Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν σε κατάπαυση πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων με το Ιράν, έπειτα από πρόταση διαμεσολάβησης του Πακιστάν, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ το βράδυ της Τρίτης.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επιβεβαίωσε την αποδοχή της Τεχεράνης, επισημαίνοντας ότι το Ιράν θα επιτρέψει την «ασφαλή διέλευση» από τα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του.
Το πλαίσιο της συμφωνίας
Η πρόταση του Πακιστάν κατατέθηκε λίγες ώρες πριν από την προθεσμία που είχε θέσει ο Τραμπ για την έναρξη εκτεταμένων στρατιωτικών επιθέσεων σε περίπτωση αποτυχίας συμφωνίας. Περιλαμβάνει:
- Αναστολή των αμερικανικών επιθέσεων
- Δέσμευση του Ιράν για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ
- Ένα χρονικό παράθυρο δύο εβδομάδων για διαπραγματεύσεις
Στόχος αυτής της περιόδου είναι η επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να ξεκινήσουν ειρηνευτικές συνομιλίες την Παρασκευή στο Ισλαμαμπάντ, με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να ηγείται πιθανότατα της αμερικανικής αποστολής.
Τρέχουσα κατάσταση
Αξιωματούχος του Πενταγώνου δήλωσε ότι η κατάπαυση πυρός έχει ήδη τεθεί σε ισχύ και οι ΗΠΑ έχουν αναστείλει όλες τις επιθέσεις. Ωστόσο, ενδέχεται να χρειαστεί χρόνος για να εφαρμοστεί πλήρως η εντολή στις χαμηλότερες βαθμίδες των Φρουρών της Επανάστασης.
Η ανακοίνωση ήρθε λιγότερο από 12 ώρες μετά από σκληρές δηλώσεις του Τραμπ, ο οποίος είχε απειλήσει με πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν, όπως γέφυρες, εργοστάσια ενέργειας και εγκαταστάσεις πετρελαίου και ύδρευσης.
Παρά την έναρξη της εκεχειρίας (στις 20:00 ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ), καταγράφηκαν εκτοξεύσεις πυραύλων από το Ιράν προς το Ισραήλ και κράτη του Κόλπου.
Ρόλος άλλων χωρών
Το Ισραήλ φέρεται να αποδέχθηκε την κατάπαυση πυρός και να σταματά επίσης τις επιθέσεις του, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν δήλωσε ότι η συμφωνία επεκτείνεται και στον Λίβανο, ωστόσο ο Μπενιαμίν Νετανιάχου διέψευσε την ύπαρξη εκεχειρίας εκεί, διευκρινίζοντας ότι το Ισραήλ θα συμμορφωθεί μόνο σε ό,τι αφορά το Ιράν.
Παράλληλα, ηγέτες από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς και πολιτικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, είχαν καλέσει τον Τραμπ να απορρίψει οποιαδήποτε συμφωνία χωρίς σημαντικές παραχωρήσεις από το Ιράν. Αντίθετα, στενοί συνεργάτες του, όπως ο Βανς και ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, τον προέτρεψαν να αξιοποιήσει τη συμφωνία.
Αντίδραση αγορών
Οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν θετικά στην είδηση:
- Τα futures του S&P 500 σημείωσαν άνοδο άνω του 1%
- Οι τιμές πετρελαίου υποχώρησαν περίπου κατά 6%
Η εξέλιξη αυτή ήρθε μετά από μια ημέρα έντονης αβεβαιότητας, λόγω φόβων για περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης.
Δηλώσεις Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η απόφαση για την εκεχειρία ελήφθη έπειτα από συνομιλίες με την ηγεσία του Πακιστάν και υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα διασφαλίσει πλήρως και άμεσα την ασφαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Τόνισε επίσης ότι οι στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ έχουν ήδη επιτευχθεί και ότι υπάρχει σημαντική πρόοδος προς μια συνολική συμφωνία ειρήνης στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουάσινγκτον έλαβε μια πρόταση 10 σημείων από το Ιράν, η οποία θεωρείται επαρκής βάση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Θέση του Ιράν
Ο Αραγτσί ευχαρίστησε το Πακιστάν για τη διαμεσολάβηση και δήλωσε ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να σταματήσει τις αμυντικές του επιχειρήσεις, εφόσον σταματήσουν οι επιθέσεις εναντίον του.
Επιβεβαίωσε επίσης ότι για δύο εβδομάδες θα επιτρέπεται η ασφαλής ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, υπό συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις και λαμβάνοντας υπόψη τεχνικούς περιορισμούς.
