Μετά την αποκάλυψη του κυκλώματος που συνδεόταν με 380 επιχειρήσεις-«φαντάσματα», οι οποίες άφηναν πίσω τους οφειλές 43 εκατομμυρίων ευρώ προς το Δημόσιο, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρά σε επόμενη φάση. Η νέα στρατηγική ελέγχου βασίζεται σε έναν εξελιγμένο μαθηματικό αλγόριθμο, τον δείκτη ομοιότητας Jaccard, που ενισχύει την ικανότητα εντοπισμού και αποδόμησης κυκλωμάτων που σκοπίμως αλλάζουν υπευθύνους και ΑΦΜ.
Ο δείκτης ομοιότητας Jaccard: Η καρδιά του νέου μοντέλου
Η εφαρμογή του δείκτη ομοιότητας Jaccard δίνει τη δυνατότητα στην ΑΑΔΕ να αναλύει και να συγκρίνει διαφορετικά σύνολα δεδομένων με σκοπό την ανίχνευση κινήσεων και συμπεριφορών που προηγουμένως διαφεύγαν της προσοχής. Αυτή η καινοτομία επιτρέπει στους ελέγχους της ΑΑΔΕ να εντοπίζουν τα «νημάτια» που συνδέουν φαινομενικά άσχετες επιχειρήσεις. Με την αξιοποίηση αυτού του εργαλείου, η ΑΑΔΕ μπορεί να αποκρυπτογραφήσει σχέσεις και μοτίβα που προηγουμένως παρέμεναν αδιευκρίνιστα.
Για πολλά χρόνια, τα κυκλώματα επιχειρήσεων εκμεταλλεύονταν τη δυσκολία στους παραδοσιακούς ελέγχους, αλλάζοντας ΑΦΜ και υπευθύνους χωρίς να βελτιώνεται η κατάσταση. Τώρα, η διάρθρωση των κυκλωμάτων γίνεται πιο αναγνώσιμη και τα αποδεικτικά στοιχεία πιο θεμελιώδη.
Τα χαρακτηριστικά των «ΑΦΜ μίας χρήσης»
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναγνώριση και ανάλυση των λεγόμενων «ΑΦΜ μίας χρήσης». Οι «αχυράνθρωποι» συχνά είναι αλλοδαποί χωρίς ισχυρή ταυτοποίηση ή ακόμη και ανύπαρκτα πρόσωπα που χρησιμοποιούν κλεμμένες ή πλαστές ταυτότητες. Προσφέρουν τα ΑΦΜ τους με αντάλλαγμα, δημιουργούν εταιρείες για να «φορτωθούν» τα χρέη και στη συνέχεια εξαφανίζονται, αφήνοντας πίσω τους ένα τοπίο χάους για τις Αρχές.
Αυτό το φαινόμενο καθιστούσε δύσκολη την ανίχνευση παρόμοιων μοτίβων, διότι παραδοσιακά οι ελεγκτές επικεντρώνονταν σε μεμονωμένες περιπτώσεις, μη έχοντας τη δυνατότητα να δουν τη συνολική εικόνα.
Μια επανάσταση στους φορολογικούς ελέγχους
Η νέα στρατηγική ελέγχου φέρνει μια ριζική αλλαγή στον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι φορολογικές απάτες. Αντί να εξετάζουν τη μία επιχείρηση τη φορά, οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ θα μπορούν να έχουν μια συνολική εικόνα του δικτύου που έχει στηθεί γύρω από τα «ΑΦΜ μίας χρήσης». Ο δείκτης ομοιότητας Jaccard θα διευκολύνει την αναγνώριση των ομοιοτήτων μεταξύ επιχειρήσεων, προσώπων, διευθύνσεων και άλλων χαρακτηριστικών.
Με αυτόν τον τρόπο, δεν θα εντοπίζονται απλώς οι επιμέρους απάτες, αλλά θα αποκαλύπτεται το ευρύτερο πλέγμα διασυνδέσεων. Έτσι, οι ελεγκτές θα μπορούν να παρέμβουν έγκαιρα και συντονισμένα, υπερπηδώντας το παλιό μοντέλο που χρειαζόταν χρόνο για να αξιολογήσει δεδομένα και να περιγράψει την κατάσταση.
