Μια πρόσφατη στρατιωτική προσομοίωση περιγράφει με ανησυχητικό τρόπο πώς οι δυνάμεις της Ρωσίας θα μπορούσαν να καταλάβουν γρήγορα τμήματα ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και να «καλύψουν τους περισσότερους στόχους τους σε λίγες μέρες».
Η άσκηση, που διεξήχθη από πρώην Γερμανούς αξιωματούχους και στελέχη του ΝΑΤΟ, μελέτησε ένα φανταστικό σενάριο στο οποίο η Μόσχα εξαπολύει εισβολή στη Λιθουανία, χρησιμοποιώντας κατασκευασμένα επιχειρήματα για «ανθρωπιστική κρίση» στο ρωσικό έδαφος του Καλίνινγκραντ ως πρόσχημα.
Η προσομοίωση στη Λιθουανία
Το σενάριο τοποθετείται τον Οκτώβριο του 2026 και προβλέπει ότι οι ρωσικές δυνάμεις εισβάλλουν στην στρατηγικής σημασίας πόλη Μάριγκαμπολε, ένα σημαντικό σημείο στον οδικό διάδρομο που συνδέει τη Ρωσία με τη Λευκορωσία.
Η άσκηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η έλλειψη αποφασιστικής ηγεσίας από τις ΗΠΑ και οι διστακτικές αντιδράσεις των ευρωπαϊκών συμμάχων θα μπορούσαν να επιτρέψουν στο Κρεμλίνο να κυριαρχήσει στην περιοχή της Βαλτικής μέσα σε λίγες μέρες, χρησιμοποιώντας αρχικά μόνο 15.000 στρατιώτες.
Ο Πολωνός αναλυτής ασφαλείας Bartlomiej Kot, που υποδύθηκε τον πρωθυπουργό της Πολωνίας κατά την προσομοίωση, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ανησυχητικά.
«Οι Ρώσοι πέτυχαν τους περισσότερους στόχους τους χωρίς να μετακινήσουν πολλές μονάδες τους», είπε στη Wall Street Journal.
«Αυτό μου έδειξε ότι όταν αντιμετωπίζουμε μια κλιμακούμενη ρητορική από τη Ρωσία, θεωρούμε αυτόματα ότι εμείς πρέπει να κάνουμε αποκλιμάκωση».
Η σημασία της Μάριγκαμπολε
Η Μάριγκαμπολε θεωρείται κρίσιμο σημείο για τις μεταφορές στην Ευρώπη. Ο αυτοκινητόδρομος Via Baltica, που χρησιμοποιούν τόσο η ΕΕ όσο και η Ουκρανία, οδηγεί νοτιοδυτικά προς την Πολωνία, ενώ μια διαδρομή ανατολής-δύσης συνδέει τη Λευκορωσία με το Καλίνινγκραντ. Η Λιθουανία είναι νομικά υποχρεωμένη να διατηρεί ανοιχτό αυτόν τον διάδρομο για τη ρωσική διέλευση βάσει διεθνούς συνθήκης.
Κατά τη διάρκεια της προσομοίωσης, η Μόσχα παρουσίασε την προέλασή της στη Λιθουανία ως «ανθρωπιστική επιχείρηση». Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με το σενάριο, αρνήθηκαν να επικαλεστούν το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, που υποχρεώνει τα μέλη να υπερασπίζονται οποιοδήποτε μέλος υπό επίθεση.
Η αντίδραση Ευρώπης και ΗΠΑ
Η Γερμανία διστακτικά αντέδρασε, και μια ταξιαρχία που ήταν ήδη στη Λιθουανία δεν παρενέβη αφού αναφέρθηκε ότι ρωσικά drones τοποθέτησαν νάρκες κοντά σε στρατιωτική βάση.
Η Πολωνία κινητοποίησε τις δυνάμεις της, αλλά τελικά δεν έστειλε στρατεύματα πέρα από τα σύνορα για να υπερασπιστεί τη Λιθουανία, σύμφωνα με τις προβλέψεις της προσομοίωσης.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Franz-Stefan Gady, που υποδύθηκε τον Ρώσο αρχηγό γενικού επιτελείου, τόνισε ότι οι ψυχολογικοί παράγοντες ήταν τόσο σημαντικοί όσο και ο στρατιωτικός εξοπλισμός.
«Η αποτροπή εξαρτάται όχι μόνο από τις δυνατότητες, αλλά και από το τι πιστεύει ο εχθρός για τη θέλησή μας. Στην προσομοίωση, εγώ και οι “Ρώσοι συνάδελφοί” μου ξέραμε: η Γερμανία θα διστάσει. Και αυτό ήταν αρκετό για να κερδίσουμε», δήλωσε.
Ανησυχία για πραγματική επίθεση
Η προσομοίωση διεξήχθη εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας στην Ευρώπη για πιθανή ρωσική επίθεση σε έδαφος ΝΑΤΟ. Τα τελευταία χρόνια η Μόσχα έχει δοκιμάσει επανειλημμένα τις αεράμυνες της συμμαχίας, με drones και μαχητικά να παραβιάζουν τον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με αναλυτές.
Ο Ολλανδός Υπουργός Άμυνας Ruben Brekelmans προειδοποίησε ότι η Ρωσία επιταχύνει τις στρατιωτικές προετοιμασίες της, εκτιμώντας ότι «η Ρωσία θα μπορεί να μετακινεί μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις μέσα σε ένα χρόνο». Πρόσθεσε ότι η Μόσχα αυξάνει ήδη τα στρατηγικά αποθέματα και ενισχύει την παρουσία και τα μέσα της κατά μήκος των συνόρων του ΝΑΤΟ.
Στρατιωτικές ασκήσεις και εντάσεις
Η προσομοίωση διεξήχθη τον Δεκέμβριο από τη γερμανική εφημερίδα Die Welt σε συνεργασία με το German Wargaming Center του Πανεπιστημίου Helmut-Schmidt, ενισχύοντας τις ανησυχίες ότι η Ευρώπη ίσως να μην είναι επαρκώς προετοιμασμένη για γρήγορη και συντονισμένη ρωσική επίθεση.
Πρόκειται για μια περίοδο έντασης μετά τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις Ρωσίας-Λευκορωσίας, με την άσκηση Zapad 2025 να πραγματοποιείται μεταξύ 12 και 16 Σεπτεμβρίου κοντά στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ, με σενάρια χρήσης πυρηνικών όπλων και βαλλιστικών πυραύλων Oreshnik.
