Η φετινή περίοδος της γρίπης αποδεικνύεται ιδιαίτερα επιβαρυμένη, εν μέρει λόγω της ταχείας εξάπλωσης μιας νέας παραλλαγής του ιού, γνωστής ως υποκλάδος K. Καθώς τα κρούσματα αυξάνονται, νέα επιστημονική μελέτη ρίχνει φως στους τρόπους μετάδοσης της γρίπης και προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για την καλύτερη προστασία του πληθυσμού.
Πρωτότυπο πείραμα για τη μετάδοση της γρίπης
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ (Σχολές Δημόσιας Υγείας, Μηχανικής και Ιατρικής) πραγματοποίησαν ένα ασυνήθιστο πείραμα. Φοιτητές που είχαν ήδη μολυνθεί φυσικά από τον ιό της γρίπης τοποθετήθηκαν σε δωμάτιο ξενοδοχείου μαζί με υγιείς εθελοντές μέσης ηλικίας.
Παρά τη στενή επαφή και τις καθημερινές κοινωνικές δραστηριότητες, κανένας από τους υγιείς συμμετέχοντες δεν νόσησε, γεγονός που εξέπληξε τους επιστήμονες.
«Αυτή την εποχή μοιάζει σαν όλοι να κολλούν γρίπη. Κι όμως, στη μελέτη μας δεν παρατηρήθηκε καμία μετάδοση», ανέφερε ο καθηγητής Donald Milton, ειδικός στη μετάδοση λοιμωδών νοσημάτων μέσω του αέρα.
Γιατί δεν μεταδόθηκε ο ιός της γρίπης
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 7 Ιανουαρίου στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Pathogens, είναι η πρώτη ελεγχόμενη κλινική δοκιμή που εξετάζει τη μετάδοση της γρίπης μέσω αερολυμάτων μεταξύ ατόμων που μολύνθηκαν φυσικά και υγιών εθελοντών.
Σύμφωνα με τον ερευνητή Jianyu Lai, βασικός παράγοντας μετάδοσης φαίνεται να είναι ο βήχας. Παρότι οι μολυσμένοι φοιτητές είχαν υψηλό ιικό φορτίο στη μύτη, έβηχαν σπάνια, με αποτέλεσμα να απελευθερώνεται ελάχιστη ποσότητα ιού στον αέρα.
Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο έπαιξε ο καλός αερισμός. Η συνεχής κυκλοφορία και ανάμειξη του αέρα στο δωμάτιο, μέσω συσκευών θέρμανσης και αφύγρανσης, μείωσε τη συγκέντρωση του ιού.
Η ηλικία των υγιών εθελοντών αποτέλεσε επίσης πιθανό προστατευτικό παράγοντα, καθώς τα άτομα μέσης ηλικίας εμφανίζουν συνήθως μικρότερη ευαλωτότητα στη γρίπη σε σύγκριση με νεότερους ενήλικες.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την πρόληψη της γρίπης
Πολλοί επιστήμονες θεωρούν ότι η αερογενής μετάδοση αποτελεί βασικό μηχανισμό εξάπλωσης της γρίπης. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Milton, απαιτούνται ισχυρά δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες για να αναθεωρηθούν οι οδηγίες δημόσιας υγείας.
Τα αποτελέσματα της μελέτης προσφέρουν πρακτικές συμβουλές:
- Οι κλειστοί χώροι με κακό αερισμό αυξάνουν τον κίνδυνο μετάδοσης
- Οι φορητοί καθαριστές αέρα μπορούν να μειώσουν τον ιικό φόρτο
- Σε στενή επαφή με άτομο που βήχει, η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, όπως η N95, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Η έρευνα διεξήχθη σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου στην περιοχή της Βαλτιμόρης και περιλάμβανε πέντε άτομα με επιβεβαιωμένη γρίπη και έντεκα υγιείς εθελοντές. Το πείραμα πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις, κατά τα έτη 2023 και 2024.
Οι συμμετέχοντες συμβίωσαν για δύο εβδομάδες, ακολουθώντας καθημερινές δραστηριότητες που προσομοίαζαν την πραγματική ζωή, όπως συζητήσεις, ήπια άσκηση, γιόγκα και χορό. Χρησιμοποιούσαν επίσης κοινά αντικείμενα, τα οποία περνούσαν από χέρι σε χέρι.
Οι επιστήμονες παρακολουθούσαν στενά τα συμπτώματα και συνέλεγαν καθημερινά δείγματα από τη μύτη, το σάλιο και το αίμα, ενώ μετρούσαν και τον ιό στον αέρα μέσω ειδικού εξοπλισμού ανάλυσης της εκπνοής.
Γιατί η έρευνα για τη γρίπη παραμένει κρίσιμη
Η γρίπη εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Κάθε χρόνο, έως και 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι μολύνονται από εποχική γρίπη σε όλο τον κόσμο.
Μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη φετινή περίοδο έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 7,5 εκατομμύρια κρούσματα, με περισσότερες από 81.000 νοσηλείες και πάνω από 3.000 θανάτους.
Όπως τονίζουν οι ειδικοί, η κατανόηση του τρόπου μετάδοσης του ιού είναι καθοριστικής σημασίας για τον περιορισμό μελλοντικών επιδημιών.
