Η αποφυγή κρέατος έχει συνδεθεί εδώ και χρόνια με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου. Ωστόσο, μια νέα μεγάλης κλίμακας μελέτη φέρνει στο φως μια απρόσμενη συσχέτιση: η vegan δίαιτα ενδέχεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του εντέρου, ιδιαίτερα σε όσους αποκλείουν πλήρως τα ζωικά προϊόντα.
Τα ευρήματα έρχονται χρόνια μετά την ταξινόμηση των επεξεργασμένων κρεάτων ως καρκινογόνων από τον World Health Organization, ο οποίος είχε κατατάξει μπέικον και λουκάνικα στην ίδια κατηγορία τεκμηρίωσης με το κάπνισμα και το αλκοόλ. Έρευνες είχαν δείξει ότι κατανάλωση μόλις 50 γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος ημερησίως μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου κατά περίπου 20%.
Η μεγαλύτερη ανάλυση για χορτοφαγική διατροφή και καρκίνο
Ερευνητές από το University of Oxford ανέλυσαν τον κίνδυνο εμφάνισης 17 διαφορετικών μορφών καρκίνου σε πέντε διατροφικές ομάδες: κρεατοφάγους, άτομα με χαμηλή κατανάλωση κρέατος, pescatarians, vegetarians και vegans.
Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα άνω των 1,8 εκατομμυρίων ανθρώπων από Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Ταϊβάν και Ινδία, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 16 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου καταγράφηκαν περισσότερα από 220.000 περιστατικά καρκίνου, με συχνότερο τον καρκίνο του μαστού, ακολουθούμενο από τον καρκίνο του προστάτη και τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Ποιοι καρκίνοι εμφανίζονται λιγότερο συχνά στους vegetarians
Η μελέτη έδειξε ότι όσοι ακολουθούν χορτοφαγική διατροφή είχαν χαμηλότερα ποσοστά εμφάνισης:
- Καρκίνου του παγκρέατος
- Καρκίνου του μαστού
- Καρκίνου του προστάτη
- Καρκίνου του νεφρού
- Πολλαπλού μυελώματος (μορφή καρκίνου του αίματος)
Οι άνδρες που απέφευγαν το κρέας εμφάνιζαν περίπου 12% μικρότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Επιπλέον, vegetarians και pescatarians είχαν πάνω από 25% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του νεφρού.
Ο μειωμένος κίνδυνος για αιματολογικούς καρκίνους αποδόθηκε εν μέρει στο χαμηλότερο σωματικό βάρος, καθώς η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου.
Αυξημένος κίνδυνος για καρκίνο του εντέρου στους vegans
Παρά τα πιθανά οφέλη, η vegan δίαιτα φάνηκε να συνδέεται με 40% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε σύγκριση με τους κρεατοφάγους.
Επιπλέον, οι vegetarians εμφάνιζαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο για ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του οισοφάγου, μία από τις κύριες μορφές καρκίνου του οισοφάγου.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο British Journal of Cancer και χαρακτηρίστηκαν ως απρόσμενα από τους ίδιους τους ερευνητές.
Πιθανές εξηγήσεις για τα ευρήματα
Οι επιστήμονες προτείνουν αρκετές πιθανές ερμηνείες:
- Οι κρεατοφάγοι της μελέτης κατανάλωναν σχετικά μικρές ποσότητες κρέατος — λιγότερο από τον μέσο όρο του γενικού πληθυσμού.
- Οι vegans είχαν τη χαμηλότερη πρόσληψη ασβεστίου, το οποίο έχει συσχετιστεί με προστατευτική δράση έναντι του καρκίνου του εντέρου.
- Οι περιοριστικές δίαιτες μπορεί να οδηγούν σε χαμηλότερη πρόσληψη ζωικών πρωτεϊνών και μικροθρεπτικών συστατικών όπως ριβοφλαβίνη και ψευδάργυρο.
Παρότι οι vegans κατανάλωναν περισσότερες φυτικές ίνες και λιγότερο αλκοόλ — παράγοντες που θεωρούνται προστατευτικοί — αυτό δεν φάνηκε να αντισταθμίζει πλήρως άλλους διατροφικούς περιορισμούς.
Η σημασία της ισορροπημένης διατροφής
Οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι η μελέτη είναι παρατηρητική και δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Επιπλέον, οι χορτοφαγικές δίαιτες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους και ορίζονται από το τι αποκλείεται, όχι απαραίτητα από το τι καταναλώνεται.
Η γενική εικόνα για τους vegetarians παραμένει θετική, ωστόσο οι ειδικοί τονίζουν ότι όσοι αποκλείουν ζωικά προϊόντα θα πρέπει να φροντίζουν για επαρκή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών μέσω εμπλουτισμένων τροφίμων ή συμπληρωμάτων.
Συμπέρασμα: Vegan δίαιτα και καρκίνος εντέρου
Η vegan δίαιτα φαίνεται να προσφέρει προστασία απέναντι σε ορισμένες μορφές καρκίνου, όμως ενδέχεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου.
Η ισορροπία, η επαρκής πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών και η αποφυγή υπερβολών — είτε πρόκειται για επεξεργασμένο κρέας είτε για ακραίο διατροφικό περιορισμό — φαίνεται να αποτελούν τον πιο ασφαλή δρόμο για τη μείωση του συνολικού κινδύνου καρκίνου.
