Τη νέα γενιά ντοκιμαντέρ που κινείται στο μεταίχμιο επιστήμης, μνήμης και ταυτότητας χαρτογραφεί η φετινή επιλογή του Sundance Institute | Sandbox Fund, με 16 πρότζεκτ και 47 δημιουργούς από όλο τον κόσμο να λαμβάνουν στήριξη σε όλα τα στάδια παραγωγής.
Ο θεσμός, που δημιουργήθηκε το 2017 από το Sundance Institute σε συνεργασία με το Sandbox Films, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο ουσιαστικούς μηχανισμούς ενίσχυσης του σύγχρονου ντοκιμαντέρ, δίνοντας χώρο σε αφηγήσεις που συνδέουν την επιστημονική έρευνα με την ανθρώπινη εμπειρία.
Φέτος, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: τη μνήμη ως μηχανισμό διαμόρφωσης ταυτότητας, τη σχέση ανθρώπου και περιβάλλοντος μέσα από την οπτική επιστημόνων και αυτόχθονων κοινοτήτων, και την επιτάχυνση της τεχνολογίας που αναδιαμορφώνει τα όρια του βιολογικού και του οικολογικού χρόνου.
Τα έργα που επιλέχθηκαν προέρχονται από 11 χώρες — από το Καζακστάν και τη Γουατεμάλα μέχρι τη Βόρεια Μακεδονία και την Κένυα — επιβεβαιώνοντας τη στροφή προς μια πιο πολυφωνική, παγκόσμια αφήγηση. Δεν είναι τυχαίο ότι το 75% των δημιουργών προέρχεται από κοινότητες που παραδοσιακά υποεκπροσωπούνται, ενώ τα μισά πρότζεκτ ανήκουν σε σκηνοθέτες που βρίσκονται στο πρώτο ή δεύτερο μεγάλου μήκους έργο τους.
Η ίδια η δομή του fund — που καλύπτει από το development μέχρι το post-production — λειτουργεί ως μια δημιουργική «ομπρέλα» για έργα που δύσκολα θα έβρισκαν χώρο σε πιο εμπορικά μοντέλα παραγωγής.
«Οι ιστορίες αυτές αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο της επιστήμης στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου μέλλοντος», σημειώνει η Paola Mottura από το Documentary Film Fund του Sundance, υπογραμμίζοντας ότι το πρόγραμμα έχει σχεδόν διπλασιάσει τη χρηματοδότησή του την τελευταία χρονιά, προσεγγίζοντας το 1 εκατ. δολάρια.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Jessica Harrop από το Sandbox Films μιλά για μια «δημιουργική συνάντηση τέχνης και επιστήμης», που αποδεικνύει ότι υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τέτοιες αφηγήσεις στη διεθνή ανεξάρτητη σκηνή.
Τα ίδια τα πρότζεκτ σκιαγραφούν το εύρος αυτής της νέας κατεύθυνσης:
από μια επιστήμονα στο Καζακστάν που παλεύει να σώσει τη φώκια της Κασπίας, μέχρι μια πολιτική ανάγνωση της μνήμης στα Σκόπια, και από την παρακολούθηση κουνουπιών στη Νέα Υόρκη μέχρι την τελευταία μάχη για την επιβίωση των λευκών ρινόκερων στην Κένυα.
Σε παραγωγικό επίπεδο, η γεωγραφία των ιστοριών γίνεται εξίσου σημαντική με το περιεχόμενο: απομακρυσμένα νησιά της Ισλανδίας, υπόγειοι ποταμοί στην Αμερικανική Δύση, τροπικά οικοσυστήματα και αστικά περιβάλλοντα συνθέτουν ένα μωσαϊκό όπου η επιστήμη δεν λειτουργεί ως δεδομένο, αλλά ως αφήγηση.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το συγκεκριμένο fund «διαβάζει» νωρίς τις τάσεις. Ταινίες όπως το Fire of Love, που έφτασε μέχρι τα Όσκαρ, ή το All Light, Everywhere, που βραβεύτηκε στο Sundance, ξεκίνησαν από εδώ, επιβεβαιώνοντας ότι η επιστημονική θεματολογία μπορεί να αποκτήσει ισχυρή καλλιτεχνική και εμπορική δυναμική.
Σε μια εποχή όπου η πληροφορία είναι άφθονη αλλά η κατανόηση ζητούμενο, το Sundance Institute | Sandbox Fund μοιάζει να επενδύει όχι απλώς σε ταινίες, αλλά σε τρόπους αφήγησης που επαναπροσδιορίζουν το πώς βλέπουμε τον κόσμο.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοίχημα: όχι τι γνωρίζουμε για την επιστήμη, αλλά πώς επιλέγουμε να τη διηγηθούμε.
Πηγή: ertnews.gr
