Δεν είναι ότι δεν προσπαθείς. Δεν είναι ότι δεν δουλεύεις. Δεν είναι ότι δεν κυνηγάς πράγματα. Το θέμα είναι άλλο: πόσες φορές έχεις σταματήσει για να αναρωτηθείς αν όλα αυτά που κάνεις έχουν νόημα για σένα;
Γιατί μπορεί να γεμίσεις τη μέρα σου. Μπορεί να τρέξεις, να προλάβεις, να πιεστείς, να πετύχεις ακόμα. Και πάλι, το βράδυ να μείνει κάτι μέσα σου άδειο. Όχι γιατί δεν έκανες αρκετά. Αλλά γιατί δεν ήταν τα σωστά για σένα.
Σκέψου το λίγο αλλιώς. Όπως λέει και το άρθρο “Δεν ήμουν έτοιμος. Ποτέ δε θα ήμουν. Αλλά το έκανα έτσι κι αλλιώς“, δεν υπάρχει τέλεια στιγμή για να αποφασίσουμε τι είναι σημαντικό — υπάρχει μόνο η στιγμή που λέμε απλά “ναι, θα το κάνω”.
Ένας αθλητής μπορεί να προπονείται κάθε μέρα, να ιδρώνει, να εξαντλείται. Αν όμως δεν έχει ξεκάθαρο στόχο, δεν ξέρει για ποιον αγώνα προετοιμάζεται, όλη αυτή η προσπάθεια γίνεται απλώς κούραση. Ένας επιχειρηματίας μπορεί να δουλεύει 12 ώρες τη μέρα, να χτίζει, να μεγαλώνει, αλλά αν δεν έχει ξεκαθαρίσει τι θέλει πραγματικά να πετύχει, εύκολα μπορεί να καταλήξει επιτυχημένος… και άδειος. Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι σε μια σχέση, να δίνει, να επενδύει, αλλά αν δεν ξέρει τι αξίες θέλει να ζήσει μέσα σε αυτή, κάποια στιγμή θα χαθεί.
Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη προσπάθειας. Είναι η έλλειψη κατεύθυνσης.
Και εδώ έρχεται μια απλή αλλά σκληρή αλήθεια: αν δεν έχεις ξεκαθαρίσει τι έχει σημασία για σένα, θα καταλήξεις να ζεις με βάση ό,τι έχει σημασία για τους άλλους.
Η ιδέα είναι απλή, αλλά θέλει δουλειά. Τι έχει πραγματικά σημασία στη ζωή σου προκύπτει από τρία πράγματα:
Ρόλους. Αξίες. Κατεύθυνση.
Οι ρόλοι είναι αυτοί που ήδη ζεις. Δεν χρειάζεται να τους εφεύρεις. Είσαι επαγγελματίας, φίλος, σύντροφος, παιδί κάποιου, ίσως πατέρας, ίσως δημιουργός. Το θέμα δεν είναι πόσους ρόλους έχεις. Το θέμα είναι ποιοι από αυτούς έχουν πραγματικά βάρος για σένα.
Γιατί δεν γίνεται να είναι όλοι το ίδιο σημαντικοί. Και όταν προσπαθείς να τα κάνεις όλα το ίδιο καλά, στο τέλος δεν κάνεις τίποτα όπως πραγματικά θέλεις.
Οι αξίες είναι το πιο δύσκολο κομμάτι. Γιατί δεν είναι αυτά που λες. Είναι αυτά που κάνεις όταν πιέζεσαι. Είναι αυτό που δεν διαπραγματεύεσαι. Είναι εκεί που λες «μέχρι εδώ».
Αν, για παράδειγμα, λες ότι για σένα η ειλικρίνεια είναι αξία, αλλά κάθε φορά που φοβάσαι προσαρμόζεις την αλήθεια σου, τότε δεν είναι αξία. Είναι ευχή.
Και μετά έρχεται η κατεύθυνση. Όχι το μεγάλο, βαρύ «ποιος είναι ο σκοπός της ζωής μου». Πιο απλά: προς τα πού πάω; Τι θέλω να χτίσω; Τι θέλω να αφήσω πίσω μου;
Όπως αναλύεται στο άρθρο «Σκοτάδι ή Φως: Το τίμημα της υπέρβασης», η αλλαγή κατεύθυνσης απαιτεί τόλμη να βγεις από το «σκοτάδι» και να πας προς το «φως» των επιλογών που σε εκφράζουν.
Δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις. Χρειάζεται να έχεις μια κατεύθυνση που να σε εκφράζει.
Το θέμα είναι ότι αυτά τα τρία δεν λειτουργούν ξεχωριστά. Αν οι ρόλοι σου δεν ταιριάζουν με τις αξίες σου, θα σε εξαντλούν. Αν οι αξίες σου δεν οδηγούν κάπου, θα σε μπερδεύουν. Αν δεν έχεις κατεύθυνση, θα γεμίζεις τη ζωή σου με πράγματα που απλώς σε κρατάνε απασχολημένο.
Και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σημείο. Να είσαι συνεχώς απασχολημένος, αλλά όχι ουσιαστικά ζωντανός.
Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τα πάντα από αύριο. Δεν χρειάζεται να κάνεις δραματικές κινήσεις. Αρκεί να κάνεις κάτι πολύ πιο δύσκολο: να κάτσεις κάτω και να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου.
Ποιοι είναι οι ρόλοι που με εκφράζουν πραγματικά;
Ποιες είναι οι αξίες που δεν θέλω να προδώσω;
Προς τα πού θέλω να πάω;
Γράψ’ τα. Όχι τέλεια. Όχι για να τα δείξεις. Για να τα δεις εσύ.
Γιατί από εκεί ξεκινάνε όλα.
Και κάπου εκεί αλλάζει το παιχνίδι. Όχι γιατί ξαφνικά όλα γίνονται εύκολα. Αλλά γιατί σταματάς να σκορπίζεσαι. Αρχίζεις να επιλέγεις. Να λες «όχι» χωρίς ενοχές. Να λες «ναι» με επίγνωση.
Και τελικά, ίσως αυτό είναι το μόνο που έχει πραγματικά σημασία: να ξέρεις γιατί ζεις όπως ζεις.
