Την περασμένη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, επικοινώνησε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump, μεταφέροντας μια πληροφορία-σοκ: ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Ali Khamenei, μαζί με στενούς του συμβούλους, επρόκειτο να συναντηθούν το πρωί του Σαββάτου σε συγκεκριμένη τοποθεσία στην Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που είχαν γνώση της συνομιλίας, ο Νετανιάχου ανέφερε ότι μια και μόνο αεροπορική επιδρομή θα μπορούσε να εξουδετερώσει το σύνολο της ιρανικής ηγεσίας.
Γιατί το τηλεφώνημα Τραμπ–Νετανιάχου ήταν καθοριστικό
Η επικοινωνία της 23ης Φεβρουαρίου, που πραγματοποιήθηκε από την Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου και δεν είχε δημοσιοποιηθεί έως τώρα, αποτέλεσε σημείο καμπής για την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν.
Το βασικό ερώτημα που τέθηκε από βουλευτές, διεθνείς ηγέτες και επικριτές του Τραμπ ήταν απλό: γιατί τώρα;
Η απάντηση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ήταν ότι η ταυτόχρονη παρουσία του Χαμενεΐ και του στενού του κύκλου δημιουργούσε μια σπάνια επιχειρησιακή ευκαιρία που ούτε η Ουάσιγκτον ούτε το Τελ Αβίβ ήθελαν να χάσουν.
Η απόφαση για στρατιωτικό πλήγμα στο Ιράν
Ο Τραμπ φέρεται να είχε ήδη κλίνει προς την επιλογή στρατιωτικής δράσης πριν ενημερωθεί για τη συγκεκριμένη πληροφορία. Το μόνο που δεν είχε οριστικοποιήσει ήταν ο χρόνος υλοποίησης — μέχρι το τηλεφώνημα του Νετανιάχου.
Τους δύο μήνες πριν από την επίθεση, οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν δύο φορές και επικοινώνησαν τηλεφωνικά 15 φορές, στο πλαίσιο εντατικού συντονισμού ΗΠΑ–Ισραήλ. Υπήρξε μάλιστα σκέψη για επίθεση μία εβδομάδα νωρίτερα, ωστόσο η απόφαση αναβλήθηκε για λόγους πληροφοριών, επιχειρησιακής ετοιμότητας και κακών καιρικών συνθηκών.
Με εντολή του Τραμπ, η CIA προχώρησε σε διασταύρωση των στοιχείων που είχαν συλλεχθεί από τις ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία τους.
Διπλωματία ή πόλεμος; Το τέλος των διαπραγματεύσεων
Οι προετοιμασίες επιταχύνθηκαν, ωστόσο ο Τραμπ επέλεξε να μην αναδείξει υπερβολικά το ζήτημα του Ιράν στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους, ώστε να μην προκαλέσει ανησυχία στην Τεχεράνη και να μην ακυρωθεί η επιχείρηση.
Την Πέμπτη, η CIA επιβεβαίωσε πλήρως ότι η ιρανική ηγεσία θα βρισκόταν συγκεντρωμένη στο ίδιο σημείο. Την ίδια ημέρα, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Jared Kushner και Steve Witkoff, επικοινώνησαν από τη Γενεύη έπειτα από πολύωρες συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους, μεταφέροντας ένα σαφές μήνυμα: οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγούσαν σε συμφωνία.
Ο Τραμπ κατέληξε σε δύο συμπεράσματα: οι πληροφορίες ήταν αξιόπιστες και η διπλωματική οδός είχε εξαντληθεί. Την Παρασκευή στις 3:38 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ), έδωσε την τελική εντολή.
Έντεκα ώρες αργότερα, βόμβες έπληξαν την Τεχεράνη, ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε και η πολεμική σύγκρουση ξεκίνησε.
Παρασκήνιο και πολιτικές τριβές
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ θεωρούσε τον Νετανιάχου στενό σύμμαχο, αλλά ήταν αποφασισμένος να εξαντλήσει πρώτα κάθε διπλωματικό περιθώριο. Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, «η μία πλευρά διαπραγματευόταν και η άλλη σχεδίαζε στρατιωτικά με το Ισραήλ», με τον πρόεδρο να αξιολογεί διαρκώς και τις δύο επιλογές.
Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio υποστήριξε ότι η επιχείρηση «ήταν αναπόφευκτη» και πως το ζήτημα αφορούσε αποκλειστικά τον σωστό χρονισμό.
Από ισραηλινής πλευράς, ο πρέσβης στην Ουάσιγκτον Yechiel Leiter αρνήθηκε ότι ο Νετανιάχου πίεσε για επίσπευση της επίθεσης, τονίζοντας ότι ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν πλήρη σύμπνοια ως προς την απειλή που συνιστά το Ιράν.
Οι επιπτώσεις και οι αντιδράσεις
Η μυστικότητα γύρω από την επιχείρηση αιφνιδίασε πολλούς Αμερικανούς πολίτες στην περιοχή, τη στιγμή που το Ιράν εξαπέλυσε αντίποινα στον Περσικό Κόλπο. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κλήθηκε να οργανώσει επείγουσα επιχείρηση απομάκρυνσης για περισσότερους από 1.500 Αμερικανούς.
Ο Τραμπ απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η απόφαση υπαγορεύτηκε από τον Νετανιάχου, δηλώνοντας ότι θεωρούσε πιθανό το Ιράν να επιτεθεί πρώτο και πως, αν μη τι άλλο, ο ίδιος επιτάχυνε τις εξελίξεις.
Ο Λευκός Οίκος δεν διέψευσε τις σχετικές αποκαλύψεις, παραπέμποντας στις δημόσιες δηλώσεις του προέδρου και του υπουργού Εξωτερικών.
Πηγή: AXIOS
