Η κυβέρνηση του Donald Trump εξετάζει ένα ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο σενάριο: την κατάληψη ή τον αποκλεισμό του νησιού Kharg του Ιράν, σε μια προσπάθεια να πιέσει την Τεχεράνη να ανοίξει ξανά τα κρίσιμα Στενά του Ορμούζ.
Γιατί είναι κρίσιμο το Kharg Island
Το νησί Kharg, που βρίσκεται περίπου 24 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές, αποτελεί βασικό κόμβο για την ενεργειακή οικονομία της χώρας, καθώς διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν. Η όποια στρατιωτική κίνηση εκεί θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι χωρίς την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, το οποίο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως, δεν μπορεί να επιτευχθεί λύση στη σύγκρουση υπό τους όρους που επιδιώκει.
Σενάρια στρατιωτικής επέμβασης
Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζονται δύο βασικές επιλογές:
- Κατάληψη του νησιού με χερσαίες δυνάμεις
- Ναυτικός αποκλεισμός ώστε να διακοπεί η πρόσβαση δεξαμενόπλοιων
Ωστόσο, ένα τέτοιο εγχείρημα θεωρείται υψηλού ρίσκου, καθώς θα έφερνε τις αμερικανικές δυνάμεις πιο κοντά σε άμεση σύγκρουση με το Ιράν. Για τον λόγο αυτό, εκτιμάται ότι θα προηγηθούν εντατικά πλήγματα για την αποδυνάμωση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων στην περιοχή.
Αμερικανικές στρατιωτικές ενισχύσεις, συμπεριλαμβανομένων μονάδων πεζοναυτών, βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν προς τη Μέση Ανατολή, ενώ εξετάζεται η αποστολή επιπλέον δυνάμεων.
Ανώτατος αξιωματούχος φέρεται να δήλωσε ότι ο στόχος του Τραμπ είναι ξεκάθαρος: να διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, ακόμη και αν αυτό απαιτήσει στρατιωτική επέμβαση.
Αντιδράσεις και επιφυλάξεις
Δεν συμφωνούν όλοι με την επιλογή αυτή. Ο απόστρατος υποναύαρχος Mark Montgomery προειδοποιεί ότι μια τέτοια κίνηση ενδέχεται να εκθέσει τις αμερικανικές δυνάμεις σε περιττό κίνδυνο, χωρίς εγγυημένο αποτέλεσμα.
Όπως σημειώνει, ακόμη και αν οι ΗΠΑ καταλάβουν το Χαργκ, το Ιράν θα μπορούσε να περιορίσει την παραγωγή πετρελαίου από άλλες εγκαταστάσεις, ακυρώνοντας το όφελος.
Εναλλακτική στρατηγική
Μια πιο πιθανή εξέλιξη, σύμφωνα με στρατιωτικές εκτιμήσεις, είναι η ενίσχυση της παρουσίας αμερικανικών πολεμικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ, με αποστολή τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων. Έτσι θα διασφαλιστεί η ροή πετρελαίου χωρίς άμεση εισβολή.
Παράλληλο σχέδιο: Άρση κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει ένα εντελώς διαφορετικό μέτρο: την προσωρινή άρση κυρώσεων σε ιρανικό πετρέλαιο που βρίσκεται ήδη στη θάλασσα.
Στόχος είναι να περιοριστεί η εκρηκτική άνοδος των τιμών. Το πετρέλαιο τύπου Brent έχει εκτοξευθεί κοντά στα 111 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 60% σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών Scott Bessent, η απελευθέρωση περίπου 140 εκατομμυρίων βαρελιών θα μπορούσε να καλύψει την παγκόσμια ζήτηση για έως και δύο εβδομάδες.
Στρατηγικό παράδοξο
Η πιθανή χαλάρωση των κυρώσεων αποτελεί μια εντυπωσιακή ανατροπή πολιτικής, καθώς πρόκειται για παραχώρηση που οι ΗΠΑ δεν είχαν δεχθεί σε περίοδο ειρήνης.
Ο ειδικός στις κυρώσεις Nicholas Mulder επισημαίνει ότι η Ουάσινγκτον αναγκάζεται να προσαρμοστεί στις συνέπειες του πολέμου, αποκαλύπτοντας την αστάθεια της κατάστασης.
Πηγή: AXIOS
