Η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου σχετικά με τον «νόμο Κατσέλη» έχει προκαλέσει ευρείες συζητήσεις για τις συνέπειες που μπορεί να επιφέρει στους πολίτες και την ελληνική οικονομία. Αυτή η απόφαση που καθορίζει ότι οι τόκοι στις ρυθμίσεις υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι στο συνολικό κεφάλαιο, ενδέχεται να έχει μακροχρόνιες επιδράσεις, ειδικά αν εφαρμοστεί αναδρομικά.
Αναμενόμενες Επιπτώσεις στους Δανειολήπτες
Όπως αναφέρουν πηγές από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ήδη έχουν ξεκινήσει εργασίες για την αρτιότερη αντιμετώπιση των επιπτώσεων. Πέρα από τις άμεσες συνέπειες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, οι αλλαγές αυτού του είδους αγγίζουν και τους δανειολήπτες με τρόπο που μπορεί να είναι ανησυχητικός.
1. Μείωση Νέας Στεγαστικής Πίστης: Οι τράπεζες μπορεί να υιοθετήσουν πιο αυστηρές πολιτικές χορήγησης δανείων. Θα επικεντρωθούν σε δανειολήπτες με σταθερά εισοδήματα και ψηλή πιστοληπτική ικανότητα, γεγονός που περιορίζει την πρόσβαση δανειακών κεφαλαίων για νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα.
2. Ανησυχία για Πλειστηριασμούς: Το πιθανό χρηματοδοτικό κενό που μπορεί να δημιουργηθεί από τις αλλαγές στην τιτλοποίηση, θα μπορούσε να εντείνει την εκδήλωση πλειστηριασμών, αυξάνοντας την πίεση στις οικονομίες των νοικοκυριών.
3. Επενδυτικοί Κίνδυνοι: Η πιθανότητα αναδρομικών ρυθμίσεων επιφέρει νομική αβεβαιότητα, ενισχύοντας το επενδυτικό ρίσκο. Αυτό μπορεί να αποθαρρύνει επενδύσεις στην ελληνική οικονομία και να περιορίσει την πρόσβαση σε αναγκαία κεφάλαια.
4. Επίδραση στην Κουλτούρα Πληρωμών: Αυτό το νομικό πλαίσιο μπορεί να ενδυναμώσει προσδοκίες για παρόμοια μεταχείριση και σε άλλες περιπτώσεις, ενδεχόμενο που μπορεί να υπονομεύσει τη «κουλτούρα πληρωμών» και να πριμοδοτήσει τα φαινόμενα στρατηγικής αθέτησης.
5. Διεθνής Πρωτοτυπία στον Εκτοκισμό: Η εφαρμογή του νόμου Κατσέλη ενδέχεται να απομακρύνει την Ελλάδα από διεθνείς πρακτικές, θέτοντας την σε θέση κινδύνου με τις διεθνείς επενδυτικές κοινότητες.
Καθορισμένα Σημεία και Δυνατότητες Αλλαγής
Η ανάγνωση της απόφασης του Αρείου Πάγου θα είναι καθοριστική όσον αφορά τις ρυθμίσεις που θα εφαρμοστούν και ποια δάνεια θα επηρεαστούν. Ενδέχεται να ισχύσει μόνο για το μέλλον ή να εφαρμοστεί και αναδρομικά, δημιουργώντας έτσι ανομία ή σύγχυση στους δανειολήπτες και τις τράπεζες.
Η ιστορία του νόμου Κατσέλη που θεσπίστηκε το 2010 για την προστασία της πρώτης κατοικίας, αναδείχνει και τις ιδιαίτερες αδυναμίες του. Αυτό περιλαμβάνει τη διαδικασία που συχνά καθυστερούσε λόγω μακρών αναμονών, προσδιορίζοντας την ανάγκη για επιτακτική αναθεώρηση του νομικού πλαισίου. Υπολογίζεται ότι μέχρι το τέλος του 2024, περίπου 195.000 δανειολήπτες είχαν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη, με συνολικά δάνεια ύψους 6,1 δισ. ευρώ.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τον νόμο Κατσέλη μπορεί να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις που θα επηρεάσουν οικονομικά και κοινωνικά όλη την ελληνική κοινωνία. Η εφαρμογή της ενδέχεται να φέρει νέα δεδομένα στην αγορά δανείων και στη σχέση δανειοληπτών-τραπεζών. Οι θεσμικοί φορείς και οι δανειολήπτες οφείλουν να παρακολουθούν τις εξελίξεις προσεκτικά. Το μέλλον της ελληνικής οικονομίας και της χρηματοδότησης των νοικοκυριών μπορεί να εξαρτάται από την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η εφαρμογή αυτής της απόφασης.
