Έντονη συζήτηση έχει προκαλέσει στην Πορτογαλία η απόφαση του Ordem dos Médicos Veterinários να εκδώσει ειδικές οδηγίες προς τους κτηνιάτρους σχετικά με τα άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως ζώα, γνωστά διεθνώς ως «therians».
Το φαινόμενο, που τα τελευταία χρόνια γνωρίζει τεράστια εξάπλωση κυρίως μέσω του TikTok, αφορά ανθρώπους που δηλώνουν ότι αισθάνονται πνευματική, ψυχολογική ή συναισθηματική σύνδεση με κάποιο ζώο.
Τι είναι οι therians και γιατί απασχολούν τις Αρχές
Οι λεγόμενοι «θηριανοί» συχνά υιοθετούν συμπεριφορές ζώων, φορούν μάσκες, ουρές ή ειδικά κοστούμια και αναπαράγουν κινήσεις και ήχους ζώων όπως σκύλοι, γάτες, λύκοι ή αλεπούδες.
Το trend έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές μεταξύ εφήβων και νεαρών ενηλίκων, με χιλιάδες βίντεο να συγκεντρώνουν εκατομμύρια προβολές στα social media.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του CNN Portugal, σε ορισμένες χώρες του εξωτερικού έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου νέοι ζήτησαν ακόμη και «θεραπεία» ή ιατρική αξιολόγηση από κτηνιατρικές κλινικές.
Η επίσημη θέση των κτηνιάτρων της Πορτογαλίας
Το Πορτογαλικό Τάγμα Κτηνιάτρων ξεκαθαρίζει ότι οι επαγγελματίες του κλάδου δεν επιτρέπεται νομικά να εξετάζουν ανθρώπους, ακόμη κι αν οι ίδιοι αυτοπροσδιορίζονται ως ζώα.
Στις νέες εσωτερικές οδηγίες επισημαίνεται ότι οι κτηνίατροι οφείλουν να αντιμετωπίζουν τέτοιες περιπτώσεις με σεβασμό και ψυχραιμία, εξηγώντας παράλληλα τα νομικά όρια της κτηνιατρικής επιστήμης.
Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά:
«Ένα άτομο που ταυτίζεται με ζώο εξακολουθεί να θεωρείται άνθρωπος σύμφωνα με τον νόμο».
Οι κτηνίατροι καλούνται επίσης να παραπέμπουν τα άτομα σε κατάλληλους επαγγελματίες υγείας ή ψυχικής υποστήριξης όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Η εξάπλωση του φαινομένου μέσω TikTok και social media
Τα social media έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της κοινότητας των therians.
Στο TikTok κυκλοφορούν χιλιάδες βίντεο όπου χρήστες εμφανίζονται να κινούνται στα τέσσερα, να φορούν μάσκες ζώων και να παρουσιάζουν την καθημερινότητά τους ως μέρος της συγκεκριμένης ταυτότητας.
Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι πρόκειται για μορφή διαδικτυακής υποκουλτούρας και έκφρασης ταυτότητας, παρόμοια με άλλες online κοινότητες που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια μέσω social media.
Άλλοι, ωστόσο, εκφράζουν ανησυχία για πιθανές ψυχολογικές ή κοινωνικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν το φαινόμενο επηρεάζει ανήλικους χρήστες.
Οι ειδικοί παρακολουθούν στενά την τάση
Επιστήμονες ψυχικής υγείας και κοινωνικής συμπεριφοράς αναφέρουν ότι το φαινόμενο των therians δεν θεωρείται επίσημα ψυχική διαταραχή, ωστόσο απαιτεί προσεκτική προσέγγιση και κατανόηση.
Ορισμένοι ψυχολόγοι συνδέουν την εξάπλωση τέτοιων ταυτοτήτων με:
- την ανάγκη κοινωνικής αποδοχής,
- τη δημιουργία online κοινοτήτων,
- την αναζήτηση προσωπικής ταυτότητας,
- αλλά και την έντονη επιρροή των social media στους εφήβους.
Παράλληλα, αρκετοί ειδικοί επισημαίνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται περισσότερο για μορφή roleplay ή δημιουργικής έκφρασης και όχι για κυριολεκτική πεποίθηση ότι κάποιος είναι ζώο.
Εκδήλωση therians στην Πορτογαλία προκάλεσε αντιδράσεις
Το φαινόμενο απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη δημοσιότητα όταν ανακοινώθηκε συνάντηση therians στην πόλη Vila Real.
Η εκδήλωση τελικά ακυρώθηκε μετά από έντονες αντιδράσεις και επικρίσεις στα social media, γεγονός που άνοιξε νέο κύκλο δημόσιας συζήτησης γύρω από τα όρια της προσωπικής έκφρασης και της κοινωνικής αποδοχής.
Γιατί το φαινόμενο προκαλεί τόσο μεγάλη συζήτηση
Η υπόθεση έχει εξελιχθεί σε ένα ευρύτερο κοινωνικό debate γύρω από:
- την ταυτότητα,
- την επιρροή του TikTok,
- τα όρια της διαδικτυακής κουλτούρας,
- αλλά και τον τρόπο που οι νέες γενιές εκφράζονται στο διαδίκτυο.
Αρκετοί κοινωνιολόγοι θεωρούν ότι τέτοιες τάσεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται όσο οι online κοινότητες αποκτούν μεγαλύτερη επιρροή στη διαμόρφωση της προσωπικής εικόνας και συμπεριφοράς των νέων.
FAQ
Τι είναι οι therians;
Οι therians είναι άνθρωποι που δηλώνουν ότι αισθάνονται ψυχολογική ή πνευματική σύνδεση με κάποιο ζώο.
Είναι οι therians ψυχική διαταραχή;
Δεν αναγνωρίζονται επίσημα ως ψυχική διαταραχή, σύμφωνα με ειδικούς ψυχικής υγείας.
Γιατί οι κτηνίατροι αρνήθηκαν να τους εξετάσουν;
Οι κτηνίατροι δεν επιτρέπεται νομικά να παρέχουν ιατρικές υπηρεσίες σε ανθρώπους.
Πώς έγινε viral το φαινόμενο;
Το TikTok και άλλα social media βοήθησαν στην εξάπλωση της κοινότητας μέσω βίντεο και online trends.
