Η Κίνα δεν έχει ακόμη απαντήσει στο αίτημα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να στείλει πολεμικά πλοία για την προστασία των πετρελαϊκών θαλάσσιων οδών στα Στενά του Ορμούζ. Η πιθανότητα να δεχτεί το αίτημα είναι εξαιρετικά αμφίβολη, καθώς το Πεκίνο επιθυμεί να αποφύγει οποιαδήποτε εμπλοκή σε μια κρίση που, σύμφωνα με τη δική του αντίληψη, έχει προκαλέσει η Ουάσιγκτον, σε συνεργασία με το Ισραήλ, ενεργώντας πρώτοι εναντίον του Ιράν. Αυτή η στάση δεν είναι απλώς διπλωματική, αλλά αντανακλά και τους σοβαρούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η Κίνα σε μια περιοχή τόσο κρίσιμη για τις ενεργειακές της ανάγκες.
Οι Κίνδυνοι και οι Στρατηγικές της Κίνας
Τα γεγονότα στα Στενά του Ορμούζ και στο ιρανικό πετρελαϊκό νησί Χαργκ προκαλούν έντονη ανησυχία στο Πεκίνο. Αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφεύγουν να πλήξουν τις κύριες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού, η πλήρης υποβάθμισή τους θα είχε καταστροφικές συνέπειες για την κινεζική ενεργειακή ασφάλεια. Από την αρχή των επιθετικών ενεργειών, το Ιράν έχει προμηθεύσει σχεδόν 12 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στην Κίνα, καθιστώντας αυτή τη συνεργασία ζωτικής σημασίας για το Πεκίνο.
Ειδικότερα, η Κίνα προσπαθεί να ισορροπήσει τις διπλωματικές της σχέσεις τόσο με το Ιράν όσο και με τις χώρες του Κόλπου. Ο ειδικός απεσταλμένος της Κίνας για τη Μέση Ανατολή, Zhai Jun, έχει ήδη ξεκινήσει περιοδεία στην περιοχή, προτρέποντας τη διακοπή των στρατιωτικών επιθέσεων και την εξασφάλιση ελεύθερης ναυσιπλοΐας, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που θεωρεί ζωτικής σημασίας διεθνή εμπορική οδό. Η Κίνα επισημαίνει τη σημασία της διατήρησης της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία προέρχεται το 45% των πετρελαϊκών της εισαγωγών.
Το Αίτημα Τραμπ και οι Διεθνείς Αντιφάσεις
Το αίτημα του Τραμπ παραμένει στον αέρα και πιθανώς θα επανέλθει κατά τη διάρκεια της επικείμενης επίσκεψής του στο Πεκίνο μεταξύ 31 Μαρτίου και 2 Απριλίου. Παρά την πίεση που ασκεί η Ουάσιγκτον στις ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές, αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό χαρτί για τις συνομιλίες με την Κίνα. Το γεγονός ότι η Κίνα έχει ήδη επενδύσει στην αύξηση των στρατηγικών της αποθεμάτων πετρελαίου υποδηλώνει ότι προετοιμάζεται για πιθανά σοβαρά πλήγματα στις εφοδιαστικές της αλυσίδες. Σύμφωνα με την Rystad Energy, η Κίνα αποθηκεύει περίπου 430.000 βαρέλια ημερησίως, προσφέροντας της ένα μαξιλάρι περίπου τεσσάρων μηνών σε περίπτωση διαταραχής των προμηθευτών της.
Επιπτώσεις για άλλους Συμμάχους
Η κρίση δεν επηρεάζει μόνο την Κίνα, αλλά και τους άμεσους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, οι οποίες εξαρτώνται σε ποσοστό άνω του 90% από το πετρέλαιο της περιοχής. Η μεταφορά αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από αυτές τις χώρες προς τη Μέση Ανατολή ενδέχεται να προκαλέσει αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις, καθώς οι σύμμαχοι ζητούν ενισχύσεις για να διασφαλίσουν τη δική τους ενεργειακή ασφάλεια.
Στρατηγικές Χειρισμοί και Διπλωματικές Πιέσεις
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπινγκ φαίνεται να προχωρά προσεκτικά, χωρίς να διαγράφει τη δυνατότητα συνεργασίας με τις ΗΠΑ, εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες. Στις διαπραγματεύσεις, μπορεί να υπενθυμίσει ότι οι ΗΠΑ εξαρτώνται από τις κινεζικές σπάνιες γαίες, που είναι ζωτικής σημασίας για τον στρατιωτικό εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στη σύγκρουση με το Ιράν. Αυτή η αλληλεξάρτηση μπορεί να είναι καθοριστική στη διαμόρφωση των μελλοντικών διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.
