Η ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο παίρνει ξανά μπροστά καθώς τα πλοία που παρέμεναν αγκυροβολημένα τις τελευταίες εβδομάδες ανυπομονούν να σηκώσουν άγκυρες. Εκμεταλλευόμενα την προσωρινή ηρεμία της 10ήμερης εκεχειρίας και την απόφαση της Τεχεράνης και των ΗΠΑ να ξανανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, οι ναυτικές δραστηριότητες επανέρχονται σε μια σχετική κανονικότητα. Ωστόσο, η νέα αυτή κατάσταση δε σημαίνει ότι οι κίνδυνοι έχουν αποχωρήσει.
Τι σημαίνει η επανεκκίνηση για τη ναυτιλία
Η επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας φέρνει ελπίδες για την ομαλή διέλευση φορτίων πετρελαίου, LNG και εμπορευμάτων. Ωστόσο, η συνέχιση αυτής της νέας κατάστασης εξαρτάται από τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις που θα πραγματοποιηθούν μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Μερικά πλοία έχουν ήδη καταφέρει να διέλθουν από αυτόν τον κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο χωρίς παρατράγουδα, παρόλο που το πλαίσιο παραμένει αυστηρά ελεγχόμενο.
Η Τεχεράνη έχει θέσει δύο σημαντικές προϋποθέσεις: την τήρηση της εκεχειρίας στον νότιο Λίβανο και την υποχρεωτική διέλευση όλων των πλοίων μέσω ενός συγκεκριμένου διαδρόμου που έχει προκαθοριστεί από την ίδια. Σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι η απόφαση αυτή δεν εφαρμόζεται σε πολεμικά πλοία, δημιουργώντας ένα νέο μοντέλο «ελεγχόμενης διέλευσης».
Οι κίνδυνοι της «ελεγχόμενης διέλευσης»
Ο επικεφαλής της Diaplous, Άγγελος Λαζαρίδης, προειδοποιεί ότι η συγκέντρωση της ναυσιπλοΐας σε έναν στενό, πλήρως επιτηρούμενο διάδρομο, συνδυασμένη με την άτακτη επανεκκίνηση των διελεύσεων, ενδέχεται να αυξήσει δραματικά την πιθανότητα ναυτικού ατυχήματος. Χωρίς την απαραίτητη προσοχή από τα πληρώματα, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι σοβαρές.
Η κατάσταση αυτή διευρύνει την ανησυχία γύρω από τις επιπτώσεις στην παγκόσμια ναυτιλία και την εφοδιαστική αλυσίδα, με προοπτική πλήρους ομαλοποίησης να εκτιμάται ότι θα χρειαστούν μήνες. Ήδη, οι οικονομικές συνέπειες είναι σημαντικές και επιβαρύνουν την αγορά. Περίπου 20.000 ναυτικοί έχουν επηρεαστεί ψυχολογικά, και τα ασφάλιστρα για πολεμικό κίνδυνο έχουν αυξηθεί σε πολλές περιπτώσεις άνω του 1.000% σε σύγκριση με την προ κρίσης περίοδο.
Παρενέργειες της κρίσης στην αγορά
Η τρέχουσα κατάσταση έχει επιφέρει αλλαγές και στις συνθήκες ασφάλισης. Οι αυξημένες τιμές ασφαλίστρων μπορεί να μετακυλιστούν στους ναύλους και, τελικά, στους καταναλωτές, κάτι που ήδη παρατηρείται σε πολλές αγορές. Δυστυχώς, η ανησυχία γύρω από τα τέλη και τις άδειες διέλευσης προειδοποιεί για μια σοβαρή απόκλιση από την αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, που αποτελεί θεμέλιο των διεθνών θαλάσσιων οδών.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει επισημάνει ότι τέτοιες πρακτικές δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και απειλούν τη σταθερότητα του παγκόσμιου ναυτιλιακού συστήματος. Αυτή η τάση κινδυνεύει να δημιουργήσει επικίνδυνα προηγούμενα, υπονομεύοντας την ελεύθερη πρόσβαση στις διεθνείς θαλάσσιες διαδρομές εξαιτίας μονομερών στρατηγικών.
