Καθώς οι αστροναύτες της NASA, Artemis II, ετοιμάζονται για ένα δεκαήμερο ταξίδι γύρω από τη Σελήνη, οι ειδικοί αποκαλύπτουν τις επιπτώσεις που θα έχει το διάστημα στο ανθρώπινο σώμα. Τι μπορεί να προκαλέσει η παραμονή 240 ωρών στο διάστημα; Από ναυτία μέχρι μυϊκή ατροφία, το σώμα τους θα δοκιμαστεί με πολλούς τρόπους.
Παρά το γεγονός ότι η αποστολή θεωρείται βραχυπρόθεσμη, οι αστροναύτες Reid Wiseman, Victor Glover, Jeremy Hansen και Christina Koch θα αντιμετωπίσουν αρκετά προβλήματα φυσιολογικής φύσης.
Υγεία και κίνδυνοι στο διάστημα
Η Δρ. Irene Di Giulio, από το Centre for Human and Applied Physiological Sciences του King’s College London, αναφέρει ότι η σύντομη διάρκεια της αποστολής μειώνει σημαντικά τους μακροχρόνιους κινδύνους, σε σύγκριση με όσους περνούν μήνες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).
Ωστόσο, οι αστροναύτες θα εκτεθούν σε υψηλά επίπεδα διαστημικής ακτινοβολίας, που μπορεί να προκαλέσουν ναυτία. Επιπλέον:
- Η ναυτία του διαστήματος εμφανίζεται τις πρώτες μέρες, καθώς το σώμα χρειάζεται χρόνο να προσαρμοστεί.
- Η μετακίνηση υγρών από τα κάτω άκρα στο κεφάλι μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο, δυσφορία και πονοκεφάλους.
- Οι αλλαγές στον κύκλο φωτός–σκότους και η τεχνητή φωτεινότητα μπορούν να επηρεάσουν τον ύπνο.
- Η ψυχική πίεση και η απομόνωση, ειδικά σε κλειστό περιβάλλον, μπορεί να επηρεάσουν την απόδοση.
Μυϊκή ατροφία και οστά
Οι προηγούμενες αποστολές διάρκειας πολλών μηνών έδειξαν σημαντικές αλλαγές στους αστροναύτες: απώλεια βάρους, ατροφία μυών και οστική απώλεια, όπως φάνηκε στις εικόνες των Butch Wilmore και Suni Williams.
Στην Artemis II, οι επιπτώσεις στα οστά και τους μύες θα είναι λιγότερο έντονες λόγω της σύντομης διάρκειας. Ωστόσο, η απώλεια μυϊκής δύναμης και η μείωση της οστικής πυκνότητας μπορεί να ξεκινήσει ήδη τις πρώτες μέρες, όπως έδειξαν οι προηγούμενες αποστολές διαστημικού λεωφορείου (7–14 ημέρες).
Η Δρ. Di Giulio τονίζει ότι η άσκηση κατά τη διάρκεια της πτήσης είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση των αλλαγών στα οστά και τους μύες. Επιπλέον, η ναυτία μπορεί να μειωθεί με εκπαίδευση και φαρμακευτική αγωγή, ενώ οι διαταραχές ύπνου μπορούν να περιοριστούν με σταθερό πρόγραμμα και ελεγχόμενο φωτισμό.
Καθήκοντα των αστροναυτών στην αποστολή
Κατά τη διάρκεια της αποστολής, το πλήρωμα θα:
- Ελέγξει όλα τα συστήματα του διαστημικού σκάφους Orion
- Συλλέξει βιολογικά δεδομένα για να κατανοήσει τις επιπτώσεις του ταξιδιού στο βαθύ διάστημα στο ανθρώπινο σώμα
Αυτό θα βοηθήσει στο σχεδιασμό μελλοντικών αποστολών, όπως οι μακρινές αποστολές στον Άρη. Όπως εξηγεί η Δρ. Di Giulio, η αποστολή Artemis II αποτελεί πρώτο βήμα για την προσσελήνωση και την ανάπτυξη μακροχρόνιας παρουσίας στη Σελήνη.
Κίνδυνοι και προκλήσεις του διαστήματος
Η NASA έχει εντοπίσει πέντε κύριους κινδύνους για τους ανθρώπους στο διάστημα:
- Διαστημική ακτινοβολία
- Απομόνωση και περιορισμός χώρου
- Απομάκρυνση από τη Γη
- Έλλειψη βαρύτητας
- Κλειστά ή αφιλόξενα περιβάλλοντα
Οι αποστολές Apollo έδειξαν επίσης τα προβλήματα στη Σελήνη:
- Σεληνιακή σκόνη που μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα και ερεθισμούς
- Δυσκολία κίνησης λόγω χαμηλής βαρύτητας (1/6 της Γης), που οδηγεί σε μυϊκή ατροφία και αλλαγές στη λειτουργία καρδιαγγειακού συστήματος
Η Δρ. Di Giulio υπογραμμίζει ότι για μια μακροχρόνια παρουσία στη Σελήνη, θα είναι απαραίτητη η ιατρική αυτονομία με διαγνωστικά εργαλεία, ιατρικό υλικό και εκπαίδευση πληρώματος για επείγοντα περιστατικά.
Εκπαίδευση πληρώματος
Οι αστροναύτες έχουν προετοιμαστεί για ιατρικά έκτακτα περιστατικά στο διάστημα, μαθαίνοντας πρώτες βοήθειες, CPR, φροντίδα τραυμάτων και χρήση ιατρικών κιτ, ακόμη και σε περιβάλλοντα προσομοίωσης μικροβαρύτητας, όπως υποβρύχια εκπαίδευση.
Στοιχεία αποστολής Artemis II
- Ημερομηνία εκτόξευσης: Στοχεύεται παράθυρο 1–6 Απριλίου
- Στόχος: Περιστροφή γύρω από τη Σελήνη, πέρασμα από την “σκοτεινή πλευρά” και έλεγχος συστημάτων για μελλοντική προσσελήνωση
- Συνολική απόσταση: 685,000 μίλια (1.1 εκατ. km)
- Διάρκεια: 10 ημέρες
- Κόστος: 44 δισεκατομμύρια $
- Πλήρωμα: Reid Wiseman (commander), Victor Glover (pilot), Christina Koch (mission specialist), Jeremy Hansen (mission specialist)
Στάδια αποστολής:
- Εκτόξευση από Kennedy Space Center
- Τροχιακή προσαρμογή με Cryogenic Propulsion Stage
- Εκτέλεση translunar injection
- Τέσσερις ημέρες πτήσης προς τη Σελήνη
- Περιστροφή γύρω από τη Σελήνη σε μέγιστο ύψος 5,523 μιλίων (8,889 km)
- Επιστροφή στη Γη σε τέσσερις ημέρες
- Splashdown στον Ειρηνικό Ωκεανό
Επιπτώσεις 10 ημερών στο ανθρώπινο σώμα
- Ακτινοβολία: Ναυτία, αδιαθεσία
- Μικροβαρύτητα: Ναυτία, μυϊκή ατροφία
- Μετακίνηση υγρών: Πρήξιμο στα πόδια, πρήξιμο κεφαλής
- Διαταραχές ύπνου: Μειωμένη ποιότητα ύπνου λόγω φωτός
- Ψυχική πίεση: Απομόνωση και περιορισμένο περιβάλλον
