Βιολάντα: Ο Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής φέρνει στη δημοσιότητα μέρος από τις καταθέσεις μαρτύρων στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού
– «Σου μυρίζει κάτι; Μία παράξενη μυρωδιά σαν υγραέριο;». – «Δεν ξέρω, μάλλον είναι αναθυμιάσεις από το πλυντήριο πιάτων…».
Η παραπάνω στιχομυθία ανάμεσα σε υπάλληλο του εργοστασίου «ΒΙΟΛΑΝΤΑ» και έναν εκ των υπευθύνων της εταιρίας πραγματοποιήθηκε στις 00.30 τα ξημερώματα της 26ης Ιανουαρίου, περίπου τρεις ώρες πριν από τη φονική έκρηξη που οδήγησε στον θάνατο πέντε γυναίκες εργαζόμενες. Μέχρι και την τελευταία στιγμή οι προειδοποιήσεις και οι ανησυχίες των υπαλλήλων για έντονη οσμή έπεφταν στο κενό, με τους υπευθύνους της εταιρίας όχι μόνο να μην ασχολούνται αλλά να καθησυχάζουν τους εργαζομένους δίνοντας τυχαίες εξηγήσεις. Οπως αποδείχθηκε, για σχεδόν πέντε μήνες το αυθαίρετο υπόγειο του εργοστασίου πότιζε με προπάνιο, λόγω διαρροής των σωληνώσεων, χωρίς κανείς να ελέγχει την ασφάλεια του χώρου.
Στο φως
Ο Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής φέρνει στη δημοσιότητα μέρος από τις καταθέσεις μαρτύρων στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, οι οποίες περιλαμβάνονται στην προκαταρκτική έρευνα για τα αίτια της μεγάλης έκρηξης. Εργαζόμενοι που περιγράφουν την οσμή, στελέχη που γνώριζαν τις καταγγελίες και έμειναν άπραγοι, αλλά και οι ειδικοί που συμμετείχαν στις έρευνες μετά το εργατικό δυστύχημα, «σκιαγραφούν» την αλληλουχία των παραλείψεων που οδήγησαν στη μοιραία έκρηξη.
Η αρμόδια υπηρεσία του Πυροσβεστικού Σώματος συνεχίζει τις έρευνες στο πλαίσιο της εισαγγελικής παραγγελίας συγκεντρώνοντας στοιχεία από την περιφέρεια και την πολεοδομία για τις άδειες λειτουργίας και τις οικοδομικές άδειες του εργοστασίου, το οποίο διαπιστώθηκε ότι είχε αυθαίρετους χώρους δίχως προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας. Δεν αποκλείεται το επόμενο διάστημα σε αυτήν την έρευνα να κληθούν να καταθέσουν και στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης.
Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ 45ΧΡΟΝΗΣ ΕΛΕΝΗΣ
«Υπήρχε έντονη οσμή στη Β’ πτέρυγα»
«Θέλω να καταγγείλω τα εξής ως εργαζόμενη στην εταιρία “ΒΙΟΛΑΝΤΑ”. Εδώ και έναν μήνα περίπου υπήρχε έντονη οσμή υγραερίου στη Β’ πτέρυγα των εγκαταστάσεων, εκεί δηλαδή όπου έγινε η έκρηξη», αναφέρει σε ένα μέρος της κατάθεσής της εργαζόμενη στο εργοστάσιο της «ΒΙΟΛΑΝΤΑ». Πρόκειται για τη μητέρα της 45χρονης Ελένης Κατσαρού, η οποία πέθανε κατά τη διάρκεια της φονικής έκρηξης. Η μητέρα εργάζεται 28 χρόνια στις εγκαταστάσεις, ενώ η αδικοχαμένη 45χρονη δούλευε 14 χρόνια στο εργοστάσιο. «Δουλεύαμε τόσα χρόνια μαζί. Ηθελα εγώ να αφήσω τα κόκαλά μου στη “Βιολάντα”, όχι να θάψω την κόρη μου. Ανατινάχθηκε το παιδί μου», είχε πει λίγες μέρες πριν σε δημοσιογράφους, καταγγέλλοντας ότι δεν γινόταν καμία συντήρηση στα μηχανήματα.
Συνολικά οκτώ άτομα που συνομίλησαν με τα στελέχη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού έκαναν λόγο για έντονη οσμή. Ο ίδιος ο ιδιοκτήτης φέρεται να ανέφερε ενώπιον των εισαγγελικών Αρχών πως μία φορά που είχε βρεθεί στις εγκαταστάσεις είχε μυρίσει και αυτός μία μυρωδιά -όχι έντονη- που θεώρησε, όπως είπε, ότι προερχόταν από την αποχέτευση.
Ο τεχνικός ασφαλείας στην απολογία του στη ΔΑΕΕ υποστήριξε ότι ήταν εξωτερικός συνεργάτης και είχε συμβουλευτικό ρόλο, σημειώνοντας ότι δεν είχε εντοπίσει τη διάτρηση. «Δεν μου είπε κανείς για μυρωδιά», φέρεται να ανέφερε χαρακτηριστικά.
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΒΑΡΔΙΑΣ
«Μου έλεγαν ότι δεν ήταν κάτι ανησυχητικό»
«Τους μήνες που εργάζομαι στο συγκεκριμένο πόστο διαπίστωσα τη μυρωδιά δέκα φορές περίπου στον χώρο της λάντζας-κουζίνας. Το περιστατικό αυτό το γνώριζαν και άλλοι συνάδελφοι και ακούστηκε από το στόμα του διευθυντή παραγωγής ότι η οσμή του υγραερίου οφείλεται σε βραχυκύκλωμα του πλυντηρίου στον χώρο της λάντζας», αναφέρει άλλος εργαζόμενος απαντώντας στις ερωτήσεις των στελεχών της ΔΑΕΕ για την οσμή από τη διαρροή προπανίου.
Ενα από τρία άτομα που συνελήφθησαν μετά την έκρηξη, ο υπεύθυνος βάρδιας τη νύχτα του εργατικού δυστυχήματος, περιγράφει στην απολογία του: «Μου είχε αναφερθεί μία με δύο φορές ότι υπήρχε μία μυρωδιά στο μπάνιο και στη λάντζα, χώροι που βρίσκονται κοντά στο ζυμωτήριο. Συγκεκριμένα, μου είχε αναφερθεί, χωρίς να θυμάμαι τον αριθμό των ατόμων που μου το είχαν αναφέρει και ποιοι ήταν, ότι αντιλαμβάνονταν μία περίεργη μυρωδιά, χωρίς να μπορούν να προσδιορίσουν».
Οπως ανέφερε στα ανακριτικά στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος και ο ίδιος είχε αντιληφθεί τη μυρωδιά στη λάντζα και το είχε αναφέρει στον διευθυντή παραγωγής, στον υπεύθυνο του τεχνικού τμήματος του εργοστασίου, αλλά και στον υδραυλικό. «Τη συγκεκριμένη μυρωδιά την αντιλαμβανόμουν εγώ παροδικά για διάστημα ενός μηνός περίπου. Μου έλεγαν ότι δεν ήταν κάτι ανησυχητικό και οφειλόταν στο γεγονός της πλήρωσης καυσίμου στις δεξαμενές και μερικές φορές ότι έφταιγε το πλυντήριο που βρισκόταν στον χώρο της λάντζας», περιγράφει χαρακτηριστικά.
Οπως φαίνεται, οι υπεύθυνοι του εργοστασίου, παρά το γεγονός ότι γνώριζαν για την επικίνδυνη οσμή σε χώρους με σημαντικές παραλείψεις σε επίπεδο ασφαλείας, προσπαθούσαν απλώς να καθησυχάζουν τους εργαζομένους, δίχως ποτέ να προβούν σε κάποιο έλεγχο.
ΠΥΡΟΤΕΧΝΟΥΡΓΟΣ
«Από την αυτοψία στο Βιολάντα φαίνεται να εκδηλώθηκε φαινόμενο ντόμινο»
«Κατά την αυτοψία και τον μακροσκοπικό έλεγχο που πραγματοποίησα στον χώρο όπου φαίνεται να εκδηλώθηκε αρχικά το περιστατικό, όσο και στο γειτνιάζον αγροτικό τεμάχιο ανευρέθησαν θραύσματα σκυροδέματος σε απόσταση τουλάχιστον 200 μέτρων και άλλα υλικά της εγκατάστασης. Σε απόσταση 50 μέτρων βρίσκονται δύο δεξαμενές προπανίου με πληρότητα 25% η μία και 75% η δεύτερη και ο χώρος όπου διαφαίνεται να εκδηλώθηκε η οποιαδήποτε παραγωγή σπινθήρα-θερμότητος και να ξεκίνησε το λεγόμενο domino effect (φαινόμενο ντόμινο), το οποίο λόγω του χώρου (υπόγειο) με τη συμμετοχή εύφλεκτου υγρού, στερεού ή αερίου, εκδηλώθηκε η έκρηξη-μεγάλο ωστικό κύμα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο πυροτεχνουργός που πραγματοποίησε την πρώτη αυτοψία στον χώρο της έκρηξης.
Σύμφωνα με το πόρισμα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, ένα κρυφό αυθαίρετο υπόγειο δίχως σχέδια ασφαλείας, εργασίες ασφαλτόστρωσης με βαρέα οχήματα πάνω από σωληνώσεις αερίου και ένας σπινθήρας από μοτέρ ρύθμισης της πίεσης νερού φέρεται να προκάλεσαν την έκρηξη.
Το υπόγειο 400 τ.μ. όπου συσσωρεύτηκε το αέριο και σημειώθηκε η έκρηξη και οι δύο εξωτερικές δεξαμενές προπανίου των εγκαταστάσεων δεν υπήρχαν στη μελέτη πυρασφάλειας, αλλά ούτε και στα πολεοδομικά σχέδια του εργοστασίου.
Η διαρροή που οδήγησε στο μοιραίο συμβάν ξεκίνησε, σύμφωνα με τη ΔΑΕΕ, περίπου 4-5 μήνες πριν, έπειτα από εργασίες σε δρόμο κάτω από τον οποίο περνούσαν οι σωλήνες με το προπάνιο. Τα βαρέα οχήματα, που έστρωναν άσφαλτο στο σημείο μέσα στο καλοκαίρι, προκάλεσαν διάτρηση κάτω από το οδόστρωμα, με το αέριο να ποτίζει το υπέδαφος και να καταλήγει 25 μέτρα μακρύτερα, μέσα στο υπόγειο του εργοστασίου.
Τα στελέχη της ΔΑΕΕ συνεχίζουν τις τομές στο έδαφος του εργοστασίου, αναζητώντας τον σπασμένο σωλήνα από όπου διοχετεύτηκε το προπάνιο που προκάλεσε τη μοιραία έκρηξη.
ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ
Μέσα σε έναν χρόνο 2.543 έλεγχοι
Με σκοπό τη διαπίστωση τήρησης των μέτρων και μέσων πυροπροστασίας σε επιχειρήσεις – εγκαταστάσεις, οικονομικές αρμόδιες υπηρεσίες του Πυροσβεστικού Σώματος έχουν πραγματοποιήσει μέσα σε έναν χρόνο 2.543 ελέγχους, κατά τους οποίους έχουν διαπιστωθεί 595 ελλείψεις – παρατηρήσεις από το σύνολο των ελέγχων, ενώ έχουν επιβληθεί 215 διοικητικά πρόστιμα συνολικού ποσού 248.522,50 ευρώ. Μέσα σε αυτούς τους ελέγχους εντάσσονται και εγκαταστάσεις εργοστασίων όπως αυτό της «ΒΙΟΛΑΝΤΑ».
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις του Πυροσβεστικού Σώματος, η εκάστοτε μελέτη που χαρακτηρίζει υψηλής επικινδυνότητας την εγκατάσταση, προβλέποντας τα μέτρα ασφαλείας, εγκρίνεται από την αρμόδια υπηρεσία με την υποσημείωση της εφαρμογής των μέτρων. Η εφαρμογή γίνεται με υπογραφή μηχανολόγου μηχανικού, τεχνικού εγκατάστασης και ιδιοκτήτη του χώρου και η Πυροσβεστική έχει δικαίωμα ελέγχου για τα επόμενα τρία έτη. Ουσιαστικά, με τις πρόσφατες διατάξεις, το Πυροσβεστικό Σώμα δεν βεβαιώνει τα μέτρα ασφαλείας, αλλά ελέγχει την εφαρμογή τους. Σε περίπτωση ατυχήματος, υπεύθυνοι είναι ο ιδιοκτήτης, ο μηχανολόγος μηχανικός-συντάκτης μελέτης, ο εγκαταστάτης και ο τεχνικός ασφαλείας.
Για το δυστύχημα στη «ΒΙΟΛΑΝΤΑ» συνελήφθησαν ο ιδιοκτήτης της εταιρίας, ο τεχνικός ασφαλείας και π υπεύθυνος βάρδιας. Το σχέδιο πυρασφάλειας του εργοστασίου είχε κατατεθεί τον Σεπτέμβριο του 2025 και προέβλεπε έξι ανιχνευτές-αισθητήρες, όσοι είναι και οι φούρνοι στη μονάδα παραγωγής, στο ισόγειο των εγκαταστάσεων έκτασης 3.000 τ.μ. Το αόρατο υπόγειο και οι δύο δεξαμενές δεν συμπεριλαμβάνονταν στη μελέτη και εύλογα δεν είχαν αισθητήρες ανίχνευσης.
