Κάτω από τους παγετώνες της Γροιλανδίας κρύβεται ένας από τους πιο πολύτιμους φυσικούς θησαυρούς του πλανήτη. Ο λόγος δεν είναι άλλος από τις σπάνιες γαίες και τα κρίσιμα ορυκτά, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για τη σύγχρονη τεχνολογία, την πράσινη μετάβαση και την εθνική ασφάλεια των μεγάλων δυνάμεων.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Γροιλανδία έχει εξελιχθεί στο νέο «μήλον της Έριδος» της παγκόσμιας γεωπολιτικής.
Ορυκτός πλούτος-κλειδί για τεχνολογία και πράσινη ενέργεια
Η Γροιλανδία διαθέτει τεράστιο, σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο, ορυκτό πλούτο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μπορεί να φιλοξενεί έως και το 20% των παγκόσμιων αποθεμάτων σπάνιων γαιών. Πρόκειται για υλικά ζωτικής σημασίας που χρησιμοποιούνται σε:
- ηλεκτροκινητήρες και ανεμογεννήτριες
- smartphones και ημιαγωγούς
- μπαταρίες, τσιπ και συστήματα υψηλής τεχνολογίας
- αμυντικές εφαρμογές και κατευθυνόμενα οπλικά συστήματα
Ένα από τα σημαντικότερα κοιτάσματα είναι το Kvanefjeld, το οποίο περιλαμβάνει δισεκατομμύρια τόνους οξειδίων σπάνιων γαιών, ενισχύοντας τον στρατηγικό ρόλο του νησιού.
Η κυριαρχία της Κίνας και το παγκόσμιο πρόβλημα εξάρτησης
Σήμερα, η Κίνα ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας αγοράς σπάνιων γαιών, με ποσοστά που φτάνουν το 60–70% της εξόρυξης και έως το 90% της επεξεργασίας. Αυτή η κυριαρχία της δίνει τεράστιο πλεονέκτημα σε επίπεδο κόστους, εφοδιασμού και διεθνούς επιρροής.
Χωρίς ασφαλείς και διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού:
- τα ηλεκτρικά οχήματα γίνονται ακριβότερα
- η ανάπτυξη των ΑΠΕ επιβραδύνεται
- η τεχνολογική βιομηχανία γίνεται ευάλωτη
- η αμυντική παραγωγή αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς
ΗΠΑ και ΕΕ αναζητούν εναλλακτικές λύσεις
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν περιορισμένη εγχώρια παραγωγή και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την επεξεργασία στο εξωτερικό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε ακόμη δυσκολότερη θέση, καθώς έως και το 90–98% των σπάνιων γαιών που χρησιμοποιεί προέρχεται από την Κίνα.
Παράλληλα, οι αυστηροί περιβαλλοντικοί κανονισμοί και οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης στην ΕΕ καθυστερούν την ανάπτυξη νέων ορυχείων, σε αντίθεση με το κάθετα οργανωμένο και ανταγωνιστικό κινεζικό μοντέλο.
Γιατί η Γροιλανδία μπορεί να αλλάξει το παιχνίδι
Η Γροιλανδία προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για μερική απεξάρτηση από την Κίνα. Ωστόσο, η εξόρυξη εκεί είναι τεχνικά απαιτητική, κοστοβόρα και χρονοβόρα, ενώ τα περισσότερα έργα δεν έχουν ακόμη φτάσει σε εμπορικό στάδιο.
Παρόλα αυτά, η στρατηγική αξία του νησιού είναι τεράστια.
Δεν είναι ο πάγος – είναι η ισχύς
Η σημασία της Γροιλανδίας δεν σχετίζεται με τον τουρισμό ή το λιώσιμο των πάγων. Συνδέεται άμεσα με:
- την πράσινη μετάβαση
- τις αλυσίδες εφοδιασμού υψηλής τεχνολογίας
- την παγκόσμια γεωπολιτική ισορροπία
- την εθνική ασφάλεια
Γι’ αυτό και από την Ουάσινγκτον έως τις Βρυξέλλες, η Γροιλανδία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των στρατηγικών αποφάσεων. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόσβαση στα ορυκτά της μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική στον παγκόσμιο αγώνα για τις σπάνιες γαίες.
