Ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης στο Ιράν, λίγες ώρες μετά την έναρξη της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης. Η στρατηγική των «off ramps» δείχνει ότι, παρά τα πλήγματα, η Ουάσιγκτον εξετάζει και διπλωματική διέξοδο.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι διαθέτει εναλλακτικές επιλογές («off ramps») μετά την έναρξη της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν τα ξημερώματα του Σαββάτου. Μιλώντας στο Axios από το Mar-a-Lago, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε συνέχισης της επιχείρησης είτε ταχείας ολοκλήρωσής της με νέους όρους προς την Τεχεράνη.
Όπως ανέφερε, θα μπορούσε «να προχωρήσει μέχρι τέλους» ή να τερματίσει τη δράση εντός λίγων ημερών, προειδοποιώντας ότι σε περίπτωση επανεκκίνησης των πυρηνικών ή πυραυλικών προγραμμάτων του Ιράν, οι ΗΠΑ θα επανέλθουν δυναμικά. Παράλληλα, εκτίμησε ότι οι ζημιές που προκλήθηκαν θα χρειαστούν χρόνια για να αποκατασταθούν.
Γιατί έχει σημασία η στρατηγική Τραμπ
Οι δηλώσεις του Τραμπ για το Ιράν προσφέρουν σαφέστερη εικόνα για τις προθέσεις της Ουάσιγκτον μετά την κατάρρευση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα στη Geneva. Αν και η στρατιωτική δράση σηματοδοτεί κλιμάκωση, ο ίδιος εμφανίζεται να μην αποκλείει διπλωματική διέξοδο.
Ένα σύντομο στρατιωτικό χτύπημα συνοδευόμενο από τελεσίγραφα θα διαφοροποιούνταν αισθητά από το σενάριο αλλαγής καθεστώτος, το οποίο έχουν αφήσει να εννοηθεί ορισμένοι Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι.
Ταυτόχρονα, ο Τραμπ αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις στις ΗΠΑ — ακόμη και από τη βάση του — προκειμένου να αποφευχθεί μια παρατεταμένη εμπλοκή στη Μέση Ανατολή.
Οι λόγοι πίσω από τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν
Ο Τραμπ ανέφερε δύο βασικούς λόγους για την απόφαση επίθεσης. Πρώτον, την αποτυχία των διαπραγματεύσεων που διεξήχθησαν από τους απεσταλμένους του, Steve Witkoff και Jared Kushner. Όπως υποστήριξε, η Τεχεράνη φαινόταν να πλησιάζει σε συμφωνία, αλλά τελικά αποσύρθηκε.
Δεύτερον, επικαλέστηκε τη διαχρονική στάση του Ιράν τις τελευταίες δεκαετίες, κατηγορώντας το για επιθετικές ενέργειες διεθνώς. Μάλιστα, ανέφερε ότι πριν από την ανακοίνωση της επιχείρησης ζήτησε καταγραφή όλων των επιθέσεων που αποδίδονται στο Ιράν τα τελευταία 25 χρόνια.
Πυρηνικές εγκαταστάσεις και στρατιωτικός σχεδιασμός
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι η προηγούμενη επιχείρηση «Operation Midnight Hammer» — η οποία έπληξε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις — άνοιξε τον δρόμο για τη σημερινή εκστρατεία. Κατά τον ίδιο, αν δεν είχαν πραγματοποιηθεί τα πλήγματα, το Ιράν θα μπορούσε ήδη να διαθέτει πυρηνικό όπλο.
Παρότι ανεξάρτητοι αναλυτές εντόπισαν κατασκευαστικές δραστηριότητες σε ορισμένες εγκαταστάσεις μετά τις επιθέσεις του Ιουνίου, δεν κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Τεχεράνη επανεκκίνησε πλήρως το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Η κοινή επιχείρηση ΗΠΑ – Ισραήλ
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ προχώρησαν σε μία από τις πιο εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, το επιχειρησιακό πλάνο προβλέπει βομβαρδισμούς τουλάχιστον πέντε ημερών, με στόχο όχι μόνο την αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν αλλά και τη δημιουργία πιέσεων στο καθεστώς.
Το Ισραήλ φέρεται να στοχοποίησε ακόμη και τον Ανώτατο Ηγέτη Ali Khamenei. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, δήλωσε ότι υπάρχουν ενδείξεις πως ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε ισραηλινό πλήγμα — εξέλιξη που θα μπορούσε να μεταβάλει δραματικά τα δεδομένα.
Ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Νετανιάχου, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο ηγέτες κινούνται «στην ίδια γραμμή».
Διεθνείς επαφές και γεωπολιτικές εξελίξεις
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο Τύπου του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, ο Τραμπ επικοινώνησε επίσης με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, καθώς και με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte.
Συμπέρασμα
Η στρατηγική «off ramps» του Τραμπ στο Ιράν δείχνει ότι, παρά την έντονη στρατιωτική κλιμάκωση, η Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης υπό όρους. Το αν η κρίση θα οδηγήσει σε νέα συμφωνία, σε παρατεταμένη σύγκρουση ή σε βαθύτερη πολιτική ανατροπή στην Τεχεράνη θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις των επόμενων ημερών.
