Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι απεσταλμένοι των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται σε επαφή με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, υποστηρίζοντας πως έχει επιτευχθεί σύγκλιση σε αρκετά κρίσιμα ζητήματα.
Γιατί έχει σημασία
Οι διεθνείς αγορές και οι ηγέτες της περιοχής προετοιμάζονταν για σοβαρή κλιμάκωση τη Δευτέρα. Ωστόσο, ο Τραμπ υποχώρησε από την απειλή για πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, επικαλούμενος θετικές εξελίξεις στις συνομιλίες.
Παράλληλα, η Τεχεράνη διέψευσε κατηγορηματικά ότι διεξάγονται τέτοιες επαφές, κατηγορώντας τον Αμερικανό πρόεδρο ότι επιχειρεί να καθησυχάσει τις αγορές ενέργειας.
Τι γνωρίζουμε μέχρι τώρα
Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή, Αμερικανοί απεσταλμένοι είχαν επικοινωνία με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Ωστόσο, πηγές με γνώση των διεργασιών αναφέρουν ότι δεν έχουν υπάρξει ακόμη άμεσες συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο ίδιος ο Γκαλιμπάφ απέρριψε τους ισχυρισμούς περί διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντάς τους ως προσπάθεια χειραγώγησης των αγορών και αποφυγής των πιέσεων που αντιμετωπίζουν ΗΠΑ και Ισραήλ.
Ρόλος μεσαζόντων και διπλωματικές κινήσεις
Αίγυπτος, Πακιστάν και Τουρκία φαίνεται να διαδραματίζουν ρόλο διαμεσολαβητών, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Υπάρχουν μάλιστα προσπάθειες να οργανωθεί τηλεφωνική επικοινωνία, που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για απευθείας συνάντηση.
Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι και οι δύο πλευρές εμφανίζονται πρόθυμες να ξεκινήσουν διάλογο, υπό την πίεση των αγορών και της ανόδου των τιμών πετρελαίου.
Πιθανή συνάντηση και αντιδράσεις
Συζητείται ακόμη και το ενδεχόμενο συνάντησης στο Ισλαμαμπάντ, με συμμετοχή κορυφαίων αξιωματούχων από τις δύο πλευρές. Το Ισραήλ, αν και γνώριζε για έμμεσες επαφές, εμφανίζεται αιφνιδιασμένο από την ταχύτητα των εξελίξεων.
Η εμπλοκή του Γκαλιμπάφ θεωρείται κρίσιμη, καθώς πρόκειται για πρόσωπο με ισχυρή επιρροή στο ιρανικό καθεστώς και σημαντικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων.
Το παρασκήνιο της έντασης
Η κρίση κορυφώθηκε όταν ο Τραμπ έδωσε τελεσίγραφο στο Ιράν να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, απειλώντας με μαζικά πλήγματα. Η Τεχεράνη αντέδρασε με αντίστοιχες απειλές κατά ενεργειακών υποδομών σε Ισραήλ και χώρες του Κόλπου, προκαλώντας έντονες αναταράξεις στις αγορές.
Μετά την αλλαγή στάσης του Τραμπ, τα χρηματιστήρια αντέδρασαν θετικά, ενώ οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν.
Τι υποστηρίζει ο Τραμπ
Σε ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για «ουσιαστικές και παραγωγικές συνομιλίες» με το Ιράν, ανακοινώνοντας την αναβολή στρατιωτικών ενεργειών για πέντε ημέρες.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι:
- Το Ιράν δεσμεύεται να μην επιδιώξει πυρηνικά όπλα
- Θα περιορίσει τη δραστηριότητα γύρω από πυραύλους
- Θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ
Τόνισε επίσης ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης και σε μια νέα αρχή για τη χώρα.
Το κρίσιμο ερώτημα
Παραμένει ασαφές ποιος λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις στην Τεχεράνη, ιδιαίτερα μετά τις απώλειες υψηλόβαθμων στελεχών και τη σιωπή της ανώτατης ηγεσίας.
Παρά τις αντικρουόμενες δηλώσεις, οι διπλωματικές διεργασίες συνεχίζονται, με στόχο την αποκλιμάκωση και την εξεύρεση συνολικής λύσης.
Πηγή: AXIOS
