Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η 29χρονη Ιρανή επιχειρηματίας Shaghayegh Zarei Nik, που ζει και δραστηριοποιείται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, μοιράζεται την προσωπική της διαδρομή και μιλά για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια γυναίκες στο Ιράν. Μέσα από τη μαρτυρία της περιγράφει την καθημερινότητα που βιώνουν πολλές γυναίκες στη χώρα της, την ώρα που η ένταση και οι συγκρούσεις συνεχίζονται στην περιοχή.
Η ίδια διατηρεί καθημερινή επικοινωνία με συγγενείς και φίλους στην Τεχεράνη. Όπως λέει, παρά τους κινδύνους που δημιουργεί η πολεμική κατάσταση, αρκετοί από αυτούς θεωρούν ότι ακόμη και μια στρατιωτική σύγκρουση ίσως αποτελέσει την ύστατη ευκαιρία για πολιτικές αλλαγές.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία της, ορισμένα μέλη της οικογένειάς της επέλεξαν να παραμείνουν στην πόλη, παρότι είχαν τη δυνατότητα να μετακινηθούν σε ασφαλέστερες περιοχές. Όπως της εξηγούν, προτιμούν να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο παρά να συνεχίσουν να ζουν υπό ένα καθεστώς που – όπως λένε – στερεί βασικές ελευθερίες.
Η πρώτη συνειδητοποίηση των ανισοτήτων
Η πρώτη στιγμή που αντιλήφθηκε τη διάκριση ανάμεσα στα δύο φύλα, όπως θυμάται, ήρθε όταν ήταν μόλις επτά ετών και ξεκίνησε το σχολείο. Μέχρι τότε, στο οικογενειακό της περιβάλλον δεν είχε βιώσει διαφορές ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια.
Η πραγματικότητα όμως άλλαξε όταν βγήκε από το προστατευμένο περιβάλλον του σπιτιού. Από πολύ μικρή ηλικία, όπως εξηγεί, τα κορίτσια υποχρεώνονταν να ακολουθούν συγκεκριμένους κανόνες ένδυσης, καλύπτοντας το σώμα και τα μαλλιά τους στο σχολείο.
Στο σπίτι, όπως λέει, η καθημερινότητα ήταν διαφορετική. Άνδρες και γυναίκες συναναστρέφονταν χωρίς διαχωρισμούς, ενώ στις οικογενειακές συγκεντρώσεις όλοι συμμετείχαν μαζί σε δραστηριότητες και διασκέδαση.
Αντίθετα, στον δημόσιο χώρο οι κανόνες ήταν αυστηροί. Σε μέσα μεταφοράς ή δημόσιους χώρους υπήρχε διαχωρισμός ανδρών και γυναικών, ενώ ακόμη και σε παραλίες υπήρχαν ξεχωριστά τμήματα για κάθε φύλο. Η ίδια θυμάται χαρακτηριστικά ότι τα αγόρια της οικογένειάς της δεν είχαν αντίστοιχες υποχρεώσεις με τις δικές της.
Η σκληρή πραγματικότητα για τις γυναίκες
Μεγαλώνοντας, οι ανισότητες γίνονταν ολοένα πιο εμφανείς. Ένα περιστατικό μέσα στην οικογένεια, όπως αφηγείται, της αποκάλυψε ακόμη πιο ξεκάθαρα τους περιορισμούς που αντιμετωπίζουν πολλές γυναίκες.
Η θεία της βρισκόταν σε έναν δύσκολο γάμο, ωστόσο δεν μπορούσε να ζητήσει διαζύγιο. Όταν η ίδια ρώτησε τη μητέρα της γιατί συνέβαινε αυτό, έμαθε ότι οι νομικές διαδικασίες καθιστούν εξαιρετικά δύσκολο για μια γυναίκα στο Ιράν να πάρει διαζύγιο, ακόμη και σε περιπτώσεις βίας. Επιπλέον, υπήρχε ο φόβος ότι σε περίπτωση χωρισμού η επιμέλεια των παιδιών θα περνούσε στον πατέρα.
Οι περιορισμοί επεκτείνονταν και στην προσωπική ζωή των νέων ανθρώπων. Όπως λέει, οι σχέσεις ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια αντιμετωπίζονταν με μεγάλη καχυποψία. Στα σχολεία υπήρχε πλήρης διαχωρισμός των φύλων, ενώ ακόμη και στο πανεπιστήμιο υπήρχαν έλεγχοι από την λεγόμενη «αστυνομία ηθικής».
Η εμπειρία σύλληψης από την αστυνομία ηθικής
Μια από τις πιο τραυματικές εμπειρίες της συνέβη όταν ήταν μόλις 14 ετών. Όπως αφηγείται, ένα μικρό περιστατικό με το ρούχο της στάθηκε αφορμή για να την προσεγγίσει περιπολικό της αστυνομίας ηθικής.
Οι αστυνομικοί τη συνέλαβαν επειδή μέρος του σώματός της είχε εκτεθεί, κάτι που – όπως λέει – της δημιούργησε έντονο φόβο και αίσθημα ταπείνωσης, σαν να είχε διαπράξει σοβαρό έγκλημα.
Η απόφαση να φύγει από το Ιράν
Παρά το γεγονός ότι ήταν καλή μαθήτρια και συνέχιζε τις σπουδές της, ένιωθε πως οι προοπτικές για το μέλλον της ήταν περιορισμένες. Τελικά η μητέρα της πήρε την απόφαση να εγκαταλείψουν το Ιράν και να μεταναστεύσουν στην Ελλάδα.
Η ίδια εξηγεί ότι η μητέρα της είχε βιώσει επίσης δύσκολες στιγμές, καθώς έμεινε χήρα σε νεαρή ηλικία, γεγονός που επηρέασε βαθιά την οικογενειακή τους πορεία.
Μια νέα ζωή στην Ελλάδα
Φτάνοντας στην Ελλάδα, η διαφορά στην καθημερινότητα ήταν εμφανής. Όπως λέει, οι γυναίκες απολαμβάνουν μεγαλύτερη ελευθερία στον τρόπο που ζουν, εργάζονται και εκφράζονται.
Η προσαρμογή όμως δεν ήταν εύκολη. Η γλώσσα, η νέα κουλτούρα και η ανάγκη δημιουργίας κοινωνικού και επαγγελματικού δικτύου από την αρχή αποτέλεσαν σημαντικές προκλήσεις.
Παρόλα αυτά, όπως τονίζει, οι δυσκολίες αυτές τη βοήθησαν να γίνει πιο δυνατή και αποφασιστική.
Σήμερα έχει καταφέρει να δημιουργήσει τη δική της επαγγελματική πορεία, δραστηριοποιούμενη στον τομέα των ακινήτων.
Το μήνυμα για τις γυναίκες του Ιράν
Παρά την προσωπική της πρόοδο, η σκέψη της παραμένει στις γυναίκες που ζουν ακόμη στο Ιράν. Όπως λέει, πρόκειται για γυναίκες δυναμικές, μορφωμένες και δημιουργικές, που συνεχίζουν να διεκδικούν αλλαγές παρά τις δυσκολίες.
Αν μπορούσε να αλλάξει κάτι στη χώρα της, θα ήταν – όπως τονίζει – η μεγαλύτερη νομική ισότητα και η προσωπική ελευθερία για τις γυναίκες, ώστε να μπορούν να αποφασίζουν οι ίδιες για τη ζωή τους.
Το μήνυμά της προς όλες τις γυναίκες που αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους είναι να μην υποτιμούν τη δύναμή τους, καθώς η αλλαγή συχνά ξεκινά από τη συλλογική προσπάθεια και την αλληλεγγύη.
Η σημασία της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας
Για τη Shaghayegh Zarei Nik, η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας δεν αποτελεί απλώς μια συμβολική ημερομηνία. Είναι μια υπενθύμιση των δυσκολιών που αντιμετώπισε η ίδια, αλλά και των προκλήσεων που συνεχίζουν να βιώνουν εκατομμύρια γυναίκες στη χώρα της.
Παρότι έχει βρει περισσότερη ελευθερία στην Ελλάδα, όπως λέει, η σκέψη της παραμένει σε όσους εξακολουθούν να ονειρεύονται δικαιοσύνη και ελευθερία στο Ιράν.
