε δύτες
Η ομάδα των Ιταλών δυτών ξεκίνησε την εξερεύνηση θαλάσσιων σπηλαίων κοντά στο Alimatha την περασμένη εβδομάδα, όμως δεν επέστρεψε ποτέ στην επιφάνεια.
Το πρώτο θύμα που εντοπίστηκε ήταν ο οδηγός καταδύσεων Gianluca Benedetti, ενώ λίγες ημέρες αργότερα βρέθηκαν και οι υπόλοιποι τέσσερις δύτες σε βάθος περίπου 50 μέτρων.
Μεταξύ των θυμάτων ήταν:
- η καθηγήτρια θαλάσσιας βιολογίας Monica Montefalcone,
- η κόρη της Giorgia Sommacal,
- οι ερευνητές Federico Gualtieri και Muriel Oddenino.
Η θεωρία της «αόρατης εξόδου»
Σύμφωνα με τους Φινλανδούς διασώστες, το υποθαλάσσιο σπήλαιο διαθέτει δύο διαφορετικούς διαδρόμους.
Ο πρώτος οδηγεί προς την έξοδο, ενώ ο δεύτερος καταλήγει σε αδιέξοδο.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι δύτες πιθανότατα μπήκαν σε λάθος πέρασμα όταν προσπάθησαν να επιστρέψουν, καθώς ένας αμμώδης σχηματισμός δημιουργούσε την ψευδαίσθηση τοίχου και έκρυβε τη σωστή έξοδο.
Η CEO της DAN Europe, Laura Marroni, εξήγησε ότι το σημείο όπου βρέθηκαν οι σοροί δεν είχε καμία διαφυγή.
Όπως ανέφερε, η σύγχυση μέσα σε απόλυτο σκοτάδι και με περιορισμένο οξυγόνο μπορεί να αποβεί μοιραία ακόμη και για πολύ έμπειρους δύτες.
«Είχαν μόνο λίγα λεπτά οξυγόνου»
Οι δύτες χρησιμοποιούσαν συμβατικές φιάλες κατάδυσης και όχι εξειδικευμένο τεχνικό εξοπλισμό για τόσο μεγάλα βάθη.
Σύμφωνα με ειδικούς, σε βάθος άνω των 50 μέτρων ο διαθέσιμος χρόνος παραμονής είναι εξαιρετικά περιορισμένος.
Η Marroni σημείωσε ότι οι δύτες πιθανότατα είχαν λιγότερα από 10 λεπτά διαθέσιμου αέρα μέσα στη δεύτερη αίθουσα του σπηλαίου.
Όταν αντιλήφθηκαν ότι είχαν πάρει λάθος διαδρομή, ο πανικός ενδέχεται να αύξησε δραματικά την κατανάλωση οξυγόνου.
Οι ειδικοί στις τεχνικές καταδύσεις εξηγούν ότι σε τέτοιες συνθήκες η αποπροσανατολισμένη αναπνοή και το στρες μπορούν να εξαντλήσουν γρήγορα τα αποθέματα αέρα.
Ερευνώνται σοβαρές παραβιάσεις ασφαλείας
Οι Αρχές των Μαλδίβες εξετάζουν πλέον πώς επετράπη στους δύτες να κατέβουν σε βάθος σχεδόν 60 μέτρων, όταν το νόμιμο όριο για τουριστικές καταδύσεις στη χώρα είναι περίπου 30 μέτρα.
Παράλληλα, οι ερευνητές προσπαθούν να εξακριβώσουν:
- αν χρησιμοποιήθηκε ειδικό σχοινί καθοδήγησης («Ariadne’s Thread»),
- αν οι δύτες διέθεταν επαρκείς φακούς,
- αν οι καιρικές συνθήκες επηρέασαν την ορατότητα,
- αν υπήρχε ισχυρό θαλάσσιο ρεύμα μέσα στο σπήλαιο.
Μία ακόμη θεωρία που εξετάζεται είναι το λεγόμενο «φαινόμενο Venturi», κατά το οποίο τα ρεύματα νερού επιταχύνονται σε στενά περάσματα δημιουργώντας ισχυρή αναρρόφηση.
GoPro κάμερες ίσως αποκαλύψουν την αλήθεια
Οι διασώστες ανέσυραν επίσης τον εξοπλισμό των δυτών, συμπεριλαμβανομένων GoPro καμερών που φορούσαν μέλη της αποστολής.
Οι Αρχές ελπίζουν ότι το οπτικό υλικό θα βοηθήσει να αποσαφηνιστούν οι τελευταίες στιγμές της ομάδας και να εξηγηθεί τι ακριβώς συνέβη μέσα στο υποθαλάσσιο σπήλαιο.
Ο σύζυγος της Monica Montefalcone δήλωσε στα ιταλικά ΜΜΕ ότι η έμπειρη βιολόγος είχε πραγματοποιήσει περίπου 5.000 καταδύσεις και ποτέ δεν θα έθετε σε κίνδυνο την κόρη της ή την υπόλοιπη ομάδα.
Θάνατος και διασώστη κατά την επιχείρηση
Η τραγωδία πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν ένας διασώστης από τις Μαλδίβες έχασε επίσης τη ζωή του κατά τη διάρκεια της επιχείρησης ανάσυρσης.
Ο Mohamed Mahudhee πέθανε από ασθένεια αποσυμπίεσης, αναδεικνύοντας τους ακραίους κινδύνους των βαθιών καταδύσεων σε σπήλαια.
Γιατί οι καταδύσεις σε σπήλαια θεωρούνται εξαιρετικά επικίνδυνες
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το cave diving είναι μία από τις πιο απαιτητικές και επικίνδυνες μορφές κατάδυσης.
Σε αντίθεση με τις συμβατικές καταδύσεις, οι δύτες δεν μπορούν να ανέβουν άμεσα στην επιφάνεια σε περίπτωση κινδύνου, ενώ η ορατότητα μπορεί να χαθεί μέσα σε δευτερόλεπτα λόγω ιζήματος ή ισχυρών ρευμάτων.
Οι διεθνείς οργανισμοί καταδύσεων επισημαίνουν ότι βάθη άνω των 40 μέτρων θεωρούνται τεχνικές καταδύσεις και απαιτούν εξειδικευμένη εκπαίδευση, ειδικά μείγματα αερίων και αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας.
