Τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνται ένα από τα πιο στρατηγικά αλλά και πιο ευάλωτα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο. Παρά τις προτάσεις του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, για παροχή πολιτικής ασφάλισης κινδύνου και συνοδεία δεξαμενόπλοιων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, η προστασία τους παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη.

Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμα

Τα στενά του Ορμούζ αποτελούν σημείο διέλευσης περίπου του 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που τοα καθιστούν ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Παρότι στο στενότερο σημείο του στενού έχει πλάτος περίπου 21 ναυτικά μίλια, οι επίσημες λωρίδες ναυσιπλοΐας είναι πολύ μικρότερες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα πλοία να κινούνται σε συγκεκριμένους και προβλέψιμους διαδρόμους, κάτι που διευκολύνει την παρακολούθηση ή ακόμη και τη στόχευσή τους από το Iran.

Το γεωγραφικό πλεονέκτημα του Ιράν

Το Ιράν ελέγχει τη βόρεια ακτογραμμή των στενών, γεγονός που του δίνει σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Από την ξηρά μπορεί:

• να αναπτύξει πυραύλους κατά πλοίων
• να χρησιμοποιήσει ταχύπλοα επιθετικά σκάφη και drones
• να επιτεθεί με ελάχιστη προειδοποίηση

Αντίθετα, οι δυνάμεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους αναγκάζονται να επιχειρούν από μεγαλύτερη απόσταση.

Παράλληλα, υπήρξαν αναφορές ότι το Ιράν βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με την Κίνα για την απόκτηση πυραύλων cruise κατά πλοίων, κάτι που θα μπορούσε να αυξήσει ακόμη περισσότερο την απειλή για τα αμερικανικά πολεμικά πλοία στην περιοχή.

Κίνδυνος πλήρους αποκλεισμού

Η Τεχεράνη έχει ήδη απειλήσει ότι θα εμποδίσει τη διέλευση πλοίων από συγκεκριμένες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ και οι ΗΠΑ.

Η μείωση της ναυτιλιακής κίνησης έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022.

Μια πιθανή επίθεση σε εμπορικό πλοίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη διακοπή της διέλευσης, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη ενεργειακή αναταραχή.

Πώς ένα κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μπορεί να πλήξει την παγκόσμια οικονομία

Η κλιμάκωση της σύγκρουσης απειλεί να επηρεάσει την οικονομία παγκοσμίως, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά παγώσει.

Επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο

Το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διαχειρίζεται:

• περίπου 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου
• σχεδόν 20% των μεταφορών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG)
• περίπου 33% των παγκόσμιων λιπασμάτων, όπως θείο και αμμωνία

Επιπλέον, αποτελεί βασική διαδρομή για προϊόντα όπως:

• αλουμίνιο
• ζάχαρη
• πρώτες ύλες για βιομηχανική παραγωγή

Εάν η πρόσβαση στα στενά παραμείνει μπλοκαρισμένη, ενδέχεται να αυξηθούν οι τιμές σε πολλά καταναλωτικά προϊόντα, όπως:

• ρούχα
• σκεύη κουζίνας
• ιατρικός εξοπλισμός
• ηλεκτρονικά είδη

Απειλές και στρατιωτική ένταση

Σύμφωνα με διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει από τα στενά κινδυνεύει να δεχθεί επίθεση.

Την ίδια στιγμή, ο Donald Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα προσφέρουν άμεσα εγγυήσεις και ασφάλιση κινδύνου για δεξαμενόπλοια ενέργειας που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο, ενώ το Πολεμικό Ναυτικό θα μπορούσε να συνοδεύει τα πλοία αν χρειαστεί.

Πιθανές οικονομικές συνέπειες

Αύξηση τιμών καυσίμων

Ο περιορισμός της πρόσβασης στο πετρέλαιο έχει ήδη οδηγήσει σε αύξηση τιμών καυσίμων.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η μέση τιμή βενζίνης στις ΗΠΑ θα μπορούσε να φτάσει 3,25 έως 3,50 δολάρια το γαλόνι μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Η αύξηση δεν επηρεάζει μόνο τα αυτοκίνητα, αλλά και:

• τα αεροπορικά καύσιμα
• το κόστος αεροπορικών ταξιδιών
• τα μεταφορικά έξοδα

Πίεση στη γεωργία και στα λιπάσματα

Η κρίση απειλεί και την παγκόσμια αγορά λιπασμάτων. Σημαντικό μέρος της παραγωγής αμμωνίας και ουρίας συνδέεται με περιοχές που επηρεάζονται από τη σύγκρουση.

Οι αγρότες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν:

• αυξημένο κόστος παραγωγής
• ακριβότερα λιπάσματα για καλλιέργειες όπως καλαμπόκι, σόγια, σιτάρι και βαμβάκι

Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία αποτελούν βασικούς προμηθευτές φωσφορικών για την παραγωγή λιπασμάτων, γεγονός που αυξάνει την εξάρτηση της παγκόσμιας αγροτικής παραγωγής από τη σταθερότητα της περιοχής.

Συμπέρασμα:
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο. Οποιαδήποτε διακοπή της ναυσιπλοΐας μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, από τις τιμές καυσίμων έως το κόστος τροφίμων και βιομηχανικών προϊόντων.

Πηγή: AXIOS