Παρά το γεγονός ότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά τις επιθέσεις στο Ιράν και τις αντεπιθέσεις που ακολούθησαν, η αγορά φαίνεται να μην αντιδρά όσο θα περίμεναν πολλοί αναλυτές.
Γιατί έχει σημασία: Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο θα νιώσουν τις επιπτώσεις της σύγκρουσης, που ωθεί προς τα πάνω τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Ωστόσο, η τιμή του πετρελαίου δεν έχει φτάσει ακόμη τα $100 ανά βαρέλι ή και παραπάνω — ένα επίπεδο που αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιθανό στο αβέβαιο και διευρυνόμενο γεωπολιτικό σκηνικό.
Η άποψη των ειδικών: Ο έμπειρος αναλυτής Bob McNally εντοπίζει μια ασυμφωνία μεταξύ του πραγματικού κινδύνου και των τρεχουσών τιμών πετρελαίου, θεωρώντας ότι η αγορά παραμένει υπερβολικά χαλαρή παρά την πρόσφατη άνοδο.
Ο McNally, πρόεδρος της Rapidan Energy Group, αναφέρεται σε χρόνια γεωπολιτικών κρίσεων που δεν προκάλεσαν μεγάλες διαταραχές στην παροχή πετρελαίου, όπως η περσινή αμερικανική επιδρομή στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Υποστηρίζει ότι υπάρχει ένα φαινόμενο «ο παιδί που φώναζε λύκο», όπου η αγορά συνηθίζει στις κρίσεις και δεν αντιδρά έντονα.
Τρέχουσα κατάσταση: Το διεθνές benchmark Brent Crude διαπραγματεύεται γύρω στα $81 ανά βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο 11% από το άνοιγμα των αγορών την Κυριακή το βράδυ — μια σημαντική αύξηση αλλά όχι καταστροφική. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τιμή άγγιξε τα $85 την Τρίτη πριν υποχωρήσει ξανά.
Όπως σημείωσε η RBC Capital Markets, «Προς το παρόν, οι τιμές του πετρελαίου λειτουργούν περισσότερο ως καθυστερημένος δείκτης παρά ως προπορευόμενος της πιθανής διαταραχής στην προσφορά λόγω παρατεταμένης σύγκρουσης».
Επίπεδο απειλής: Η ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ — που μεταφέρει σχεδόν το 25% του πετρελαίου παγκοσμίως — έχει μειωθεί δραστικά. Παράλληλα, η σύγκρουση επεκτάθηκε αυτήν την εβδομάδα σε άλλες ενεργειακές υποδομές: συντρίμμια από drone που αναχαιτίστηκαν προκάλεσαν ζημιές στο τεράστιο διυλιστήριο Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας, ενώ η QatarEnergy διέκοψε την παραγωγή LNG λόγω στρατιωτικών επιθέσεων στις εγκαταστάσεις Ras Laffan.
Το ευρύτερο πλαίσιο: Ο McNally επισημαίνει ότι το Brent ξεπέρασε τα $120 ανά βαρέλι μέσα σε λίγες εβδομάδες μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Παρά το γεγονός ότι οι εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας ήταν περίπου το 20% αυτού που διέρχεται από τον Ορμούζ, η τρέχουσα άνοδος των τιμών είναι πιο μετρημένη.
«Βλέπουμε ξανά και ξανά πώς γεωπολιτικά γεγονότα προκαλούν προσωρινές αυξήσεις στις τιμές, χωρίς όμως να μειώνεται πραγματικά η προσφορά, και τελικά οι τιμές επανέρχονται», προσθέτει. Επιπλέον, θεωρεί ότι η αγορά πιστεύει έντονα πως οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν την παρατεταμένη κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, κάτι που περιορίζει προς το παρόν τις εκτιμήσεις για μεγαλύτερη αύξηση.
Προοπτική: Αν το Στενό παραμείνει κλειστό για μεγάλο διάστημα, οι τιμές πετρελαίου μπορεί να φτάσουν τα $100 ανά βαρέλι. Ο McNally επισημαίνει ότι το Ιράν διαθέτει τη δυνατότητα να εμποδίσει τη διέλευση περισσότερο απ’ όσο αναμένει η αγορά.
Ευρύτερη εικόνα: Ο ειδικός Ben Cahill τονίζει ότι η αγορά αγνοεί τον γεωπολιτικό κίνδυνο για χρόνια, αλλά η διάθεση αρχίζει να αλλάζει μετά τις παρατεταμένες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα και τις επιθέσεις σε Ras Tanura και Ras Laffan.
Τι παρακολουθούμε: Άλλα ενεργειακά εμπορεύματα, όπως το gasoil (παρόμοιο με το ντίζελ), εμφανίζουν μεγαλύτερες αυξήσεις. Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν λόγω της διακοπής παραγωγής LNG στο Κατάρ και των προβλημάτων στο Ορμούζ.
Η RBC εκτιμά ότι το πετρέλαιο μπορεί να ξεπεράσει τα $100 ανά βαρέλι σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, ενώ οι αναλυτές προβλέπουν εκρηκτικές αυξήσεις σε τριψήφια επίπεδα εάν υπάρξουν μεγάλες και επιτυχημένες επιθέσεις σε πετρελαϊκές και ναυτιλιακές εγκαταστάσεις του Κόλπου.
