Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή απειλεί να προκαλέσει ενεργειακό σοκ μεγαλύτερο ακόμη και από εκείνο της δεκαετίας του 1970, σύμφωνα με προειδοποίηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Ο πόλεμος που κλιμακώθηκε επί προεδρίας του Donald Trump έχει προκαλέσει σοβαρή αναταραχή στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, με τις τιμές να ξεπερνούν τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου.
Η κατάσταση θυμίζει την περίοδο της δεκαετίας του 1970, όταν οι αραβικές χώρες επέβαλαν εμπάργκο στη Δύση εξαιτίας της στήριξης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, προκαλώντας παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Την ένταση της κρίσης αποτυπώνει ένα δραματικό περιστατικό στον Περσικό Κόλπο: δύο δεξαμενόπλοια κοντά στο λιμάνι της Βασόρας στο Ιράκ τυλίχθηκαν στις φλόγες μετά από επίθεση ιρανικών σκαφών γεμάτων εκρηκτικά. Τουλάχιστον ένας ναυτικός σκοτώθηκε, ενώ λίγες ώρες νωρίτερα είχαν στοχοποιηθεί άλλα τρία πλοία στην ίδια περιοχή.
Οι εξελίξεις προκαλούν έντονη ανησυχία για νέα έκρηξη στο κόστος ζωής. Στοιχεία δείχνουν ότι η πλειοψηφία των πολιτών στην Ευρωζώνη πληρώνει ήδη ακριβότερα τα τρόφιμα, ενώ οι κυβερνήσεις εξετάζουν τρόπους στήριξης των νοικοκυριών.
Την ίδια ώρα, αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί να εκτιναχθεί ακόμη και στα 150 δολάρια το βαρέλι αν συνεχιστούν οι διαταραχές στην αγορά. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η ανάπτυξη θα δεχθεί ισχυρό πλήγμα και ο πληθωρισμός θα μπορούσε να εκτοξευθεί.
Παρά τις ανησυχίες των αγορών, ο Donald Trump εμφανίστηκε καθησυχαστικός, δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου παγκοσμίως και ότι η άνοδος των τιμών μπορεί να αποφέρει σημαντικά έσοδα στη χώρα.
Την ίδια στιγμή, ο νέος ηγέτης του Ιράν Mojtaba Khamenei απείλησε ότι θα κρατήσει κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια δίοδο μόλις 21 μιλίων πλάτους από την οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Μάλιστα, το ιρανικό καθεστώς προειδοποίησε ότι οι τιμές μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 200 δολάρια το βαρέλι.
Ήδη το πετρέλαιο τύπου Brent έχει εκτοξευθεί σχεδόν στα 120 δολάρια, ενώ οι αγορές ομολόγων εμφανίζουν έντονη νευρικότητα, ανεβάζοντας το κόστος δανεισμού της βρετανικής κυβέρνησης στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι μηνών.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν μειωθεί δραματικά: από περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε ελάχιστα. Τα αποθέματα των πετρελαιοπαραγωγών χωρών γεμίζουν, αναγκάζοντάς τες να μειώσουν την παραγωγή κατά τουλάχιστον 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τις αγορές, ο οργανισμός ανακοίνωσε την απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα των χωρών-μελών του.
Ωστόσο, ο αναλυτής ενέργειας Ashley Kelty από την Panmure Liberum χαρακτήρισε την κίνηση «ανεπαρκή», σημειώνοντας ότι καλύπτει τις απώλειες εφοδιασμού μόλις για περίπου δύο εβδομάδες.
Παρά τους σφοδρούς βομβαρδισμούς από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, το Ιράν συνεχίζει τις επιθέσεις στην περιοχή, στοχοποιώντας το Ιράκ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Ομάν.
