Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και μια ομάδα περιφερειακών διαμεσολαβητών κινούνται πυρετωδώς στο παρασκήνιο, εξετάζοντας τους όρους μιας πιθανής 45ήμερης κατάπαυσης πυρός που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για οριστικό τέλος στον πόλεμο, σύμφωνα με τέσσερις πηγές από ΗΠΑ, Ισραήλ και την ευρύτερη περιοχή.
Γιατί η συμφωνία αυτή είναι κρίσιμη
Παρά την έντονη κινητικότητα, οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι οι πιθανότητες για μια μερική συμφωνία μέσα στις επόμενες 48 ώρες είναι περιορισμένες. Ωστόσο, πρόκειται για την τελευταία ευκαιρία ώστε να αποφευχθεί μια δραματική κλιμάκωση.
Σε διαφορετική περίπτωση, το σενάριο περιλαμβάνει:
- Μαζικά πλήγματα σε πολιτικές υποδομές του Ιράν
- Αντίποινα σε εγκαταστάσεις ενέργειας και ύδρευσης σε κράτη του Κόλπου
Το τελεσίγραφο του Τραμπ και η παράταση-έκπληξη
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δώσει προθεσμία 10 ημερών στο Ιράν, η οποία έληγε τη Δευτέρα. Ωστόσο, την τελευταία στιγμή:
- Παρέτεινε την προθεσμία κατά 20 ώρες
- Όρισε νέο deadline για την Τρίτη στις 20:00 (ώρα Ανατολικής Ακτής)
Μιλώντας στο Axios, δήλωσε:
«Βρισκόμαστε σε βαθιές διαπραγματεύσεις… Υπάρχει καλή πιθανότητα συμφωνίας. Αν όχι, θα τα τινάξω όλα στον αέρα εκεί πέρα».
Παράλληλα, απείλησε με καταστροφή κρίσιμων υποδομών του Ιράν, κάτι που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ακόμη και ως έγκλημα πολέμου.
Έτοιμο σχέδιο για μαζικούς βομβαρδισμούς
Σύμφωνα με δύο πηγές:
- Έχει ήδη καταρτιστεί σχέδιο για ευρείας κλίμακας αμερικανο-ισραηλινή επίθεση
- Στόχος: ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν
Η παράταση που έδωσε ο Τραμπ θεωρείται μια τελευταία προσπάθεια αποφυγής σύγκρουσης.
Μυστικές διαπραγματεύσεις μέσω τρίτων χωρών
Οι επαφές διεξάγονται με τη βοήθεια διαμεσολαβητών από:
- Πακιστάν
- Αίγυπτο
- Τουρκία
Παράλληλα, υπάρχει απευθείας επικοινωνία μέσω μηνυμάτων μεταξύ:
- του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Steve Witkoff
- και του ΥΠΕΞ του Ιράν Abbas Araghchi
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει καταθέσει αρκετές προτάσεις, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχουν γίνει αποδεκτές από την Τεχεράνη.
Το σχέδιο των δύο φάσεων
Οι διαμεσολαβητές προωθούν μια συμφωνία σε δύο στάδια: Πρώτη φάση
- Κατάπαυση πυρός 45 ημερών
- Διαπραγματεύσεις για μόνιμη ειρήνη
- Δυνατότητα παράτασης αν χρειαστεί
Δεύτερη φάση
- Οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου
Τα «χαρτιά» του Ιράν: Στενό του Ορμούζ & ουράνιο
Κομβικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις παίζουν:
- Τα Στενά του Ορμούζ
- Τα αποθέματα ουρανίου
Οι διαμεσολαβητές προσπαθούν να πετύχουν:
- Μερική επαναλειτουργία των Στενών
- Βήματα περιορισμού του πυρηνικού προγράμματος
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές:
Το Ιράν δεν προτίθεται να εγκαταλείψει αυτά τα πλεονεκτήματα για μια απλή προσωρινή εκεχειρία.
Έλλειψη εμπιστοσύνης και φόβοι «παγίδας»
Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν θέλει να βρεθεί σε κατάσταση όπως:
- στη Γάζα
- ή στον Λίβανο
Δηλαδή, μια κατάπαυση πυρός «στα χαρτιά», που μπορεί να καταρρεύσει ανά πάσα στιγμή.
Γι’ αυτό ζητά:
- Εγγυήσεις ότι ο πόλεμος δεν θα ξαναρχίσει
- Συγκεκριμένα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης από τις ΗΠΑ
Αγωνία για καταστροφικά αντίποινα
Οι διαμεσολαβητές εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι:
- Μια επίθεση σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν
- Θα προκαλέσει σφοδρά αντίποινα
Στόχοι πιθανών επιθέσεων:
- Πετρελαϊκές εγκαταστάσεις
- Υποδομές νερού σε χώρες του Κόλπου
Οι επόμενες 48 ώρες κρίνουν τα πάντα
Το μήνυμα προς το Ιράν είναι σαφές:
Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για καθυστερήσεις
Οι επόμενες 48 ώρες θεωρούνται:
- Η τελευταία ευκαιρία για συμφωνία
- Το σημείο καμπής μεταξύ διπλωματίας και καταστροφής
Παρόλα αυτά, δημοσίως, η Τεχεράνη διατηρεί σκληρή στάση. Μάλιστα, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε ότι η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ «δεν θα επιστρέψει ποτέ στην προπολεμική εποχή», ειδικά για ΗΠΑ και Ισραήλ.
Πηγή: AXIOS
