Καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει απειλές για χρήση στρατιωτικής ισχύος με στόχο την κατάληψη της Γροιλανδίας, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες συζητούν παρασκηνιακά ένα μέχρι πρότινος αδιανόητο σενάριο: πώς μπορεί η Ευρώπη να απαντήσει δυναμικά στις ΗΠΑ.
Μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και ευρωπαϊκών δυνάμεων θεωρείται εξαιρετικά απίθανη και καταστροφική. Ωστόσο, υπάρχουν εναλλακτικά μέσα πίεσης που θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν εάν ο Αμερικανός πρόεδρος επιμείνει.
Στρατιωτικές βάσεις: το μεγάλο ευρωπαϊκό «χαρτί»
Κομβικό σημείο πίεσης αποτελεί το εκτεταμένο δίκτυο αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη. Οι εγκαταστάσεις αυτές επιτρέπουν στις ΗΠΑ να προβάλλουν ισχύ σε κρίσιμες περιοχές, όπως η Μέση Ανατολή και η Αφρική.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον ανοιχτά –αν και μόνο σε κλειστές συζητήσεις– είναι σαφές:
Γιατί να συνεχίσει η Ευρώπη να παρέχει στρατιωτική και επιχειρησιακή στήριξη, εάν η Ουάσιγκτον αμφισβητήσει την κυριαρχία κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ, όπως η Δανία;
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το ενδεχόμενο περιορισμού ή ακόμη και ανάκλησης της πρόσβασης των ΗΠΑ σε ευρωπαϊκές βάσεις έχει πέσει στο τραπέζι, έστω και ως έσχατη λύση.
Οικονομική και εμπορική πίεση προς τις ΗΠΑ
Πέρα από το στρατιωτικό σκέλος, η Ευρώπη διαθέτει και ισχυρά οικονομικά εργαλεία. Οι ευρωπαϊκές χώρες αποτελούν βασικούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ και επενδύουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε αμερικανικά οπλικά συστήματα.
Η διακοπή ή μείωση αυτών των αγορών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σοβαρός μοχλός πίεσης, αν και αρκετοί αξιωματούχοι προειδοποιούν για τον κίνδυνο πλήρους ρήξης στις διατλαντικές σχέσεις.
Μακρόν: προσεκτική αλλά σαφής προειδοποίηση
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ήταν ο μόνος Ευρωπαίος ηγέτης που άφησε να εννοηθεί δημόσια ότι θα υπάρξουν συνέπειες. Σε δηλώσεις του, υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε προσβολή της κυριαρχίας ευρωπαϊκού κράτους θα προκαλούσε αλυσιδωτές και πρωτοφανείς επιπτώσεις, διαβεβαιώνοντας για την πλήρη στήριξη της Γαλλίας προς τη Δανία.
Γαλλικές κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το ζήτημα της Γροιλανδίας αντιμετωπίζεται με εξαιρετική προσοχή, καθώς κάθε λέξη μπορεί να κλιμακώσει την ένταση.
Διαπραγματεύσεις και αδιέξοδο
Την ίδια ώρα, Δανία και Γροιλανδία βρίσκονται σε επαφές με την αμερικανική κυβέρνηση στην Ουάσιγκτον, αναζητώντας συμβιβαστική λύση. Παρά τις συναντήσεις με τον αντιπρόεδρο και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, δεν έχει διαφανεί πρόοδος.
Ο Δανός ΥΠΕΞ παραδέχθηκε ανοιχτά ότι παραμένει θεμελιώδης διαφωνία, καθώς ο Τραμπ εξακολουθεί να εκφράζει την επιθυμία του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Ο φόβος της κλιμάκωσης και η Ουκρανία
Πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι διστάζουν να συγκρουστούν δημόσια με τον Τραμπ, κυρίως λόγω της ανάγκης για αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία. Χωρίς την Ουάσιγκτον, η αποτροπή μιας νέας ρωσικής επίθεσης θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.
Παρόλα αυτά, αυξάνονται οι φωνές που εκτιμούν ότι η διατλαντική συμμαχία, όπως τη γνωρίζαμε, έχει ήδη αλλάξει ανεπιστρεπτί.
Το μέλλον της διατλαντικής σχέσης
Στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, η ιδέα της «τιμωρίας» των ΗΠΑ θεωρείται ακόμη ταμπού. Ωστόσο, αναλυτές και πρώην στρατιωτικοί επισημαίνουν ότι η Ευρώπη διαθέτει σημαντική ισχύ και δεν πρέπει να λειτουργεί παθητικά.
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος:
«Η διατλαντική σχέση αλλάζει. Δεν επιστρέφει στο παρελθόν.»
Πηγή: POLITICO
