Γιατί συγκρούονται Αφγανιστάν και Πακιστάν;
Οι κάτοικοι της 6ης περιφέρειας της Καμπούλ ξύπνησαν έντρομοι το βράδυ της Πέμπτης, όταν μια ισχυρή έκρηξη ταρακούνησε τα σπίτια τους. Βγήκαν στους δρόμους και άκουσαν μαχητικά αεροσκάφη να πετούν πάνω από την πόλη. Το περιστατικό σηματοδότησε μια σοβαρή κλιμάκωση στη σύγκρουση μεταξύ του Αφγανιστάν και του Πακιστάν.
Αεροπορικές επιδρομές και αντεπιθέσεις
Το Πακιστάν εξαπέλυσε αεροπορικές επιθέσεις εντός αφγανικού εδάφους, πλήττοντας ακόμη και την πρωτεύουσα, Καμπούλ. Στόχοι υπήρξαν επίσης περιοχές στις επαρχίες Πακτία και Κανταχάρ, με την τελευταία να θεωρείται προπύργιο και γενέτειρα των Ταλιμπάν.
Οι εχθροπραξίες διαρκούν εδώ και μήνες. Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε εκτεταμένη χερσαία επιχείρηση εναντίον πακιστανικών στρατιωτικών θέσεων κοντά στα σύνορα, υποστηρίζοντας ότι κατέλαβε φυλάκια και προκάλεσε απώλειες στον πακιστανικό στρατό.
Σύμφωνα με τους Ταλιμπάν, οι επιχειρήσεις αυτές ήταν αντίποινα σε προηγούμενη πακιστανική εισβολή σε αφγανικό έδαφος, η οποία – όπως ισχυρίζονται – παραβίασε την εθνική κυριαρχία και προκάλεσε θύματα μεταξύ αμάχων, συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών.
Οι αντικρουόμενες κατηγορίες
Οι Ταλιμπάν αναφέρονται σε πακιστανικές αεροπορικές επιδρομές που πραγματοποιήθηκαν στις 21 Φεβρουαρίου στις ανατολικές επαρχίες Νανγκαρχάρ και Πακτίκα. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε ότι διαθέτει αξιόπιστες πληροφορίες για τον θάνατο 13 Αφγανών αμάχων.
Από την πλευρά του, το Ισλαμαμπάντ υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις του δεν είχαν ως στόχο αμάχους, αλλά κρησφύγετα της οργάνωσης Tehreek-i-Taliban Pakistan (TTP), γνωστής και ως Πακιστανικοί Ταλιμπάν.
Η πακιστανική κυβέρνηση δηλώνει ότι διαθέτει αδιάσειστα στοιχεία πως η TTP ευθύνεται για σειρά επιθέσεων στο εσωτερικό της χώρας, μεταξύ αυτών και για πρόσφατη βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας σε σιιτικό τέμενος στο Ισλαμαμπάντ με περισσότερους από 30 νεκρούς. Αν και την ευθύνη για την επίθεση ανέλαβε το Ισλαμικό Κράτος, το Πακιστάν επιμένει ότι πίσω από αυτήν βρίσκεται η TTP, με καθοδήγηση από ηγετικά στελέχη που φέρονται να βρίσκονται στο Αφγανιστάν και να υποστηρίζονται από τους Ταλιμπάν.
Οι Ταλιμπάν απορρίπτουν κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς, τονίζοντας ότι το αφγανικό έδαφος δεν χρησιμοποιείται για απειλές κατά άλλων χωρών και ότι οι πακιστανικές ενέργειες είναι «απρόκλητες».
Αποτυχημένη διαμεσολάβηση και εύθραυστη εκεχειρία
Η τελευταία σοβαρή κρίση μεταξύ των δύο χωρών σημειώθηκε τον Οκτώβριο του 2025, με διασυνοριακά πλήγματα και νέες αεροπορικές επιδρομές. Το Κατάρ και η Τουρκία ανέλαβαν διαμεσολαβητικό ρόλο, φιλοξενώντας συνομιλίες στη Ντόχα και την Κωνσταντινούπολη. Αν και επιτεύχθηκε προσωρινή κατάπαυση του πυρός, οι διαπραγματεύσεις δεν οδήγησαν σε μόνιμη αποκλιμάκωση, με κάθε πλευρά να κατηγορεί την άλλη για έλλειψη ουσιαστικής διπλωματικής διάθεσης.
Στρατιωτική ισορροπία και νέες τακτικές
Σε επίπεδο στρατιωτικής ισχύος, το Πακιστάν υπερέχει σημαντικά, διαθέτοντας εκτεταμένο οπλοστάσιο, σύγχρονα αεροσκάφη και προηγμένη αμυντική τεχνολογία. Αντίθετα, οι Ταλιμπάν βασίζονται κυρίως σε εξοπλισμό που εγκαταλείφθηκε από τις πρώην αφγανικές και διεθνείς δυνάμεις, ενώ αναφορές κάνουν λόγο για προμήθειες μέσω της μαύρης αγοράς.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το Αφγανιστάν διαθέτει την ικανότητα να εξαπολύει αεροπορικά πλήγματα βαθιά στο πακιστανικό έδαφος. Ωστόσο, οι Ταλιμπάν έχουν μακρά εμπειρία ανταρτοπολέμου, έπειτα από περισσότερα από 20 χρόνια σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
Στην πρόσφατη αντιπαράθεση, οι Ταλιμπάν χρησιμοποίησαν drones για επιθέσεις εντός Πακιστάν. Η ευρεία χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών – λόγω χαμηλού κόστους και ευκολίας χειρισμού – μεταβάλλει ριζικά τη φύση της σύγκρουσης, όπως έχει συμβεί και σε άλλα πεδία μάχης παγκοσμίως.
Ανθρωπιστικές και οικονομικές επιπτώσεις
Η αποτίμηση της κατάστασης παραμένει δύσκολη, καθώς η πρόσβαση σε επιβεβαιωμένες πληροφορίες είναι περιορισμένη και από τις δύο πλευρές.
Το διμερές εμπόριο έχει διακοπεί από τον Οκτώβριο του 2025 – η μεγαλύτερη παύση εδώ και δεκαετίες – επηρεάζοντας μικρές επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν και την επάρκεια βασικών αγαθών, συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων φαρμάκων.
Για τους απλούς Αφγανούς πολίτες, που ήδη δοκιμάζονται από πείνα, φτώχεια και αυστηρούς περιορισμούς, η σχετική αίσθηση ασφάλειας μετά το 2021 – έπειτα από τέσσερις δεκαετίες πολέμου – έχει πλέον κλονιστεί. Η αναζωπύρωση της βίας τους τελευταίους έξι μήνες επαναφέρει τον φόβο και την αβεβαιότητα στην καθημερινότητά τους.
Πηγή: BBC
