Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, γνωστοί διεθνώς ως IRGC (Islamic Revolutionary Guard Corps), αποτελούν μία από τις πιο ισχυρές και αμφιλεγόμενες δυνάμεις στο Ιράν — και έναν από τους βασικούς λόγους για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια πολιτική συζήτηση γύρω από την ασφάλεια, τη γεωπολιτική και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Τι είναι οι IRGC και πότε ιδρύθηκαν
Οι IRGC ιδρύθηκαν μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979 με ξεχωριστό διάταγμα του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, με αποστολή την προστασία των ιδεών και των θεσμών της νέας θεοκρατικής δημοκρατίας. Σε αντίθεση με τον τακτικό στρατό του Ιράν, οι Φρουροί λειτουργούν ως παράλληλη στρατιωτική, πολιτική και ιδεολογική δύναμη, που δεν υπάγεται στην κυβέρνηση αλλά αναφέρεται απευθείας στον Ανώτατο Ηγέτη της χώρας.
Ο ρόλος τους στο εσωτερικό και στο εξωτερικό
Οι IRGC δεν είναι απλώς στρατιωτική δύναμη· έχουν μετατραπεί σε «αυτοκρατορία εντός αυτοκρατορίας», με τεράστια επιρροή στην ιρανική οικονομία, την πολιτική και την κοινωνία, ελέγχοντας επιχειρήσεις σε τομείς όπως ενέργεια, υποδομές, τηλεπικοινωνίες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Παράλληλα, η επίλεκτη στρατιωτική τους μονάδα Quds Force δρα στο εξωτερικό υποστηρίζοντας συμμάχους και παραστρατιωτικές οργανώσεις σε χώρες της Μέσης Ανατολής, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη.
Πόσοι είναι και πώς χρηματοδοτούνται
Παρά τις δυσκολίες στην ακριβή αποτίμηση, εκτιμάται ότι οι Φρουροί διαθέτουν περίπου 125.000–150.000 ενεργό προσωπικό, ενώ η παραστρατιωτική πολιτοφυλακή Basij, που υπάγεται στην IRGC, μπορεί να ξεπερνά τις 600.000 μέλη σε ετοιμότητα άμεσης κινητοποίησης.
Ο προϋπολογισμός τους θεωρείται εξαιρετικά υψηλός για τα δεδομένα της χώρας, με εκτιμήσεις να τον τοποθετούν στα 6–9 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως — ποσό που αποτελεί σημαντικό μέρος των συνολικών στρατιωτικών δαπανών του Ιράν και υπερβαίνει σχεδόν κατά πολύ το αντίστοιχο κόστος των συμβατικών δυνάμεων.
Το παραστρατιωτικό δίκτυο Basij
Οι Basij είναι μια παραστρατιωτική εθελοντική οργάνωση που λειτουργεί υπό την ομπρέλα των IRGC και έχει σκοπό την υποστήριξη του καθεστώτος, την καταστολή αντικυβερνητικών κινημάτων και την κοινωνική ελέγχου σε τοπικό επίπεδο.
Αν και επίσημες στατιστικές είναι δύσκολο να επιβεβαιωθούν, ορισμένες πηγές αναφέρουν αριθμούς μελών της τάξης των δεκάδων ή και εκατομμυρίων σε ευρύτερη εγγραφή, με χιλιάδες εξ αυτών σε άμεση υπηρεσία κατά τις περιόδους κρίσης.
Γιατί οι IRGC αποτελούν θέμα πολιτικής και διεθνούς ανησυχίας
Στο εσωτερικό, οι IRGC έχουν αναλάβει κεντρικό ρόλο στην καταστολή μεγάλων διαδηλώσεων και κινημάτων υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάτι που έχει οδηγήσει σε επικρίσεις από διεθνείς οργανισμούς.
Σε διεθνές επίπεδο, ορισμένες χώρες — συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Καναδά — έχουν χαρακτηρίσει ολόκληρο το IRGC ή επιμέρους τμήματά του ως τρομοκρατική οργάνωση λόγω των σχέσεών τους με παραστρατιωτικές ομάδες και υποστήριξη σε εξτρεμιστικές ενέργειες εκτός των συνόρων.
Συνοψίζοντας
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης αποτελούν μια πολυσύνθετη δύναμη που ξεπερνά τα όρια ενός απλού στρατιωτικού σώματος. Με στρατιωτική ισχύ, οικονομική επιρροή και πολιτικό ρόλο, παραμένουν βασικός παράγοντας στη σταθερότητα — αλλά και τις εντάσεις — στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή.
