Οι εφαρμογές παρακολούθησης ύπνου, αν και σχεδιάστηκαν για να βελτιώνουν την ποιότητα της ξεκούρασης, φαίνεται πως σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Νέα μελέτη δείχνει ότι μπορούν να εντείνουν το άγχος, ειδικά σε άτομα που ήδη αντιμετωπίζουν αϋπνία.
Πώς επηρεάζουν οι εφαρμογές ύπνου την ψυχολογία
Σύμφωνα με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν στη Νορβηγία, η συνεχής παρακολούθηση του ύπνου αυξάνει την εστίαση των χρηστών στα δεδομένα τους. Αν και κάποιοι ωφελούνται, όσοι έχουν διαταραχές ύπνου συχνά βιώνουν μεγαλύτερη πίεση και ανησυχία.
Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, η ταχύτατη εξάπλωση των τεχνολογιών υγείας απαιτεί και ανάλογη επιστημονική διερεύνηση των επιπτώσεών τους.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι νεότεροι χρήστες είναι πιο ευάλωτοι. Άτομα ηλικίας 18 έως 50 ετών δήλωσαν ότι, αν και οι εφαρμογές τούς βοήθησαν να δώσουν μεγαλύτερη σημασία στον ύπνο τους, ταυτόχρονα αύξησαν το άγχος και τις ανησυχίες τους.
Η ηλικία αναδείχθηκε ως βασικός παράγοντας που καθορίζει το πώς βιώνει κάποιος τη χρήση αυτών των εφαρμογών.
Μια αγορά που αναπτύσσεται ραγδαία
Η βιομηχανία της παρακολούθησης ύπνου γνωρίζει εντυπωσιακή ανάπτυξη. Μόνο στις ΗΠΑ, τα έσοδα από σχετικές συσκευές άγγιξαν τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023 και αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά έως το 2030.
Οι περισσότερες εφαρμογές λειτουργούν μέσω wearable συσκευών, όπως smartwatches και fitness trackers, που καταγράφουν στοιχεία όπως:
- διάρκεια ύπνου
- χρόνος μέχρι να αποκοιμηθεί κάποιος
- αποδοτικότητα ύπνου
Ο κίνδυνος για όσους έχουν αϋπνία
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το εύρημα ότι τα άτομα με αϋπνία επηρεάζονται περισσότερο αρνητικά. Η συνεχής ανατροφοδότηση από τις εφαρμογές μπορεί να ενισχύσει την ήδη αυξημένη ανησυχία τους γύρω από τον ύπνο.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η υπερβολική προσήλωση στα δεδομένα μπορεί να επιδεινώσει την ποιότητα του ύπνου αντί να τη βελτιώσει.
Τι προτείνουν οι ειδικοί
Οι ερευνητές συμβουλεύουν τους χρήστες:
- να ενημερώνονται για το πώς λειτουργούν οι μετρήσεις των εφαρμογών
- να μην βασίζονται απόλυτα στα δεδομένα
- να απενεργοποιούν ειδοποιήσεις αν προκαλούν άγχος
- ή ακόμη και να αποφεύγουν τη χρήση τη νύχτα
Παράλληλα, τονίζουν ότι οι εφαρμογές μπορούν να χρησιμοποιηθούν θετικά, εφόσον λειτουργούν ως κίνητρο για πιο υγιεινές συνήθειες, όπως η μείωση της έκθεσης σε οθόνες πριν τον ύπνο.
