Η εξελισσόμενη κρίση της Γροιλανδίας έχει μετατραπεί σε σοβαρό τεστ αντοχών για τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ελλάδα καλείται να κινηθεί με λεπτές ισορροπίες, στηρίζοντας το διεθνές δίκαιο και την ευρωπαϊκή συνοχή, ενώ παράλληλα διατηρεί και ενισχύει τη στρατηγική της συνεργασία με την Ουάσινγκτον.
Οι επαναλαμβανόμενες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί ενδεχόμενης αλλαγής του καθεστώτος της Γροιλανδίας έχουν πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις στο ευρωατλαντικό περιβάλλον. Το ζήτημα υπερβαίνει τα γεωγραφικά όρια της Αρκτικής και ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο για την κυριαρχία, τη σταθερότητα και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει ξεκάθαρη στάση, υπογραμμίζοντας ότι η Γροιλανδία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του Βασιλείου της Δανίας και ότι κάθε μονομερής απόπειρα ανατροπής του status quo θα έθετε σε κίνδυνο τη συνοχή της Συμμαχίας.
Η Ελλάδα και το δύσκολο γεωπολιτικό σταυροδρόμι
Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η Ελλάδα επιδιώκει να διατηρήσει μια προσεκτικά ζυγισμένη εξωτερική πολιτική. Από τη μία πλευρά, ενισχύει τη στρατηγική της σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κυρίως στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και της περιφερειακής ασφάλειας. Από την άλλη, παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στις αρχές και τις δεσμεύσεις της ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ελληνική κυβέρνηση δίνει έμφαση στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και της εδαφικής κυριαρχίας, υιοθετώντας συνεπή στάση και στο ζήτημα της Γροιλανδίας, χωρίς ωστόσο να απομακρύνεται από τη γενικότερη ευρωατλαντική της στρατηγική.
Μητσοτάκης: Γέφυρα σταθερότητας σε μια περίοδο έντασης
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τοποθετηθεί με μετριοπαθή και διπλωματικό λόγο, τονίζοντας την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου και τον ρόλο των πολυμερών θεσμών. Παράλληλα, αναγνωρίζει τις ανησυχίες των ΗΠΑ σχετικά με την ασφάλεια στην Αρκτική, χωρίς όμως να αποδέχεται οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς της Γροιλανδίας.
Όπως έχει επισημάνει, η Ελλάδα επιδιώκει να λειτουργεί ως «παράγοντας σταθερότητας», προωθώντας τον διάλογο μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ και ενισχύοντας την ευρωπαϊκή ενότητα σε ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα το ΝΑΤΟ και τη διεθνή ασφάλεια. Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι μια ενδεχόμενη ανατροπή του status quo στη Γροιλανδία θα συνιστούσε σοβαρή απειλή για τη Συμμαχία.
Η αυστηρή γραμμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπό την ηγεσία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει καταστήσει σαφές ότι η κυριαρχία της Γροιλανδίας δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Παράλληλα, η ΕΕ εξετάζει μέτρα για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, προειδοποιώντας ότι μονομερείς κινήσεις και απειλές, όπως οι δασμοί, ενδέχεται να υπονομεύσουν τη διατλαντική συνεργασία.
Φίλης: Προτεραιότητα το διεθνές δίκαιο και η ελληνική περιφέρεια
Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων, Κωνσταντίνος Φίλης, εκτιμά ότι η Ελλάδα οφείλει να υπερασπιστεί το διεθνές δίκαιο, διατηρώντας ωστόσο χαμηλό προφίλ στη συγκεκριμένη κρίση. Όπως τονίζει, η Αθήνα πρέπει να εστιάσει στη γεωπολιτική της γειτονιά, στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, όπου διακυβεύονται άμεσα εθνικά συμφέροντα.
Για τη Γροιλανδία, ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή θέση είναι μονόδρομος, ειδικά όταν τίθεται ζήτημα αναθεώρησης του υπάρχοντος καθεστώτος. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην κρίση, εκφράζοντας ανησυχία κυρίως για το ενδεχόμενο βαθιάς ρήξης μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ.
Καρατράντος: Να αποφευχθεί η κλιμάκωση ΕΕ–ΗΠΑ
Ο επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ, Τριαντάφυλλος Καρατράντος, τονίζει ότι η Ελλάδα δεν επιθυμεί σε καμία περίπτωση μια περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών. Η ελληνική εξωτερική πολιτική, όπως σημειώνει, στηρίζεται τόσο στους διεθνείς θεσμούς όσο και στις διμερείς συμμαχίες, με τη σχέση με τις ΗΠΑ να παραμένει καθοριστική σε θέματα άμυνας και ενέργειας.
Παράλληλα, η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει ότι το μέλλον της Γροιλανδίας αφορά αποκλειστικά τους κατοίκους της και τη Δανία, σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο. Αναγνωρίζει, ωστόσο, τις ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλεια στην Αρκτική και τον ανταγωνισμό με Ρωσία και Κίνα, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της ασφάλειας μπορεί να επιτευχθεί χωρίς αλλαγή του καθεστώτος της περιοχής.
Τα όρια της ελληνικής στρατηγικής ισορροπίας
Μέχρι στιγμής, η πολιτική ισορροπίας που ακολουθεί η Ελλάδα συμβάλλει στον περιορισμό των εντάσεων. Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι σε περίπτωση στρατιωτικής κλιμάκωσης, η Αθήνα θα κληθεί να ευθυγραμμιστεί με τις συλλογικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η ουδετερότητα θα καταστεί πρακτικά ανέφικτη. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τα όρια της διπλωματικής ισορροπίας σε περιόδους ανοιχτής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Πηγή: EURONEWS
