Η επιχείρηση Επική Οργή βρίσκεται πλέον στην τρίτη εβδομάδα, με παγκόσμιες συνέπειες. Σύμφωνα με την Αμερικανική Κεντρική Διοίκηση, μέχρι τις 12 Μαρτίου, οι κοινές δυνάμεις ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν πλήξει περίπου 6.000 στόχους στο Ιράν – δηλαδή περίπου 460 επιθέσεις την ημέρα.
Η ηγεσία του Ιράν έχει υποστεί πλήγμα· τα κέντρα ελέγχου έχουν αποδιοργανωθεί και το πυρηνικό πρόγραμμα έχει καταστραφεί.
Κι όμως, οι Ιρανοί συνεχίζουν να μάχονται. Πώς; Διότι τα τελευταία 20 χρόνια προετοιμάζονταν γι’ αυτό το σενάριο.
Η στρατηγική «Αποκεντρωμένη Άμυνα – Μωσαϊκό» (Decentralised Mosaic Defence – DMD)
Η στρατηγική βασίζεται σε ένα απλό αλλά σκληρό αξίωμα: το «σώμα» συνεχίζει να μάχεται ακόμη κι αν η «κεφαλή» κόβεται – κάτι που συνέβη όταν οι Αμερικανοί σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιόλαχ Αλί Χαμενεΐ, την πρώτη μέρα του πολέμου.
Με το DMD, η εξουσία διασπείρεται σκόπιμα σε δεκάδες ημι-αυτόνομα κέντρα, κάθε ένα με δική του πληροφοριακή και στρατιωτική δομή. Οι μονάδες λειτουργούν με καθορισμένες εντολές και δεν περιμένουν οδηγίες από τα ανώτερα κλιμάκια.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, την 1η Μαρτίου:
«Οι βομβαρδισμοί στην πρωτεύουσα δεν επηρεάζουν την ικανότητά μας να διεξάγουμε πόλεμο… Η Αποκεντρωμένη Αμυνα – Μωσαϊκό μας επιτρέπει να αποφασίζουμε πότε και πώς θα τελειώσει ο πόλεμος.»
Μαθήματα από τα λάθη της Δύσης
Ο πρώην επικεφαλής της Ιρανικής Φρουράς, Μοχάμαντ Τζαφάρι, αποκάλυψε το σχέδιο το 2005, εμπνευσμένο από τις στρατηγικές αποτυχίες των Αμερικανών σε Ιράκ, Αφγανιστάν και Βαλκάνια.
Το δίδαγμα από το Ιράκ το 2003 ήταν ξεκάθαρο: ο Σαντάμ Χουσεΐν είχε στρατό με κεντρική δομή και ιεραρχία. Μόλις εξαφανίστηκε η ηγεσία, η δομή κατέρρευσε μέσα σε εβδομάδες.
Το Ιράν παρατήρησε επίσης ότι οι Αμερικανοί βασίζονται σε μια απλή στρατηγική: κόψε την «κεφαλή» και το «σώμα» καταρρέει. Αυτό δούλεψε με τον Σαντάμ, αλλά όχι με άλλες οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα ή το ISIS.
Έτσι, οι Ιρανοί προχώρησαν σε πλήρη αποκέντρωση της πυρηνικής τους υποδομής, με βασικούς χώρους θαμμένους σε βαθιά υπόγεια – ώστε να μην υπάρχει κανένας μοναδικός στόχος που θα μπορούσε να τελειώσει τον αγώνα.
Το σχέδιο απέδωσε
Μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, οι Φρουροί της Επανάστασης διασπάστηκαν σε επαρχιακές διοικήσεις στις 31 επαρχίες του Ιράν. Κάθε μονάδα λειτουργεί σαν μικρός ανεξάρτητος στρατός με δικές του υπηρεσίες πληροφοριών, δυνάμεις πεζικού και πλήρη τακτική αυτονομία. Μπορούν να εκτοξεύσουν πυραύλους, να στείλουν drones ή να ενοχλήσουν πλοία χωρίς έγκριση από ανώτερα κλιμάκια.
Από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν έχει εκτοξεύσει περίπου 700 πυραύλους και 3.600 drones από μονάδες διάσπαρτες σε όλη τη χώρα.
Τακτική «όγκου και κόστους»
Η στρατηγική βασίζεται στην υπερφόρτωση του αντιπάλου και την οικονομική εξάντληση:
- Χρήση φθηνών drones (Shahed-136, $20.000–50.000) που αναγκάζουν τον αντίπαλο να ξοδέψει εκατομμύρια για την αναχαίτισή τους
- Κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ με χαμηλό κόστος για το Ιράν αλλά τεράστιο οικονομικό πλήγμα παγκοσμίως
- Επέκταση πεδίων μάχης μέσω πληρεξουσίων (Hezbollah, Hamas, Houthis)
Στόχος δεν είναι η άμεση νίκη, αλλά η πολιτική και οικονομική εξάντληση ΗΠΑ και Ισραήλ.
Περιορισμοί και κίνδυνοι
Η αποκέντρωση έχει και μειονεκτήματα: οι αυτόνομες μονάδες μπορεί να συμπεριφερθούν απρόβλεπτα. Οι λιγότερο έμπειροι διοικητές μπορεί να επιδείξουν σύγχυση στις αποφάσεις τους.
Επιπλέον, η στρατιωτική ισχύς του Ιράν εξαρτάται από διαρκή παραγωγή πυραύλων και drones, την ώρα που οι εγκαταστάσεις βομβαρδίζονται συνεχώς. Αν τελειώσουν τα αποθέματα, η στρατηγική μπορεί να καταρρεύσει.
