Tι πρέπει να κάνεις για να έχεις περισσότερα χρήματα στην άκρη κάθε χρόνο

Το να τελειώνει ένας ακόμη χρόνος και να αναρωτιέσαι «πού πήγαν όλα τα χρήματα;» είναι πολύ πιο συνηθισμένο απ’ όσο θα θέλαμε να παραδεχτούμε.

Δεν αφορά μόνο ανθρώπους με χαμηλό εισόδημα. Συμβαίνει και σε ανθρώπους που κερδίζουν αρκετά, αλλά όσο αυξάνονται τα έσοδα αυξάνονται σχεδόν αυτόματα και τα έξοδα. Καλύτερο αυτοκίνητο, περισσότερες έξοδοι, ακριβότερες διακοπές, περισσότερες συνδρομές, μικρές καθημερινές αγορές που ξεχνιούνται δέκα λεπτά αργότερα.

Και τελικά, ένας χρόνος δουλειάς μπορεί να περάσει χωρίς ουσιαστικά να έχει αλλάξει η οικονομική μας θέση.

Ο Αμερικανός συγγραφέας και οικονομικός σύμβουλος Tom Corley ασχολήθηκε επί χρόνια με τις συνήθειες ανθρώπων διαφορετικής οικονομικής κατάστασης. Στο πλαίσιο της έρευνάς του, που έγινε γνωστή ως «Rich Habits», μελέτησε 233 εύπορους ανθρώπους και 128 ανθρώπους που βρίσκονταν σε οικονομική δυσχέρεια, επιχειρώντας να καταγράψει τι διαφορετικό έκαναν στην καθημερινότητά τους.

Δεν υπάρχει, βέβαια, καμία σοβαρή βάση για να ισχυριστούμε ότι ακολουθώντας έξι ή δέκα συνήθειες θα γίνεις πλούσιος. Η οικονομική κατάσταση ενός ανθρώπου επηρεάζεται από το εισόδημά του, την εργασία του, τις οικογενειακές υποχρεώσεις, την οικονομία, την τύχη, ακόμη και από γεγονότα που δεν μπορεί να προβλέψει.

Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο δύσκολα μπορεί κανείς να διαφωνήσει: οι μικρές οικονομικές αποφάσεις, όταν επαναλαμβάνονται για χρόνια, αποκτούν τεράστια δύναμη.

1. Μην αποταμιεύεις ό,τι περισσεύει. Αποταμίευσε πρώτα.

Η κλασική λογική είναι απλή: πληρώνουμε όλες τις υποχρεώσεις μας, ζούμε τον μήνα μας και στο τέλος βάζουμε στην άκρη ό,τι έχει απομείνει.

Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως δεν έχει απομείνει τίποτα.

Η αντίστροφη διαδικασία είναι πολύ αποτελεσματικότερη. Με την είσοδο του μισθού ή οποιουδήποτε άλλου εισοδήματος, ένα προκαθορισμένο ποσό μεταφέρεται αμέσως σε έναν ξεχωριστό λογαριασμό.

Μπορεί να είναι 50 ευρώ. Μπορεί να είναι 100, 300 ή 500, ανάλογα με τις δυνατότητες του καθενός.

Τα 100 ευρώ τον μήνα δεν ακούγονται εντυπωσιακά. Είναι όμως 1.200 ευρώ τον χρόνο και 6.000 ευρώ σε πέντε χρόνια, χωρίς να υπολογίζουμε οποιαδήποτε πιθανή απόδοση.

Δεν κάνει τη διαφορά μόνο το ποσό. Την κάνει η συνέπεια.

2. Μάθε πού ακριβώς πηγαίνουν τα χρήματά σου

Έχουμε εκπληκτική ικανότητα να θυμόμαστε τις μεγάλες αγορές και να ξεχνάμε τις μικρές.

Ένα δεκάευρο εδώ. Είκοσι ευρώ εκεί. Μια συνδρομή που δεν χρησιμοποιούμε. Μια παραγγελία επειδή βαριόμαστε να μαγειρέψουμε. Μερικές αγορές από το κινητό επειδή απλώς μας άρεσε κάτι εκείνη τη στιγμή.

Μεμονωμένα δεν μοιάζουν σημαντικά.

Αθροιστικά μπορεί να είναι εκατοντάδες ή και χιλιάδες ευρώ τον χρόνο.

Δεν χρειάζεται να γίνουμε λογιστές της ίδιας μας της ζωής. Χρειάζεται όμως μία φορά τον μήνα να κοιτάζουμε πραγματικά τις κινήσεις των λογαριασμών και των καρτών μας.

Όταν ξέρεις πού πηγαίνουν τα χρήματα, μπορείς να αποφασίσεις αν πράγματι θέλεις να πηγαίνουν εκεί.

3. Δημιούργησε το δικό σου οικονομικό μαξιλάρι

Τα έκτακτα έξοδα δεν είναι τόσο έκτακτα όσο πιστεύουμε.

Κάποια στιγμή θα χαλάσει το αυτοκίνητο. Θα χρειαστεί μια επισκευή στο σπίτι. Θα προκύψει μια περίοδος μειωμένου εισοδήματος ή μια απρόβλεπτη υποχρέωση.

Το πραγματικό πρόβλημα αρχίζει όταν ένα έξοδο 800 ευρώ πρέπει να καλυφθεί με πιστωτική κάρτα ή δανεισμό επειδή δεν υπάρχουν διαθέσιμα 800 ευρώ.

Γι’ αυτό και πριν από μεγάλες επενδυτικές φιλοδοξίες έχει αξία η δημιουργία ενός αποθέματος ασφαλείας.

Ξεκινάς από ένα ποσό που μπορείς να πετύχεις και σταδιακά προσπαθείς να δημιουργήσεις ένα κεφάλαιο ικανό να καλύψει αρκετούς μήνες βασικών εξόδων.

Η οικονομική ασφάλεια δεν σημαίνει απαραίτητα να έχεις πολλά. Σημαίνει και να μπορείς να αντιμετωπίσεις κάτι απρόοπτο χωρίς να καταρρεύσει ολόκληρος ο προγραμματισμός σου.

4. Μην θεωρείς δεδομένη τη μία και μοναδική πηγή εισοδήματος

Μία από τις ιδέες που επανέρχονται συχνά στην έρευνα του Corley αφορά τις διαφορετικές πηγές εισοδήματος.

Αυτό εύκολα παρεξηγείται.

Δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να αποκτήσουμε ξαφνικά τρεις δουλειές και να εργαζόμαστε δεκαέξι ώρες την ημέρα.

Σημαίνει ότι μπορούμε να εξετάσουμε αν κάτι που γνωρίζουμε, κάτι που έχουμε ή κάτι που δημιουργούμε μπορεί σταδιακά να παράγει ένα επιπλέον εισόδημα.

Μια επαγγελματική δεξιότητα. Ένα προσωπικό project. Ένα ακίνητο. Μια επένδυση. Μια παράλληλη δραστηριότητα.

Το δεύτερο εισόδημα μπορεί αρχικά να είναι μικρό. Η αξία του όμως δεν βρίσκεται μόνο στο ποσό. Βρίσκεται και στο γεγονός ότι μειώνει την απόλυτη εξάρτηση από μία και μοναδική πηγή.

5. Αντικατάστησε την ευχή με αριθμό και ημερομηνία

«Πρέπει να κάνω οικονομία».

Το έχουμε πει όλοι.

Δεν σημαίνει σχεδόν τίποτα.

Πολύ διαφορετική πρόταση είναι: «Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου θέλω να έχω 3.000 ευρώ περισσότερα στον λογαριασμό μου».

Ξαφνικά υπάρχει ποσό, υπάρχει χρονικό όριο και επομένως υπάρχει και μαθηματική πράξη.

Αν ο στόχος απέχει δώδεκα μήνες, χρειάζονται 250 ευρώ τον μήνα.

Εκεί αρχίζει η πραγματική συζήτηση: μπορώ; Αν όχι, μπορώ 200; Πρέπει να περιορίσω κάποια έξοδα; Μπορώ να αυξήσω κάπου το εισόδημά μου;

Οι συγκεκριμένοι στόχοι επιβάλλουν συγκεκριμένες αποφάσεις.

6. Μάθε λίγο καλύτερα πώς λειτουργεί το χρήμα

Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε πώς κινείται κάθε χρηματιστηριακός δείκτης.

Είναι όμως παράξενο να εργαζόμαστε δεκαετίες για να κερδίσουμε χρήματα και να μη διαθέτουμε μερικές ώρες για να μάθουμε πώς λειτουργούν.

Τι επιτόκιο πληρώνουμε πραγματικά σε ένα δάνειο; Τι σημαίνει πληθωρισμός για τις αποταμιεύσεις μας; Τι χρεώσεις έχει μια πιστωτική κάρτα; Ποια είναι η διαφορά αποταμίευσης και επένδυσης; Τι κίνδυνο αναλαμβάνουμε αγοράζοντας ένα επενδυτικό προϊόν;

Η έλλειψη οικονομικών γνώσεων δεν φαίνεται στον λογαριασμό μας ως ξεχωριστή χρέωση.

Μπορεί όμως να αποδειχθεί μία από τις ακριβότερες χρεώσεις της ζωής μας.

Δεν χρειάζεται να σταματήσεις να ζεις

Η οικονομική πειθαρχία έχει αποκτήσει άδικα τη φήμη της στέρησης.

Ότι πρέπει να κόψεις τον καφέ, να μη βγεις για φαγητό, να μη ταξιδεύεις και να αισθάνεσαι ενοχές κάθε φορά που αγοράζεις κάτι που δεν είναι απολύτως απαραίτητο.

Αν αυτή είναι η οικονομική μας στρατηγική, δύσκολα θα αντέξει για πολύ.

Το ζητούμενο δεν είναι να στερηθούμε τη ζωή για να βλέπουμε έναν μεγαλύτερο αριθμό σε έναν τραπεζικό λογαριασμό.

Το ζητούμενο είναι να ξέρουμε τι μπορούμε να ξοδέψουμε χωρίς να υποθηκεύουμε συνεχώς το αύριο.

Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι του χρόνου θα κερδίζουμε περισσότερα. Μπορούμε όμως να προσπαθήσουμε ώστε, όταν φτάσει το τέλος της επόμενης χρονιάς, να μην έχουμε απλώς δουλέψει άλλους δώδεκα μήνες.

Να έχουμε κρατήσει κάτι περισσότερο από αυτούς.

Και αν αυτό επαναληφθεί για πέντε, δέκα ή είκοσι χρόνια, τότε οι μικρές συνήθειες παύουν να είναι μικρές.