Τα κοινά στρατιωτικά χτυπήματα ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν προκάλεσαν κύμα αντιδράσεων παγκοσμίως, με ηγέτες να χωρίζονται ανάμεσα σε εκκλήσεις για ψυχραιμία και σε σκληρές καταγγελίες για «επικίνδυνη κλιμάκωση».

Ευρώπη: Έκκληση για αυτοσυγκράτηση και διπλωματία

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν «μέγιστη αυτοσυγκράτηση», να προστατεύσουν τους αμάχους και να σεβαστούν το διεθνές δίκαιο. Υπενθύμισε ότι η European Union έχει επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στο ιρανικό καθεστώς, επιμένοντας ωστόσο σε λύση μέσω διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron προειδοποίησε ότι μια γενικευμένη σύγκρουση θα έχει «σοβαρότατες συνέπειες» και ζήτησε σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Παράλληλα, Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και επανέναρξη διαπραγματεύσεων.

Στήριξη στις ΗΠΑ από συμμάχους

Ο Καναδός πρωθυπουργός Mark Carney χαρακτήρισε το Ιράν βασική πηγή αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή, εκφράζοντας στήριξη στις ΗΠΑ.

Ανάλογη στάση κράτησε και ο Αυστραλός πρωθυπουργός Anthony Albanese, δηλώνοντας ότι η χώρα του στηρίζει την απόφαση της Ουάσιγκτον και στέκεται στο πλευρό του ιρανικού λαού απέναντι στην καταπίεση.

Η Σαουδική Αραβία κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να λάβει «αποφασιστικά μέτρα» για τη διασφάλιση της περιφερειακής σταθερότητας.

Ρωσία και Κίνα καταγγέλλουν «επιθετική ενέργεια»

Στον αντίποδα, το ρωσικό ΥΠΕΞ έκανε λόγο για «προμελετημένη και απρόκλητη επίθεση» εναντίον κυρίαρχου κράτους-μέλους του ΟΗΕ. Η Russia κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι επικαλούνται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ως πρόσχημα.

Η China εξέφρασε «έντονη ανησυχία» για τις εξελίξεις, με κρατικά μέσα να επικρίνουν τη στάση της Ουάσιγκτον.

Η θέση του Donald Trump

Ο Donald Trump υπερασπίστηκε τη στρατιωτική επιχείρηση, κατηγορώντας την Τεχεράνη για «χρόνια τρομοκρατική δράση» μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Είχε προηγουμένως πιέσει για νέα πυρηνική συμφωνία με αυστηρότερους όρους εμπλουτισμού ουρανίου, προειδοποιώντας για στρατιωτικές συνέπειες σε περίπτωση αποτυχίας.

Ο ρόλος του Ομάν και το «παγωμένο» διπλωματικό κανάλι

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Badr Albusaidi, που είχε διαμεσολαβήσει στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν, δήλωσε απογοητευμένος, σημειώνοντας ότι οι ενεργές συνομιλίες υπονομεύτηκαν για ακόμη μία φορά.

Συμπέρασμα: Διπλωματία ή γενικευμένη σύγκρουση;

Οι παγκόσμιες αντιδράσεις για τα χτυπήματα ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν αποκαλύπτουν βαθύ γεωπολιτικό ρήγμα. Η Ευρώπη πιέζει για αποκλιμάκωση, σύμμαχοι της Ουάσιγκτον στηρίζουν την απόφαση, ενώ Ρωσία και Κίνα καταγγέλλουν επιθετική πολιτική.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: θα επικρατήσει η διπλωματία ή η Μέση Ανατολή οδεύει προς νέα επικίνδυνη κλιμάκωση;