Η ζωή που αφήνουμε για αργότερα
↗ Μοιράσου το
Περιμένουμε να λιγοστέψουν οι υποχρεώσεις, να λυθούν τα προβλήματα, να έρθουν καλύτερες μέρες. Στο μεταξύ, όμως, περνούν οι μέρες που έχουμε. Η ζωή που αφήνουμε για αργότερα είναι η μόνη ζωή που πραγματικά διαθέτουμε.
Η παγίδα της καθημερινότητας και η απουσία από το παρόν
Το πρωινό φως πέφτει στο τραπέζι, ο καφές είναι ακόμη ζεστός και το μυαλό έχει ήδη φύγει. Βρίσκεται στο τηλεφώνημα που εκκρεμεί, στον λογαριασμό που πρέπει να πληρωθεί, στην επόμενη δύσκολη συνάντηση. Η μέρα μόλις άρχισε, αλλά εμείς την έχουμε κιόλας προσπεράσει.
Συχνά φτάνουμε στο βράδυ έχοντας τακτοποιήσει πολλές εκκρεμότητες, χωρίς να μπορούμε να θυμηθούμε μια στιγμή στην οποία σταθήκαμε πραγματικά παρόντες.
Παραπονιόμαστε ότι η ζωή είναι μικρή, ενώ οργανώνουμε την καθημερινότητά μας σαν να διαθέτουμε ανεξάντλητο χρόνο. Αφήνουμε για αργότερα ένα ταξίδι, μια συνάντηση, μια επιθυμία που επιμένει:
-
«Όταν ηρεμήσουν τα πράγματα.»
-
«Όταν νιώσουμε μεγαλύτερη ασφάλεια.»
-
«Όταν τελειώσει αυτή η απαιτητική περίοδος.»
Μόνο που η μία περίοδος διαδέχεται την άλλη και το «αργότερα» αποκτά τη βολική ασάφεια μιας υπόσχεσης που κανείς δεν μας ζητά να τηρήσουμε.
Η αβεβαιότητα της ζωής και η επίγνωση του χρόνου
Η ζωή, ωστόσο, μπορεί να αλλάξει μέσα σε ένα απόγευμα. Ένα τηλεφώνημα αρκεί για να μετακινήσει όσα θεωρούσαμε ακλόνητα και να μικρύνει απότομα τη σημασία εκείνων που μας βασάνιζαν μέχρι χθες. Μπορεί να φτάσουμε στα ενενήντα πέντε. Μπορεί και να μη μας δοθεί η αυριανή μέρα. Αυτή η αβεβαιότητα συνοδεύει κάθε ανθρώπινη ζωή, όσο επιμελώς κι αν την κρατάμε έξω από τους σχεδιασμούς μας.
Η επίγνωση του τέλους μπορεί να φωτίσει διαφορετικά τις προτεραιότητές μας. Να μας βοηθήσει να αναρωτηθούμε:
-
Γιατί ανεχόμαστε επί χρόνια μια κατάσταση που μας εξαντλεί;
-
Γιατί αναβάλλουμε μια συγγνώμη;
-
Γιατί δεν βρίσκουμε ποτέ χρόνο για έναν άνθρωπο που αγαπάμε;
Πόσα από όσα γεμίζουν το πρόγραμμά μας αξίζουν πράγματι τόσο μεγάλο μέρος της ζωής μας; Και πόσα παραμένουν εκεί από συνήθεια, φόβο ή ανάγκη να μη δυσαρεστήσουμε κανέναν;
«Ζήσε το σήμερα»: Η ανάγκη για ουσιαστικό χώρο και όρια
Χρειάζεται, βέβαια, προσοχή. Η προτροπή «ζήσε σήμερα» ακούγεται εύκολη όταν έχεις τα μέσα και τις αντοχές να την ακολουθήσεις. Για κάποιον που πενθεί, αρρωσταίνει ή αγωνίζεται να καλύψει τα απαραίτητα, η χαρά δεν έρχεται με μια απόφαση. Ο άνθρωπος που υποφέρει χρειάζεται χώρο για τον πόνο του, στήριξη και φροντίδα. Το χαμόγελο χάνει τη ζεστασιά του όταν μετατρέπεται σε απαίτηση.
Ακόμη και μέσα στους περιορισμούς μας, όμως, αξίζει να αναζητούμε το περιθώριο που παραμένει δικό μας. Μερικές φορές χωράει σε έναν περίπατο, σε ένα φαγητό με φίλους, σε μισή ώρα ανάγνωσης χωρίς ενοχές.
Άλλες φορές απαιτεί μια δυσκολότερη κίνηση: να απομακρυνθούμε από μια σχέση που μας μικραίνει, να βάλουμε όρια, να παραδεχτούμε ότι ο δρόμος που ακολουθούμε δεν μας εκφράζει πια. Η αλλαγή αρχίζει συχνά από αυτή την άβολη ειλικρίνεια.
Η σπατάλη χρόνου μέσα από τη σύγκριση
Υπάρχει και μια λιγότερο ορατή σπατάλη χρόνου: η διαρκής σύγκριση. Παρακολουθούμε τις ζωές των άλλων, μετράμε τις επιτυχίες τους και επιστρέφουμε στη δική μας με την αίσθηση ότι κάτι λείπει.
Έτσι, κινδυνεύουμε να επιθυμούμε πράγματα που ποτέ δεν θελήσαμε πραγματικά. Να εξαντλούμαστε για μια εικόνα ευτυχίας, ενώ οι δικές μας ανάγκες περιμένουν αθόρυβα στο περιθώριο.
Δίνοντας νόημα στο παρόν
Το μέλλον έχει θέση στη ζωή μας. Χρειάζεται σχεδιασμό, ευθύνη, προετοιμασία. Δεν μπορεί, ωστόσο, να προσφέρει εγγυήσεις ούτε να φιλοξενεί επ’ αόριστον κάθε επιθυμία μας. Τη μόνη μέρα στην οποία μπορούμε να δώσουμε περιεχόμενο την έχουμε ήδη μπροστά μας, με τις ατέλειες, τις υποχρεώσεις και τις μικρές δυνατότητές της. Εκεί μπορούμε να κάνουμε μια αρχή, όσο περιορισμένη κι αν μοιάζει.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, κάτι λιγότερο επείγον να περιμένει. Ας κάνουμε εκείνο το τηλεφώνημα όσο ο άνθρωπος που θέλουμε να ακούσουμε μπορεί ακόμη να απαντήσει. Ας δώσουμε σε μια επιθυμία ημερομηνία, αντί για άλλη μία αόριστη υπόσχεση.
Κι ας καθίσουμε για λίγο δίπλα στο παράθυρο, προτού κρυώσει ο καφές. Το φως που πέφτει σήμερα στο τραπέζι δεν θα μείνει εκεί να μας περιμένει.

